1-6-سوالات تحقیق………………………………………………………………………………………………………… 7
1-7-قلمرو تحقیق………………………………………………………………………………………………………….. 7
1-8- تعریف واژه ها……………………………………………………………………………………………………….. 7
فصل دوم; ادبیات وپیشینه تحقیق
2-1-مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 10
2-2-1-بخش اول : ادبیات نظری غنی سازی شغلی………………………………………………………………… 11
2-2-2-طرح ریزی شغل………………………………………………………………………………………………….. 11
2-2-3-تئوری های در زمینه ی ویژگی های کار…………………………………………………………………….. 11
2-2-4-طرح ریزی مجدد شغل………………………………………………………………………………………….. 12
2-2-5-غنی سازی شغلی…………………………………………………………………………………………………. 12
2-2-6-ابعاد غنی سازی شغلی………………………………………………………………………………………….. 13
2-2-7-چگونگی غنی سازی شغل……………………………………………………………………………………… 13
2-3-بخش دوم : ادبیات نظری رضایت شغلی……………………………………………………………………….. 14
2-3-1-رضایت شغلی…………………………………………………………………………………………………….. 14
2-3-2-عوامل مؤثر در رضایت و نارضایتی شغلی در سازمان……………………………………………………. 15
2-3-3-انواع رضایت شغلی……………………………………………………………………………………………… 16
2-3-4-نظریه های رضایت شغلی………………………………………………………………………………………. 16
2-3-5-ابعاد رضایت شغلی………………………………………………………………………………………………. 18
2-3-6-افزایش رضایت شغلی…………………………………………………………………………………………… 19
2-3-7-تعیین رضایت شغلی…………………………………………………………………………………………….. 20
2-3-8-آثار وجود رضایت شغلی………………………………………………………………………………………. 21
2-4-بخش سوم : ادبیات نظری تعهد سازمانی……………………………………………………………………….. 23
2-4-1-تعاریف و مفاهیم تعهد سازمانی………………………………………………………………………………. 23
2-4-2-مراحل توسعه تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………. 25
2-4-3-اجزاء تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………… 26
2-4-4-اهمیت تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………. 27
2-4-5-عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………… 28
2-4-6-نتایج مثبت و منفی تعهد سازمانی…………………………………………………………………………….. 29
2-4-7-تعهد سطح پایین………………………………………………………………………………………………….. 30
2-4-8-تعهد متوسط……………………………………………………………………………………………………….. 33
2-4-9- تعهد سطح بالا…………………………………………………………………………………………………… 34
2-4-10- شاخص های تعهد……………………………………………………………………………………………. 36
2-4-11-ابعاد تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………………….. 38
2-4-12-دیدگاههای تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………….. 40
2-4-13- مدلها و الگوهاو نظریات تعهد سازمانی…………………………………………………………………. 41
2-4-بخش دوم پیشینه تحقیق …………………………………………………………………………………………… 47
الف-پیشینه داخلی…………………………………………………………………………………………………………… 47
ب-پیشینه خارجی……………………………………………………………………………………………………………. 51
2-5- نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………. 52
فصل سوم ؛ روش شناسی تحقیق
3-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. 56
3-2-روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….. 57
3-3- جامعه آماری و نمونه……………………………………………………………………………………………….. 57
3-4- ابزار گرد آوری اطلاعات………………………………………………………………………………………….. 58
3-5- روایی پرسشنامه …………………………………………………………………………………………………….. 58
3-6- پایایی پرسشنامه …………………………………………………………………………………………………….. 59
3-7- روش تجزیه وتحلیل……………………………………………………………………………………………….. 60
فصل چهار;تجزیه وتحلیل داده ها
4-1-مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………. 62
4-2-بررسی جمعیت شناختی………………………………………………………………………………………………… 63
4-3-آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………………………….. 67
4-4-آزمون نرمالیته……………………………………………………………………………………………………………… 68
4-5-آمار استنباطی………………………………………………………………………………………………………………. 69
4-5-1بررسی فرضیه اول تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 69
4-5-2 بررسی فرضیهفرعی دوم تحقیق……………………………………………………………………………………. 72
4-5-3بررسی فرضیهفرعی سوم تحقیق…………………………………………………………………………………….. 75
4-5-4بررسی فرضیهاصلی……………………………………………………………………………………………………. 78
فصل پنجم; نتیجه گیری
5-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………… 80
5-2- یافته های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 80
5-3-محدودیت های تحقیق………………………………………………………………………………………………….. 83
5-4-پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………….. 83
5-5-توصیه برای پژوهشهای آتی……………………………………………………………………………………………. 85
منابع و پیوست ها………………………………………………………………………………………………………………… 84
چکیده پایان نامه به زبان انگلیسی…………………………………………………………………………………………….. 108
چکیده :
غنی سازیشغل مفهومیاستکهاینروزهادربسیاریازسازمانها،شرکتها،مؤسسات مطرحاست غنیسازیشغلدرجستوجویبهبودعملکردورضایتکارمندبااستفادهازگستردهتر کردنحوزۀفعالیتفردودادنفرصتبیشتربرایموفقیتورشدفردیدرشغلکارمندمیباشد.تحقیق حاضر به بررسی وتبیین رابطه بین غنی سازی شغلی با تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان تامین اجتماعی(شهرستان ساری)پرداخته نوع پژوهش از نوع توصیفی ، پیمایشی است جامعه آماری تحقیق شامل 150 نفر از کارکنانسازمان تامین اجتماعی(شهرستان ساری)بوده که از این میان 126 نفر بر اساس روش نمونه گیری ساده به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. ابزارهای این پژوهش، پرسشنامههای استاندارد غنی سازی شغلی،تعهد سازمانی و رضایت شغلی می باشند. پایایی پرسشنامهها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 0.908 ، 0.878 و محاسبه شد. برای تعیین روایی این ابزارها از روایی صوری و محتوایی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها ابتدا با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنف، نرمال بودن توزیع داده ها بررسی شد و سپس با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی معناداری فرضیه ها مورد سنجش قرار گرفت.نتایج حاصل نشان داد که بین تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان تامین اجتماعی(شهرستان ساری) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد ، و بین غنی سازی شغل با تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان تامین اجتماعی(شهرستان ساری) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد
کلید واژ ه : غنی سازی شغل ، تعهد سازمانی ، رضایت شغلی،سازمان تامین اجتماعی(شهرستان ساری)
1-1-مقدمه :
نیرویانسانیبااحساسوفاداریوتعلقسازمانیکمومتمایلبهترکسازماننهتنها خوددرجهتنیلبهاهدافسازمانیحرکتنمیکند،بلکهدرایجادفرهنگبیتفاوتینسبتبه مسایلومشکلاتسازماندرمیانهمکارانخودمیتواندمؤثرباشد هزینه هایترکخدمتبرایسازمانازجهاتمختلفواردمیشود ترکخدمتبالا میتواندبه طورمنفیرویظرفیتسازمانبرایفراهمآوردنخروجیهایباکیفیتاثربگذارد.همچنینترکخدمتمیتواندپیامدهایمهلکیدربابکارمندیابی،هزینه هایآموزشیوتوقف عملیاتداشتهباشد. آگاهیازاینموضوعکهچهعواملیباعثمیشوندتایککارمندتصمیم بهجداییمیگیرد،درتواناییسازمانبرایحفظکارمندانبسیارحیاتیاست(ضیا الدینی و همکاران ،1392).
ازآنجاکهتلاشهرفردناشیازانگیزشو رضایتویمیباشد،انگیزشورضایتهرفردپیش نیازمهمیبرایانجامکاربهصورتاثربخشمیباشد .رضایتشغلیشرطاساسیحضوروهمکاریفردبا سازماناستواینبهدلیلنقشمهمرضایتشغلیدر افزایشبهرهوری،تعهدنسبتبهسازمان،تضمینسلامت فیزیکیوروانی،تسریعدریادگیریمهارتهایجدیدشغلی وافزایشروحیهیفردمیباشد.(قنبری و همکاران،1389).
از جنبه مطلوبیت ، رضایت شغلی روی رفتار افراد اثر می گذارد، این رفتار نیز روی کارکرد سازمان تاثیر می گذارد . بهر ه وری ، غیبت و ترک خدمت ، کناره گیری ، تاخیر در کار، تحلیل رفتگی شغلی، سلامت جسمی و روانی،رفتار پرخاشگرانه در محل کار، تعهد سازمانی و رضایت از زندگی تحت تاثیر رضایت شغلی قرار دارد. تعدادزیادیازمحققانبیانکردهاندکهیکراهبرای افزایشعملکردورضایتشغلیافراد،غنیسازیشغل[1] افرادمیباشد . غنیسازیشغلدرجستجویبهبود عملکردورضایتکارمندبااستفادهازگستردهترکردن حوزهفعالیتفردودادنفرصتبیشتربرایموفقیتو رشدفردیدرشغلکارمندمیباشد
بهسخندیگر،غنیسازیشغلمیتواندبهعنوانیک مداخلهسازمانیطراحیشدهبرایبازسازیشغلهابا هدفچالشیترکردن،انگیزانندهترکردنورضایت بخشکردنشغلافرادباشد(فرجی و همکاران،1387).
در این فصل بیان مسأله ، ضرورت و اهمیت موضوع ، اهداف و سوالات تحقیق و در پایان تعریفی از واژه های تخصصی تحقیق ارائه می گردد
1-2-بیان مساله :
در میان منابعی که سازمانها در اختیار دارند،محققان زیادی به اهمیت ویژه منابع انسانی در سازمانها اشاره کرده اند.باکسال و همکاران(2007،ص 88) چنین عنوان کرده است که”مهمترین دارایی هر سازمان صبح زود وارد سازمان میشود و در انتهای زمان کاری از آن خارج میشود.
“به گفته بوکسال و پارسل(2003)،پفر(1998)،و گراتون و همکاران(2000)،کارکنان سازمانها و مدیریت آنها عنصری اساسی در دست یابی به مزیت رقابتی برای سازمانها میباشد. با توجه به رقابت روز افزون سازمانها و تغییرات محیطی ،سازمانها در جست و جوی روشهایی هستند که بتوان با کمک آنها از طریق منابع انسانی خود به مزیت رقابتی دست یابند.در این میان میتوان به غنی سازی شغلی اشاره کرد.غنی سازی شغل منجر به فراهم کردن مسئولیت ها و چالش های شغلی بیشتری برای کارکنان میشود.غنی سازی شغل این امکان را برای کارکنان مهیا میکند تا در کارهایشان اختیارات لازم را برای تصمیم گیری داشته با شند.غنی سازی شغل بطور مستقیم با عوامل انگیزشی کارکنان و نیز کاهش غیبت کاری کارکنان ارتباط دارد.
چنین به نظر میرسد که سازمانها با غنی سازی شغل کارکنان خود آنها را به سازمانشان متعهد میکنند،بطوریکه کارکنان اهداف شخصی خود را با اهداف سازمان هم راستا میبینندو تمام توان خود را در دستیابی به اهداف تعریف شده سازمانی بکار میگیرند.
شایان ذکر است که در صنعت بیمه که کارکنان به طور مستقیم با مشتریان در تعامل هستند بهبود عملکرد آنها به راحتی به مشتریان منتقل خواهد شد؛و میتوان ادعا کرد که عملکرد مطلوب کارکنان بر ادراک مشتریان نسبت به کیفیت خدمات ارائه شده تاثیر زیادی خواهد گذاشت.
امروزه مزیتی که سازمانها برای پیشی گرفتن از یکدیگر دارند نه در بکارگیری فن آوری جدید بلکه در بالا بودن اعتماد بنفس و میزان تعهد کارکنان به اهداف سازمانی نهفته است.
به عبارتی عنصر خلاقیت و دانش به عنوان عنصر برتری بخش در رقابت مطرح شده است.(سید جوادین و دیگران 1388،ص 75) و در این بین سازمان تامین اجتماعی نیز از این امر مستثنی نمی باشد و برای بقا و ادامه حیاتش نیازمند داشتن کارکنانی متعهد میباشد و از آنجا که سازمان تامین اجتماعی با توجه به جایگاه خود در جامعه ،و با توجه به تحت پوشش قرار دادن بیش از 52.5 % جمعیت کشور بعنوان بزرگترین سازمان بیمه ای کشور نیازمند داشتن نگاهی متمایز از گذشته نسبت به غنی سازی شغلی کارکنان در ابعاد مختلف میباشد.بنابراین سوال اصلی تحقیق عبارتند از:آیا بین غنی سازی شغلی و رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان سازمان تامین اجتماعی رابطه معنی داری وجود دارد؟
1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق :
یکیازعواملاساسیکهمیتواندمنجربهایجادیکجوسازمانیسالم،افزایشاخلاقسازمانی،ایجادانگیزهوافزایشتولیدوبازدهی،سازمانگردد،تعهدسازمانیمی باشد.
باتوجهبهچالشهایحالحاضردرسازمانها،مشخصکردن عواملاساسیدرجهتپیشبینیتعهدسازمانیبهعنوانیک نیازفردیبهیکمسئلهاساسیتبدیلگردیدهاست. شواهد نظریوتجربینشاندادهاندکهادراکاتکارکناندرباره معنویتدرمحیطکاربهگسترشسطحتعهدسازمانیآنها کمکخواهدکرد. باافزایشمیزانتعهد،افرادبرایکارشان، تلاشبیشتریمیکنندوبدینوسیلهبهعملکردسازمانیکمک میکنند
افرادبانیازها،مهارتهاوانتظاراتیواردسازمانمیشوندومایلند درمحیطیکارکنندکهبتوانندازتواناییهایشاناستفادهو نیازهایشانراارضاءکنند. چنانچهسازمانهااینفرصتهارابرای کارکنانشانایجادکنند،سطحتعهدسازمانیافزایشمی یابد.(فتحی و همکاران،1392).
ازجملهمتغیرهاییکهباتعهدسازمانیرابطهدارد،رضایتشغلیاست.رضایتشغلیبهعنوانحالتهیجانیلذتبخشتعریفشدهاستکهازارزیابی،واکنشعاطفیونگرشفردنسبتبه شغلناشیمیشودرضایتشغلیبهلذتبردنازکار،انجامبهترکار،اشتیاقوشادمانیدرخصوصکار،وپاداشمناسبگرفتنبهخاطرتلاشهایفرداشارهمیکند.رضایتشغلیچندبعدیاستآنشاملچندینبعدمجزامانندرضایتازدستمزد،فرصتهای ارتقا،امنیتشغلیواهمیت/چالششغلاست(قمری،1390).
رضایت شغلی از شاخص های کلیدی تحقق اهداف کیفیت زندگی کارکنان می باشد (حشمت خواه ، 1376). بنابراین، روش های مناسب جهت افزایش رضایت شغلی و بکارگیری آنها توسط مدیران جهت افزایش بهره وری امری حیاتی است (گریفین ، 1383).تحقیقات نشان می دهد عوامل متعددی بر رضایت شغلی کارکنان تاثیرمی گذارد. یکی از عوامل اساسی که بر رضایت شغلی کارکنان موثر است ، عوامل شغلی و مرتبط با شغل می باشد.(دهقان و همکاران ، 1389). غنی سازیشغل مفهومیاستکهاینروزهادربسیاریازسازمانها،شرکتها،مؤسسات مطرحاست.منافعاصلیغنی سازیشغلبرایفردفردکارکناندرافزایشرضایتشغلیناشیاز افزایشپاداشهایدرونیشغلاست. سازمانهاازکاهشهزینه هایبالایناشیازغیبت، تأخیروعدمتوجهبهکیفیتوسایرجنبه هایضعفروحیه،سودمی برند.(دهقان و همکاران،1389).
امروزهترکشغلکارکنانکلیدیدرسازمانهایسرآمدبهیکازمهمتریننگرانیهای مدیریتمنابعانسانیتبدیلشدهاست. بههمیندلیل،سازمانهاییکهبتواننددلایلوعوامل مؤثردرتمایلبهترکخدمتکارکنانرادرککنند،خواهندتوانستپیشازاینکهکارکنان
