2-3-نظریه های ارتباط انسانی…………………………………………………………………………………………………………………………………39
2-3-1-نظریه انفجار زبان……………………………………………………………………………………………………………………………………….39
2-3-2-نظریه تقلید از دیگران…………………………………………………………………………………………………………………………………40
2-3-3-نظریه نیاز و ارتباطات مؤثر………………………………………………………………………………………………………………………….42
2-3-4-نظریه تعادل……………………………………………………………………………………………………………………………………………….42
2-3-5-نظریه عزت نفس………………………………………………………………………………………………………………………………………..43
2-3-6-نظریه مراجع-محوری کارل راجز ………………………………………………………………………………………………………………..43
2-3-7-ارتباطات انسانی و فرآیند یاددهی-یادگیری……………………………………………………………………………………………………44
2-4-بخش سوم- پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………….45
2-4-1-پیشینه داخلی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..46
2-4-2-پیشینه خارجی……………………………………………………………………………………………………………………………………………49
2-5-چارچوب نظری…………………………………………………………………………………………………………………………………………….50
 
عنوان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………صفحه
2-6-جمع بندی و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………………………..52
2-7-مدل مفهومی پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………54
فصل سوم (روش پژوهش)…………………………………………………………………………………………………………………………………….55
3-1-روش پژوهش بر اساس هدف………………………………………………………………………………………………………………………….56
3-2-روش پژوهش بر اساس گردآوری داده ها………………………………………………………………………………………………………….56
3-3-جامعه آماری………………………………………………………………………………………………………………………………………………….56
3-4-حجم نمونه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………57
3-5-روش نمونه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………..57
3-6-ابزار سنجش…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
3-7-عملیاتی کردن متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………..59
3-7-1-ویژگیهای اجتماعی – جمعیت شناختی…………………………………………………………………………………………………………59
3-7-2-متغیر مستقل : مهارتهای ارتباطی ………………………………………………………………………………………………………………….59
3-8-روایی و پایایی ابزار سنجش…………………………………………………………………………………………………………………………….60
3-9-روش تجزیه و تحلیل داده ها…………………………………………………………………………………………………………………………..61
فصل چهارم ( تجزیه و تحلیل داده ها )………………………………………………………………………………………………………………….62
4-1-توصیف متغیرهای زمینه ای……………………………………………………………………………………………………………………………..63
4-1-1-توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب جنسیت…………………………………………………………………………………………………63
4-1-2- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب سن……………………………………………………………………………………………………..64
4-1-3- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب سطح تحصیلات پدر……………………………………………………………………………..65
4-1-4- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب سطح تحصیلات مادر…………………………………………………………………………….66
4-1-5- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب وضعیت شغلی پدر………………………………………………………………………………..67
4-1-6- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب وضعیت شغلی مادر………………………………………………………………………………67
4-1-7- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب نوع مدرسه ………………………………………………………………………………………….68
4-1-8- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب وضعیت اقتصادی –   اجتماعی………………………………………………………………..69
4-1-9- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب محل سکونت……………………………………………………………………………………….69
4-2-توصیف متغیرهای مستقل………………………………………………………………………………………………………………………………..70
4-2-1-متغیر مستقل : مهارتهای ارتباطی…………………………………………………………………………………………………………………..71
4-2-1-1- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب قاطعیت معلمان………………………………………………………………………………..71
4-2-1-2- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب بینش معلمان……………………………………………………………………………………71
4-2-1-3- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب گوش دادن معلمان……………………………………………………………………………72
4-2-1-4- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب دریافت و ارسال پیام معلمان……………………………………………………………..73
 
عنوان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………صفحه
4-2-1-5- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب کنترل عواطف معلمان……………………………………………………………………….73
4-2-1-6- توزیع فراوانی پاسخ گویان بر حسب مهارتهای ارتباطی……………………………………………………………………………..74
4-3- آزمون فرضیه اصلی……………………………………………………………………………………………………………………………………….74
4-3-1-رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس مهارتهای ارتباطی معلمان…………………………………..75
4-4-آزمون فرضیه های فرعی…………………………………………………………………………………………………………………………………76
4-4-1- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس خرده مهارت قاطعیت معلمان……………………………76
4-4-2- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس خرده مهارت بینش معلمان……………………………….76
4-4-3- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس خرده مهارت توانایی گوش دادن معلمان……………77
4-4-4- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس خرده مهارت کنترل عواطف معلمان…………………..78
4-4-5- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان بر اساس خرده مهارت دریافت و ارسال پیام معلمان………….78
فصل پنجم (بحث و نتیجه گیری ) ……………………………………………………………………………………………………………………… 80
5-1-خلاصه نتایج………………………………………………………………………………………………………………………………………………….81
5-1-1-یافته های توصیفی………………………………………………………………………………………………………………………………………81
5-1-2-یافته های استنباطی……………………………………………………………………………………………………………………………………..82
5-2-نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………86
5-3-محدودیتهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………..88
5-3-1-محدودیتهای علمی……………………………………………………………………………………………………………………………………..88
5-3-2-محدودیتهای اجرایی……………………………………………………………………………………………………………………………………88
5-4-پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..89
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..91
پیوست ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..98
 
 
 
 
 
فهرست نمودارها عنوان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..صفحه
نمودار4-1- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنسیت……………………………………………………………………………………………63
نمودار 4-2- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سن………………………………………………………………………………………………..64
نمودار 4-3- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سطح تحصیلات پدر………………………………………………………………………..65
نمودار 4-4- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سطح تحصیلات مادر……………………………………………………………………….66
نمودار 4-5- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب شغل پدر………………………………………………………………………………………..67
نمودار 4-6- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب شغل مادر……………………………………………………………………………………….68
نمودار4-7- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب نوع مدرسه………………………………………………………………………………………..68
نمودار4-8- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت ا جتماعی ـ اقتصادی……………………………………………………………..69
نمودار4-9- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب محل سکونت……………………………………………………………………………………70
 
 
فهرست جداول
عنوان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..صفحه
جدول3- 1- گویه ها و سؤالات مربوط به ویژگی­های اجتماعی- جمعیت­شناختی…………………………………………………………59
جدول3- 2- گویه ها و سؤالات مربوط به  متغیر مهارت های ارتباطی………………………………………………………………………….59
جدول 3-3-  جدول مربوط به ضریب آلفای کرونباخ برای مفاهیم اصلی تحقیق…………………………………………………………….61
جدول 4-1- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنسیت ………………………………………………………………………………………….63
جدول 4-2- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سن…………………………………………………………………………………………………64
جدول 4-3- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سطح تحصیلات  پدر………………………………………………………………………..65
جدول 4-4- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سطح تحصیلات مادر…………………………………………………………………………66
جدول 4-5- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت شغلی پدر……………………………………………………………………………67
جدول 4-6- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب شغل مادر…………………………………………………………………………………………67
جدول 4-7- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب نوع مدرسه……………………………………………………………………………………….68
جدول 4-8- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی …………………………………………………………….69
جدول 4-9- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب محل سکونت……………………………………………………………………………………69
جدول 4-10-توزیع فراوانی پاسخ­گویان برحسب  قاطعیت معلمان………………………………………………………………………………71
جدول 4-11-توزیع فراوانی پاسخ­گویان برحسب  بینش معلمان………………………………………………………………………………….71
جدول 4-12- توزیع فراوانی پاسخ­گویان برحسب گوش دادن معلمان………………………………………………………………………….72
جدول 4-13- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب دریافت و ارسال پیام معلمان…………………………………………………………..73
جدول 4-14-توزیع فراوانی پاسخ­گویان برحسب  کنترل عواطف معلمان…………………………………………………………………….73
جدول 4-15- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب مهارتهای ارتباطی………………………………………………………………………….74
جدول 4-16- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی دانش آموزان با مهارت های ارتباطی معلمان……………………………….75
جدول 4-17- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی با خرده مهارت قاطعیت معلمان…………………………………………………76
جدول 4-18- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی با خرده مهارت بینش معلمان…………………………………………………….76
جدول 4-19- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی با خرده مهارت توانایی گوش دادن به معلمان……………………………..77
جدول 4-20- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی با خرده مهارت کنترل عواطف…………………………………………………..78
جدول 4-21- رگرسیون برای پیش بینی افت تحصیلی با خرده مهارت توانایی دریافت و ارسال پیام………………………………78
 
 
 

 
فصل اول
کلیات پژوهش
 
 

1-1-     مقدمه
در دنیای پیچیده امروز، هر کشور و ملتی با هر دیدگاه و اعتقادی و با هر نظام سیاسی و اجتماعی به مسائل آموزش عالی توجه خاص دارد. این امر از یک سو اهمیت تعلیم و تربیت و از سوی دیگر نیازمندی زندگی انسان

با توجه به تأثیر مدیریت کلاس در ایجاد جو مناسب و مطلوب یادگیری از یک طرف و تأثیر یادگیری خود تنظیمی در زندگی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی و ارتقاء تعلیم و تربیت از طرف دیگر، این پژوهش بر آن است تا رابطه سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی شهرستان کرمان را بررسی نماید. در این پژوهش سبک های مدیریت کلاس در قالب سه سبک مداخله گرا، تعامل گرا و غیرمداخله گرا و یادگیری خودتنظیمی در دانشجویان به صورت کلی در نظر گرفته شده است. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی می باشد. به همین منظور از میان جامعه دانشجویان دو مؤسسه آموزش عالی شهر کرمان (1900 نفر)، تعداد 324 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. همچنین از میان جامعه اساتید این دو مؤسسه70 نفر به صورت تمام شماری انتخاب گردیدند. ابزار جمع آوری اطلاعات این پژوهش، پرسشنامه و از نوع بسته پاسخ می باشد. در این تحقیق برای گردآوری اطلاعات از دو پرسشنامه استفاده شده است، یکی پرسشنامه سبک مدیریت کلاس و دیگری پرسشنامه یادگیری خودتنظیمی. روایی و پایایی پرسشنامه سبک مدیریت کلاس به ترتیب به میزان 70% و 68% و روایی و پایایی پرسشنامه یادگیری خود تنظیمی به میزان 74% و 95% برآورد گردیده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش همبستگی پیرسون ، اسپیرمن همراه با نمودار  پراکنش و آزمون کلموگرف اسمیرنف و آزمون T و Anova و تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. بر اساس نتایج بدست آمده از تحلیل داده ها،فرضیه تحقیق مبنی بر وجود رابطه میان سبک مدیریت کلاس با یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی تایید گردید. هم چنین نتایج نشان می دهند ، رابطه میان این متغیرها معکوس می باشد، بدین معنی که هرچه نمرات سبک مدیریت کلاس کاهش می یابد ( یعنی از سبک مداخله گر به سمت سبک تعاملی پیش می رود ) ، نمرات یادگیری خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان افزایش می یابد. در واقع هرچه سبک مدیریت تعامل گرا تر باشد یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان بیشتر خواهد بود. هم چنین طبق اطلاعات به دست آمده؛ بین سبک مدیریت کلاس اساتید زن و مرد و هم چنین یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی در میان دانشجویان زن و مرد تفاوت معناداری مشاهده نگردید.

واژگان کلیدی: سبک مدیریت کلاس، یادگیری خود تنظیمی، پیشرفت تحصیلی

فهرست مطالب

عنوان                                                               صفحه

فصل اول كلیات پژوهش… 1

1-1. مقدمه. 2

1-2. بیان مسئله. 4

1-3. هدفهای تحقیق. 9

1-3-1. اهداف کلی.. 9

1-3-2. اهداف جزئی.. 9

1-4. اهمیت و ضرورت تحقیق. 9

1-5. سؤال ها یا فرضیه های تحقیق. 10

1-5-1. فرضیه اصلی.. 10

1-5-2. فرضیه های فرعی.. 11

1-6. تعریف مفاهیم مطرح شده در سؤال ها یا فرضیه های تحقیق. 11

فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش… 14

مقدمه. 15

2-1. مبانی نظری.. 15

2-1-1. تعریف مدیریت.. 15

2-1-2 . مدیریت کلاس.. 17

2-1-2-1. سبک های مدیریت.. 27

2-1-2-2.  سبک مدیریت مداخله گرا 28

2-1-2-3. سبک مدیریت غیر مداخله گرا 30

2-1-2-4. سبک مدیریت تعامل گرا 31

2-1-3. یادگیری خود تنظیمی.. 34

2-1-4. پیشرفت تحصیلی.. 45

2-1-4-1. اهمیت پیشرفت تحصیلی.. 48

2-1-4-2. اهمیت پیش بینی پیشرفت تحصیلی از لحاظ کاربردی.. 48

2-1-4-3. اهمیت پیش بینی پیشرفت تحصیلی از نظر کارآیی نظام آموزشی.. 49

2-2. مبانی تجربی.. 49

2-2-1. تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 49

2-2-2. تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 56

2-3. جمع بندی کلی نظریه ها و تحقیقات.. 73

فصل سوم روش پژوهش… 77

مقدمه. 78

3-1. نوع تحقیق. 78

3-2. متغیرهای مورد بررسی.. 78

3-3. جامعه آماری.. 78

3-4. حجم نمونه و روش نمونه گیری.. 79

3-5. ابزارهای تحقیق. 79

3-6. روایی و پایایی ابزار سنجش… 80

3-6-1. روایی.. 80

3-6-2. پایایی.. 81

3-7. شیوه های جمع آوری اطلاعات.. 81

3-8. روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها 81

فصل چهارم یافته های پژوهش… 82

مقدمه. 83

4-1: توصیف شاخص های دموگرافیک (بررسی ویژگی های عمومی): 83

 

4-1-1 : وضعیت جنسیت آزمودنی ها : 83

        4-1-2: وضعیت میزان تحصیلات:  ……84

4-2: وضعیت متغیرهای تحقیق. 85

4-2-1: نوع مدیریت کلاس اساتید : 85

4-2-2: نمره های مدیریت کلاس اساتید: 86

4-3: بررسی فرضیه های تحقیق: 87

4-3-1: بین سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی دانشجویان رابطه  وجود دارد……..89

4-3-2:بین سبک مدیریت کلاس با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه  وجود دارد. 90

4-3-3: بین یادگیری خود تنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه  وجود دارد. 92

4-3-4: بین سبك مدیریت تعاملی کلاس با یادگیری خودتنظیمی دانشجویان رابطه وجود دارد. 93

4-3-5: بین سبك مدیریت تعاملی كلاس با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه وجود دارد. 95

4-3-6: بین مدیریت كلاس اساتید  مرد و زن تفاوت وجود دارد. 96

4-3-7: بین مدیریت كلاس اساتید در رده های مختلف میزان تحصیلات تفاوت وجود دارد. 98

4-3-8: بین یادگیری خودتنظیمی دانشجویان مرد و زن تفاوت وجود دارد. 99

4-3-9: بین پیشرفت تحصیلی دانشجویان مرد و زن تفاوت وجود دارد. 101

4-3-10: مدیریت کلاس اساتید و یادگیری خودتنظیمی می توانند پیشرفت تحصیلی دانشجویان را پیش بینی کنند. 102

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری.. 107

5-1 مقدمه. 108

5-2 توضیح و تبیین نتایج.. 108

5-2-1 فرضیه نخست ) سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی رابطه دارد. 108

5-2-2 فرضیه دوم) سبک مدیریت کلاس با پیشرفت تحصیلی رابطه دارد. 109

5-2-3  فرضیه سوم) یادگیری خود تنظیمی با پیشرفت تحصیلی رابطه دارد. 110

5-2-4 فرضیه چهارم) بین سبک تعامل گرا با یادگیری خودتنظیمی رابطه وجود دارد. 111

5-3 پیشنهادهای کاربردی.. 115

5-4 پیشنهادهای پژوهشی.. 116

5-5 محدودیت های پژوهش… 117

منــابع. 118

پیوست هـا 141

مقدمه

از آنجا که فراگیران در مرکز فرایند آموزش – یادگیری قرار گرفته اند، مجموعه متغیرهای مربوط به فراگیر از مهمترین متغیرها به شمار می آیند ( میلر[1] و میلر2، 1380 ) و چون فرایند یادگیری و آموزش از طریق تعامل در کلاس درس صورت می گیرد، بایستی عوامل مؤثر بر آن به صورت علمی بررسی شود.

  یکی از عوامل مؤثر، تجهیز معلمان به مهارتهای کارآمد مدیریتی است. مدیریت جامع کلاس، میزان اشتغال دانشجویان در فعالیتهای برنامه درسی را افزایش می دهد و از هدر رفتن زمان برای رفع مشکلات رفتاری جلوگیری می کند ( عالی، امین یزدی،1387 ). از طرف دیگر، یادگیری خودتنظیمی3 پیامدهای ارزشمندی در فرایند یادگیری – آموزش و حتی موفقیت زندگی دارد و یکی از مفاهیم مطرح در تعلیم و تربیت معاصر است، بنابراین استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، از جمله عوامل تعیین کننده در موفقیت تحصیلی محسوب می شود و با بررسی آن می توان عملکرد تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی نمود.

انتخاب روش صحیح مدیریت کلاس درس و سازماندهی آن از علائم موفقیت معلم به شمار می آید. انتخاب هرگونه شیوه ی مدیریتی، به سبک تدریس و هدفهای معلم بستگی دارد. معلمان با بکارگیری روش مدیریت مناسب کلاس درس خود می توانند در پرورش مهارتهای اجتماعی، خلاقیت ها و توانایی های دانش آموزان نقش مهمی داشته باشند و مشکلات انضباطی کمتری در کلاس خود مشاهده کنند (جمشیدی خسرقی، 1391 ).

چگونگی اداره کلاس و روش تدریس معلم منبع مهمی برای قضاوت درباره توانایی ها و ارزشهای شغلی اوست ( ایمر4 و استاوگ5، 2001 ). هدف از مدیریت کلاس این است که یک محیط مثبت و مولد داشته باشیم. وجود نظم و ترتیب در کلاس به خودی خود هدف نیست. هدف مهم دیگر در اداره ی کلاس این است که شاگردان چگونگی مدیریت رفتار خود را یاد بگیرند. تحول یافتن رفتار شاگرد از اجبار کردن آنان برای عمل به دستورات معلم تا رسیدن به خودنظم دهی و کنترل رفتار خود، یک یادگیری اساسی در مدیریت کلاس است. کمک به شکل گیری مدیریت خود و کنترل خود در شاگردان یکی از وظایف مهم تربیتی معلم است. با دستیابی به چنین مهارتهایی است که شاگرد به کسب موفقیت درسی و ایجاد روابط صحیح با دیگران و نظم دادن به زندگی خود خواهد رسید ( لطف آبادی، 1384 ).

یکی از مفاهیم مطرح در روانشناسی تربیتی و شناختی معاصر، یادگیری خودتنظیمی است. خودتنظیمی نقش مهمی در فرایندها و پیامدهای یادگیری و آموزش دارد ( خرازی و کارشکی، 1388 ). لموس[2] (2000) نیز معتقد است راهبردهای خودتنظیمی، راهبردهایی است که دانش آموزان به کار می برند تا شناخت هایشان را تنظیم کنند و همچنین راهبردهای مدیریتی است که آنها برای کنترل یادگیری شان به کار می گیرند، خودتنظیمی به معنای ظرفیت فرد برای تعدیل رفتار متناسب با شرایط و تغییرات محیط بیرونی و درونی است. او توضیح می دهد که  خودتنظیمی شامل توانایی فرد در سازماندهی و خودمدیریتی رفتارهایش جهت رسیدن به اهداف گوناگون یادگیری است. در یادگیری خود تنظیمی، دانش آموز مهارتهایی برای طراحی، کنترل و هدایت یادگیری خود دارد و ضمن دارا بودن تمایل برای یادگیری، قادر است کل فرایند یادگیری را ارزیابی کند ( زیمرمن[3] و مارتینز- پونز[4]، 1986- 1988؛ نوتا[5] و همکاران، 2004 ).

نظریه یادگیری خود تنظیمی، یکی از نظریه هایی است که محققان و روانشناسان تربیتی در قالب آن به مطالعه می پردازند. استفاده از راهبردهای یادگیری خود تنظیمی از جمله عوامل تعیین کننده در موفقیت تحصیلی محسوب   می شود و با بررسی آن می توان عملکرد تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی نمود. پیش بینی عملکرد تحصیلی، یکی از موضوعهای محوری مورد علاقة محققان آموزشی است ( فارنهام[6]، چامورو- پریمیوزیک[7]  و مک دوگال[8]، 2003؛ بوساتو[9] و همکاران، 2000 ).

در این پژوهش سعی بر این است تا رابطه سبک مدیریت کلاس و یادگیری خود تنظیمی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان مؤسسات آموزش عالی شهرستان کرمان سنجیده شود. امید است این پژوهش بتواند نقشی مؤثر در راستای بهبود وضعیت آموزشی و یادگیری دانشجویان و در نهایت پیشرفت تحصیلی آنان ایفا نماید.

1-2. بیان مسئله

یکی از عواملی که امروزه معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزش و پرورش به عنوان موضوعی مهم و اساسی به آن توجه دارند، عامل مدیریت کلاس است که به عنوان پیچیده ترین موضوع در بهبود کیفیت آموزش شناخته شده است. مدیریت عبارت از هدایت فعالیتهای افراد در جهت اهداف معین می باشد، به عبارت دیگر مدیریت به فعالیتی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران

با عنوان : ارزیابی پهنه بندی سیل در رودخانه های فصلی و تاثیر سازه های متقاطع بر آن

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید
و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.
 

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران جنوب
دانشکده تحصیلات تکمیلی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی
عنوان:
ارزیابی پهنه بندی سیل در رودخانه های فصلی و تاثیر سازه های متقاطع بر آن (مطالعه موردی رودخانه شور)
برای رعایت حریم خصوصی اسامی استاد راهنما،استاد مشاور و نگارنده درج نمی شود
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده:
در طول تاریخ همواره سیل ها بخشی از زندگی انسانها   بوده اند. سیل یک پدیده طبیعی قابل تکرار می باشد که ممکن است در اثر دخالت های بشر در طبیعت و استفاده ناصحیح از منابع طبیعی نیز ایجاد شود. سیل ها سالیانه خسارت های زیادی را به بار می آورد که در دهه های اخیر میزان این خسارت ها زیاد شده است.
تحقیقات نشان می دهد پهنه بندی سیلاب به عنوان یکی از روش های مدیریتی مواجهه با سیلاب از کاربرد فراوانی برخوردار بوده که امکان ارسال هشدارهای مناسب در مواقع خطر سیل و تسهیل عملیات امداد و نجات را فراهم می کنند. بنابراین امروزه نقشه های پهنه بندی سیل یکی از اطلاعات پایه و مهم در مطالعات طرح های عمرانی در دنیا محسوب می شود. از طرفی دیگر رودخانه ها تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر زمین شناسی، خصوصیات آبرفتی، مشخصات هیدرولوژیک حوزه آبخیز، شرایط هیدرولیکی جریان و نیز نحوه بهره برداری می باشند. که ایجاد سازه های تقاطعی مانند پل در مسیر رودخانه ها موجب تغییر در الگوی جریان، هندسه آبراهه و تغییرات سطح آب و در نتیجه پهنه بندی را تحت الشعاع قرار می دهد. حوزه مورد مطالعه در این تحقیق واقع در استان اصفهان می باشد، رودخانه زاینده رود بزرگترین و مهمترین رودخانه حوضه آبریز باتلاق گاوخونی می باشد که از دامنه های شرقی زاگرس سرچشمه گرفته و در جهت غرب به شرق جریان دارد، شاخه اصلی رودخانه شور از ارتفاعات همگین سرچشمه گرفته و رواناب ارتفاعات تنگ آهن، واوشاتاج احمد را از جنوب و آب کوه عبدالنبی را از شمال زهکشی می نماید و به آب رودخانه زاینده رود می پیوندد. با توجه به ماده 1 آیین نامه شماره 48556/31/00 مورخ 1379/8/3 پیشنهادی وزارت نیرو و مصوبه 1379/8/11 هیأت دولت، بستر آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است که در هر محل با توجه به آمار هیدرولوژیک با دوره برگشت 25 ساله به وسیله وزارت نیرو تعیین می شود و حریم آن قسمت از اراضی اطراف رودخانه است که بلافاصله پس از بستر قرار دارد و اعم از اینکه آب دائم یا فصلی داشته باشند، از یک تا بیست متر خواهد بود، لذا تمامی نتایج براساس دبی با دوره بازگشت 25 ساله استخراج شده است.
در این تحقیق با استفاده از داده های هیدرولوژیکی، مقاطع عرضی و بازدید صحرایی و نرم افزارهایHec-Ras و Land Development به بررسی نقش سازه های تقاطعی از جمله پل و کالورت بر عمق و پهنه سیل ها با دوره بازگشت های مختلف برای رودخانه فصلی شور در استان اصفهان پرداخته شده که نتایج قابل قبولی به دست آمده است.
مقدمه:
در طول تاریخ همواره سیل ها بخشی از زندگی انسان ها بوده اند. سیل یک پدیده طبیعی قابل تکرار می باشد که ممکن است در اثر دخالت های بشر در طبیعت و استفاده ناصحیح از منابع طبیعی نیز ایجاد شود. سیل ها سالیانه خسارت های زیادی را به بار می آورد که در دهه های اخیر میزان این خسارت ها زیاد شده است.

فهرست مطالب  ……………………………………………………………………… هشت

فهرست جداول  ……………………………………………………………………… دوازده

فهرست شکل­ها  …………………………………………………………………….. چهارده

چکیده………………………………………………………………………………….. 1

فصل اول:  مقدمه

1-1- گیاه برنج………………………………………………………………………….. 2

1-2- نیتروژن…………………………………………………………………………….. 2

1-3- گاز دی اکسید کربن………………………………………………………………. 3

1-4- اهداف انجام تحقیق……………………………………………………………… 3

فصل دوم: بررسی منابع

2-1- اهمیت گیاه برنج…………………………………………………………………. 4

2-2- ویژگی های گیاه شناسی……………………………………………………….. 5

2-3- ویژگی های اکولوژیکی…………………………………………………………… 6

2-4- اهمیت کود نیتروژن………………………………………………………………. 6

2-5- تغییر اقلیم و نقش فعالیت های بشری………………………………………… 7

2-6- گازهای گلخانه ای………………………………………………………………. 8

2-7- سناریوهای اقلیمی آینده جهان……………………………………………….. 9

2-8- تغییر اقلیم و تولید محصولات زراعی…………………………………………… 12

2-9- تثبیت دی اکسید کربن………………………………………………………….. 12

2-9-1- نقش غلظت دی اکسید کربن در تثبیت کربن توسط گیاه……………….. 12

2-9-2- نقش نیتروژن در تثبیت کربن توسط گیاه…………………………………… 14

2-10- غلظت نیتروژن بافت گیاهی…………………………………………………… 14

2-10-1- تاثیر غلظت دی اکسید کربن………………………………………………. 14

2-10-2- نقش نیتروژن………………………………………………………………….15

2-11- رنگدانه های فتوسنتزی………………………………………………………. 15

2-11-1- تاثیر غلظت دی اکسید کربن……………………………………………….. 15

2-11-2- نقش نیتروژن………………………………………………………………… 16

2-12- پیامدهای تغییرات بیوشیمیایی و سلولی ناشی از افزایش غلظت دی اکسید کربن….16

2-13- سطح برگ…………………………………………………………………….. 18

2-13-1- تاثیر غلظت دی اکسید کربن……………………………………………… 18

2-13-2- نقش نیتروژن………………………………………………………………. 19

2-14- تولید ماده خشک و عملکرد دانه…………………………………………… 20

2-14-1- تاثیر غلظت دی اکسید کربن…………………………………………….. 20

2-14-2- نقش نیتروژن………………………………………………………………. 20

2-15- ویژگی های فیزیولوژیکی……………………………………………………..21

2-15-1- نقش غلظت دی اکسید کربن………………………………………….. 21

2-15-2- نقش نیتروژن………………………………………………………………. 21

2-16- تنوع ژنتیکی…………………………………………………………………. 22

2-16-1- پاسخ به دی اکسید کربن……………………………………………….. 22

2-16-2- پاسخ به نیتروژن…………………………………………………………… 23

2-17- برهمکنش دی اکسید کربن و نیتروژن…………………………………….. 23

فصل سوم: مواد و روش­ها

3-1- مواد ژنتیکی و نحوه تهیه………………………………………………………. 24

3-2- محلول غذایی مورد استفاده و نحوه کشت…………………………………. 24

3-3- نحوه اجرای طرح………………………………………………………………… 25

3-3-1- آزمایش اول…………………………………………………………………… 25

3-3-2- آزمایش دوم………………………………………………………………….. 26

3-4- صفات مورد بررسی و نحوه­ اندازه گیری……………………………………. 26

3-4-1 ارتفاع گیاهچه……………………………………………………………….. 26

3-4-2- طول ریشه…………………………………………………………………… 26

3-4-3- تعداد پنجه……………………………………………………………………. 26

3-4-4- حجم ریشه…………………………………………………………………… 27

3-4-5- سطح برگ…………………………………………………………………….. 27

3-4-6- وزن خشک گیاه…………………………………………………………….. 27

3-4-7- سهم ریشه از وزن خشک کل……………………………………………… 27

3-4-8- شاخص سبزینگی (عدد کلروفیل)………………………………………….. 27

3-4-9- غلظت کلروفیل و کاروتنویید………………………………………………….. 27

3-4-10- غلظت نیتروژن بافت گیاهی……………………………………………….. 28

3-4-11- کارایی نیتروژن………………………………………………………………. 31

3-4-12- محتوای نیتروژن……………………………………………………………. 31

3-4-13- کارایی مصرف نیتروژن……………………………………………………… 31

3-4-14- نسبت غلظت نیتروژن ریشه به اندام هوایی…………………………… 31

3-5 تجزیه و تحلیل آماری……………………………………………………………. 31

3-5-1- آزمایش اول………………………………………………………………….. 31

3-5-2- آزمایش دوم…………………………………………………………………. 31

فصل چهارم: نتایج و بحث

4-1- آزمایش اول: بررسی پاسخ ژنوتیپ‌های برنج به سطوح معمول و کاهش یافته غلظت نیتروژن محلول غذایی یوشیدا در مرحله رشد رویشی……………………..32

4-1-1- ارتفاع گیاه…………………………………………………………………… 32

4-1-2- تعداد پنجه در بوته………………………………………………………….. 33

 

4-1-3- شاخص سبزینگی………………………………………………………….. 33

4-1-4- سطح برگ…………………………………………………………………… 34

4-1-5- طول و حجم ریشه…………………………………………………………. 34

4-1-6- وزن خشک گیاه……………………………………………………………… 35

4-1-8- گروه بندی ژنوتیپ­ها………………………………………………………….. 37

آزمایش دوم: ارزیابی پاسخ ژنوتیپ‌هایی با پاسخ متفاوت به کمبود نیتروژن، نسبت به افزایش غلظت دی اکسید کربن هوا……42

4-2- برداشت اول (مرحله رشد رویشی)…………………………………………. 42

4-2-1- شاخص سبزینگی (عدد کلروفیل متر)……………………………………. 42

4-2-2- سطح برگ…………………………………………………………………… 44

4-2-3- غلظت کلروفیل………………………………………………………………. 46

4-2-4- غلظت کاروتنوئید……………………………………………………………. 48

4-2-5- حجم ریشه…………………………………………………………………. 51

4-2-6- سهم ریشه از وزن خشک کل گیاه……………………………………… 52

4-2-7- وزن خشک گیاه……………………………………………………………. 52

4-3- برداشت دوم (مرحله رشد زایشی)………………………………………… 62

4-3-1- شاخص سبزینگی (عدد کلروفیل متر)…………………………………. 62

4-3-2- سطح برگ………………………………………………………………… 62

4-3-3- غلظت کلروفیل…………………………………………………………….. 66

4-3-4- غلظت کاروتنوئید………………………………………………………….. 68

4-3-5- غلظت نیتروژن اندام هوایی……………………………………………… 70

4-3-6- محتوای نیتروژن اندام هوایی…………………………………………….. 71

4-3-7- غلظت نیتروژن ریشه…………………………………………………….. 71

4-3-8- نسبت غلظت نیتروژن ریشه به اندام هوایی…………………………. 71

4-3-9- سهم ریشه از وزن خشک کل…………………………………………. 72

4-3-10- کارایی مصرف نیتروژن…………………………………………………… 72

4-3-11- وزن خشک گیاه…………………………………………………………. 74

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

4-1- نتیجه ­گیری…………………………………………………………………… 84

4-2- پیشنهادها ……………………………………………………………………86

منابع………………………………………………………………………………. 88

چکیده:

برنج نقش مهمی در تغذیه نیمی از مردم جهان که بیشتر آنها در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران زندگی می‌کنند، دارد. این محصول یک سوم سطح زیرکشت غلات دنیا را اشغال کرده است و 35 تا 60 درصد کالری مورد نیاز 7/2 میلیارد نفر از جمعیت جهان را تامین می‌کند. براساس گزارش مجمع بین دول تغییراقلیم، تا پایان قرن 21 غلظت دی اکسید کربن جو به 700 میکرومول در مول خواهد رسید. تحقیقات مختلف نشان داده است که پاسخ برنج به افزایش غلظت دی اکسید کربن وابسته به برهمکنش دی اکسید کربن با ژنوتیپ و کود نیتروژن است. بنابراین در این تحقیق ابتدا آزمایشی جهت ارزیابی 28 ژنوتیپ برنج منتخب اصلاحی شمال، محلی شمال و مرکزی ایران در دو سطح نیتروژن شامل 85/2 (غلظت نیتروژن محلول یوشیدا) و 42/1 (نصف غلظت نیتروژن محلول یوشیدا) میلی‌مولار از منبع آمونیوم نیترات به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا گردید. در این آزمایش تعداد پنجه، سطح برگ، شاخص سبزینگی، ارتفاع گیاه، طول ریشه و وزن خشک ریشه، اندام هوایی و کل، به طور معنی‌داری تحت تاثیر ژنوتیپ، غلظت نیتروژن محلول غذایی و نیز برهمکنش بین آنها قرار گرفت. تنوع ژنتیکی قابل توجهی از نظر پاسخ به غلظت کاهش یافته نیتروژن محلول غذایی در بین ژنوتیپ­ها مشاهده شد. در بین ارقام اصلاح شده شمال، بالاترین کارایی نیتروژن به ارقام فجر و خزر و کمترین آن به ارقام نعمت و شیرودی تعلق داشت. در حالی که در بین ارقام محلی شمال ارقام حسنی و کاظمی بیشترین و ارقام طارم منطقه و اهلمی طارم کمترین کارایی نیتروژن را به خود اختصاص دادند. ارقام زاینده رود و لاین 2 فیروزان نیز کمترین و بیشترین کارایی را در بین ارقام مرکزی دارا بودند. در آزمایش دوم چهار ژنوتیپ انتخاب شده بر اساس نتایج آزمایش اول (فجر، حسنی، شیرودی و طارم منطقه) در چهار سطح غلظت نیتروژن محلول غذایی شامل 712/0، 42/1، 85/2 (شاهد) و 79/3 میلی‌مولار از منبع آمونیم نیترات محلول یوشیدا و در دو محیط با غلظت معمول (حدود 360 میکرومول) و غنی‌شده (حدود 700 میکرومول برمول) دی اکسیدکربن هوا به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار ارزیابی شدند. در آزمایش دوم برداشت گیاهان در طی دو مرحله انجام گرفت. در برداشت اول 30 روز بعد از اعمال تیمار، افزایش غلظت دی اکسید کربن باعث افزایش غلظت کلروفیل، سطح برگ و سهم ریشه از وزن خشک کل شد. برهمکنش اثر دی اکسید کربن و ژنوتیپ بر وزن خشک اندام هوایی،  غلظت کلروفیل و غلظت کاروتنوئید معنی­دار بود. وزن خشک اندام هوایی در ژنوتیپ­های شیرودی، حسنی و فجر افزایش یافت، گرچه افزایش وزن خشک اندام هوایی ژنوتیپ فجر از لحاظ آماری معنی دار نبود. در حالی که ژنوتیپ طارم منطقه کاهش معنی داری در وزن خشک اندام هوایی نشان داد. در برداشت دوم 60 روز بعد از اعمال تیمار، افزایش غلظت دی اکسید کربن باعث کاهش سطح برگ، غلظت و محتوای نیتروژن اندام هوایی و باعث افزایش کارایی مصرف نیتروژن و غلظت نیتروژن ریشه شد که با افزایش نسبت غلظت نیتروژن ریشه به اندام هوایی همراه بود. اثر برهمکنش غلظت دی اکسید کربن و ژنوتیپ نشان داد که کاهش سطح برگ در اثر افزایش غلظت دی اکسید کربن فقط در ژنوتیپ­های شیرودی و طارم منطقه معنی‌دار بود. همچنین، در اثر افزایش غلظت دی اکسید کربن غلظت کلروفیل در ژنوتیپ­های حسنی و فجر افزایش و در ژنوتیپ­های طارم و شیرودی کاهش یافت. بیشترین کارایی مصرف نیتروژن به رقم فجر تعلق داشت. در برداشت دوم وزن خشک گیاه تحت تاثیر افزایش غلظت دی اکسید کربن قرار نگرفت. همبستگی بین وزن خشک اندام هوایی با غلظت نیتروژن اندام هوایی مثبت ولی با کارایی مصرف نیتروژن منفی بود. از تنوع ژنتیکی مشاهده شده در بین ارقام برنج از نظر پاسخ به سطوح مختلف نیتروژن و دی‌اکسید کربن  می‌توان در برنامه‌های اصلاحی جهت افزایش تولید نظام‌های زراعی متاثر از تغییر اقلیم بهره برداری کرد.

فصل اول: مقدمه

1-1- گیاه برنج

برنج یکی از سه محصول غذایی اصلی جهان و جز اصلی رژیم غذایی نیمی از جمعیت جهان محسوب می­شود [11]. سالانه حدود 730 میلیون تن شلتوک از 163 میلیون هکتار زمین برنج کاری در جهان برداشت می­شود. بیش از 90% تولید و مصرف برنج جهان در آسیا صورت می­گیرد. در آینده با افزایش جمعیت، تقاضا برای برنج نیز افزایش می­یابد و این امر برنج را از لحاظ امنیت غذایی در آسیا حایز اهمیت می­ کند [4]. کشت برنج در ایران از 2000 سال پیش متداول بوده است [17]. هم اکنون استان­های گیلان و مازندران از مناطق مهم تولید برنج در کشور هستند و استان­های خوزستان، گلستان و فارس در رتبه­های بعدی قرار دارند. در ایران سالانه در حدود 7/2 میلیون تن شلتوک از 574 هزار هکتار زمین برنج کاری برداشت می­شود [23]. برنج از عمده ترین منابع غذایی در کشور است [4]، و در حال حاضر برای تامین نیاز مصرف کنندگان سالانه 5/1 میلیون تن برنج وارد کشور می­شود [40].

2-1- نیتروژن

نیتروژن یک عنصر ضروری برای رشد گیاه و تولید محصول است. با افزایش مصرف نیتروژن افزایشی خطی در عملکرد دانه دیده می­شود. کاهش و یا افزایش مصرف نیتروژن هر دو می­توانند مسایل مهمی در سطح جهانی به وجود بیاورند. کاهش این عنصر موجب به خطر انداختن امنیت غذایی شده و افزایش مصرف آن آلودگی­های زیست محیطی را به همراه دارد [45]. نیتروژن یکی از عناصر بسیار مهم برای برنج بوده و در صورت کمبود مانع رشد شده و عملکرد کاهش می­یابد. همچنین مصرف بیش از اندازه سبب رشد بی­ رویه و در نتیجه خوابیدگی، بیماری بلاست، شیت بلایت و افزایش شیوع آفات را به دنبال دارد [11]. معمولا به ازای هر یک تن محصول برنج نزدیک به 20 کیلوگرم نیتروژن در هکتار نیاز است [4].

3-1- گاز دی اکسید کربن

 پیامدهای اقلیمی مرتبط با افزایش مداوم غلظت دی اکسید کربن و سایر گازهای فعال جو در دهه­های اخیر، نگرانی­هایی را به همراه داشته و توجه دانشمندان و سیاست گذاران را به خود جلب کرده است. تغییراتی که در مقیاس جهانی انتظار آن می­رود، به صورت تغییر شرایط آب و هوایی و فصل رشد در مقیاس منطقه­ ای و محلی بروز کرده و مستقیما

1-4-1- اهداف اصلی 6

1-4-2- اهداف فرعی 6

1-5- فرضیات تحقیق 7

1-5-1- فرضیات اصلی 7

1-5-2- فرضیات فرعی 7

1-6- قلمرو تحقیق 8

1-6-1- قلمرو موضوعی 8

1-6-2- قلمرو زمانی 8

1-6-3- قلمرو مکانی 8

1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی واژه ها 8

1-7-1- تعاریف مفهومی واژه ها 8

1-7-2- تعاریف عملیاتی واژه ها 9

فصل دوم:مبانی نظری و تجربی تحقیق 10

2-1- مقدمه 10

2-2- سرمایه اجتماعی 12

2-2-1- زمینه تاریخی سرمایه اجتماعی 18

2-2-2- ابعاد سرمایه اجتماعی 18

2-2-3- شاخص های سرمایه اجتماعی 20

2-2-4- مروری بر نظریات سرمایه اجتماعی 25

2-2-4-1- سرچشمه بحث‌های کلاسیک ‌سرمایه ‌اجتماعی 27

2-2-4-2- کاربردهای معاصر ‌سرمایه ‌اجتماعی 27

2-2-5- کاربرد سرمایه ‌اجتماعی برای جامعه 32

2-2-6- ارتباط نظری بین سرمایه ‌اجتماعی و رفاه 34

2-2-7- تأثیر دین  بر سرمایه اجتماعی 36

2-2- 8- رابطه سرمایه اجتماعی با اخلاق 36

2-3- بهسازی سازمانی 37

2-3-1- آموزش کارکنان 39

2-3-2- ویژگی ها و اصول آموزش در سازمان 46

2-3-3- بهره گیری از مشارکت کارکنان 48

2-3-4- دلایل عدم تناسب آموزش کارکنان با نیازهای شغلی 49

2-3-5- نقش اخلاق در مدیریت منابع انسانی 51

2-3-5-1- فواید مدیریت اخلاق در آموزش مدیریت منابع انسانی 52

2-4- پیشینه تحقیق 53

2-4-1- پیشینه داخلی 54

2-4-2- پیشینه خارجی 56

2-5- مدل مفهومی تحقیق 57

فصل سوم: روش تحقیق 59

3-1- مقدمه 59

3-2- مراحل انجام پژوهش 60

3-3- روش و طرح تحقیق 61

3-4- جامعه آماری 62

3-5- نمونه آماری 62

3-6- ابزارهای گردآوری داده ها 63

3-7- روایی و پایایی ابزار جمع آوری داده ها 63

3-7-1- روایی 64

3-7-2- پایایی 65

3-8- روش تجزیه و تحلیل داده ها 66

3-8-1- تجزیه و تحلیل توصیفی 66

3-8-2- تجزیه و تحلیل استنباطی 66

فصل چهارم:    تجزیه و تحلیل یافته‌ها 67

4-1- مقدمه 67

4-2- اطلاعات جمعیتشناختی 67

4-2-1- جنسیت 68

4-2-2- سن 69

4-2-3-تحصیلات 70

4-2-4-سابقه کاری 71

4-3- بررسی فرضیات تحقیق 72

4-3-1- مقایسه میانگین رتبهی متغیرها با بهره گرفتن از آزمون فریدمن 80

فصل پنجم: نتایج و پیشنهادها 82

5-1- مقدمه 82

5-2- یافتههای جمعیت شناختی تحقیق 82

5-3- بررسی فرضیات تحقیق 83

5-3-1- فرضیه اصلی اول: سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 83

5-3-2- فرضیه اصلی دوم: ابعاد درونی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 83

5-3-3- فرضیه اصلی سوم: ابعاد بیرونی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 83

5-3-4- فرضیه فرعی اول: بعد هنجارهای سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 84

 

5-3-5- فرضیه فرعی دوم: بعد عقاید دینی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 84

5-3-6- فرضیه فرعی سوم: بعد اعتماد سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 84

5-3-7- فرضیه فرعی چهارم: بعد شبکه سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 85

5-3-8- فرضیه فرعی پنجم: بعد مشارکت سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 85

5-3-9- فرضیه فرعی ششم: بعد قانون سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد. 85

5-4- بحث و بررسی 85

5-6- پیشنهادات تحقیق 88

5-7- محدودیت های تحقیق 91

5-8- پیشنهادات برای تحقیقات آتی 92

منابع: 93

پیوست ها 99

 

 چکیده

بسیاری از سازمان ها صرف نظر از اندازه و نوع کسب و کار به اهمیت سرمایه اجتماعی به عنوان منبع پایدار رقابت و تعالی و مبنایی برای نوآوری و تطبیق پذیری شان اعتراف دارند. هدف از این پژوهش بررسی بررسی تأثیر سرمایه های اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد است. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی می­باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد می باشد که به روش تصادفی طبقه­ای و با بهره گرفتن از جدول مورگان از تعداد 850 نفر 300 نفر به عنوان نمونه پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار این پژوهش پرسشنامه بوده که روایی پرسشنامه با بهره گرفتن از نظرات خبرگان و پایایی آن با بهره گرفتن از آزمون ضریب آلفای کرونباخ محاسبه گردید که برای پرسشنامه سرمایه اجتماعی 778/0 و برای پرسشنامه بهسازی سازمانی 865/0 حاصل گردید که نشان دهنده پایایی مناسب پرسشنامه های تحقیق می باشد. نتایج حاصل از رگرسیون خطی برای هر یک از فرضیات تحقیق نشان داد که سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر معناداری دارد. ابعاد درونی سرمایه اجتماعی شامل هنجارها، عقاید دینی و اعتماد و ابعاد بیرونی سرمایه اجتماعی شامل شبکه، مشارکت و قانون نیز بر بهسازی سازمانی تأثیر مستقیم و معناداری دارند. همچنین نتایج تحقیق بر مبنای آزمون رگرسیون چندگانه و نیز آزمون فریدمن نشان می دهد که بعد قانون نسبت به سایر ابعاد تأثیر بیشتری بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد دارد و بعد از آن به ترتیب ابعاد مشارکت، شبکه، عقاید دینی، اعتماد و هنجارها قرار دارند.

کلید واژگان: سرمایه اجتماعی، بهسازی سازمانی، عقاید دینی، مشارکت، اعتماد.

1-1- مقدمه

برخی محققان معتقدند که بین علم و جامعه مبادله متقابل وجود دارد؛ به طوری که علم هدف ها و مسایل خود را برای تولید دانش از جامعه دریافت می کند و در مقابل، نتایج خود را در اختیار جامعه قرار می دهد. لذا علم با سایر معرفت های بشری رابطه دارد و برای پیشرفت خود به منابع معرفتی(ذهنی) و غیرمعرفتی(عینی) نهادهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیاز مند است(محسنی، 1375). علم نیز حزء نهاد فرهنگی است و فرهنگ از چهار جزء اصلی باورها، ارزشها، هنجارها و فن آوری ها تشکیل شده است. باورها به چیستی ها، ارزشها به باید ها و نبایدها، هنجارها به چه انجام شود و فن آوری به چگونه انجام شود، پاسخ می دهند(چلبی، 1375). البته، برخی از اثبات گرایان براین باورند که علم نیز به ارزشها و هنجارها پاسخ می دهد(حقیقتیان،1387). امروزه  مفهوم سرمایه اجتماعی در کنار سرمایه های انسانی و اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. در واقع، سرمایه اجتماعی را می توان بخشی از ثروت ملّی به حساب آورد که بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی (مادّی) و راهی برای نیل به موفقیت و توسعه اجتماعی و اقتصادی قلمداد می شود. هیچ مجموعه انسانی، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد. سرمایه اجتماعی همانند سایر اشکال سرمایه مولّد است؛ یعنی، تحقّق اهداف معیّنی را که در نبودش محقّق نمی‌شوند، امکان‌پذیر می‌گرداند. هیچ فردی به تنهایی مالک این سرمایه نیست. سرمایه اجتماعی، دارای دو جزء اعتماد و پیوند است که با تقویت آن فرآیند توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تسهیل می‌شود.

1-2- بیان مساله

در جهان تجاری امروز بیشترین ارزش سازمانی مبتنی بر داراییهای غیرملموس است. توانایی برای شناخت و برآورد منبع این ارزش برای سازمانها مهم و حیاتی است(Chang,2004). در چنین فضایی این سؤال اساسی قابل طرح است که راز بقا و موفقیت، سرآمدی وتعالی سازمان در بازار رقابتی امروز چیست؟ با نگاهی به ادبیات مربوطه و بررسی نظریات اندیشمندان، شاید بتوان پاسخ سؤال را در ایجاد، حفظ و تداوم سرمایه اجتماعی یافت. نگریستن به تعالی سازمانی و سرآمدی در چارچوب ساختارهای اجتماعی راه را برای یک چشم انداز وسیع در خصوص سرآمدی و تعالی هموار می سازد، به طوری که توجه را به سمت نکاتی که کمتر به آنها پرداخته شده است، یعنی جنبه اجتماعی _ اقتصادی و تعالی سازمانی جلب می کند(Sankaran,2008). اخیراً سرمایه اجتماعی سبب ایجاد تئوری هایی شده که پایه ای برای سایر مطالعات مدیریت هستند. بنابراین مفهوم سرمایه اجتماعی توجه زیادی را در تحقیقات مربوط به نظریه سازمان به خود جلب کرده است. همان طور که سرمایه فیزیکی، با ایجاد تغییرات در مواد جهت شکل دادن به ابزارهایی که تولید را تسهیل می کند به وجود می آید و از جنبه ای ملموس و قابل مشاهده برخوردار است، سرمایه انسانی، با تغییر دادن افراد برای کسب مهارت ها و توانایی هایی به آنها پدید می آید و افراد را توانا می سازد تا به شیوه های جدید رفتار کنند و بنابراین کمتر ملموس بوده و در مهارت ها و دانشی که فرد کسب کرده تجسم می یابد. اما سرمایه اجتماعی، حتی کمتر از این ملموس بوده و در روابط میان افراد تجسم می یابد و موقعی سرمایه اجتماعی به وجود می آید که روابط میان افراد به شیوه ای دگرگون شود که کنش را تسهیل نماید(Coleman,1988). از سویی بهسازی سازمانی از اهیمت ویژه­ای برخوردار است. آموزش و بهسازی هم به تغییر رفتار فرد مربوط می­شود و هم به تغییر عملکرد شغلی او. هدف از آموزش اصلاح و بهبود سریع عملکرد شغلی است و هدف از بهسازی و توسعه، آماده ساختن فرد برای مسئولیت­های شغلی آینده از طریق دستیابی به تجارب، دانش، مهارت و نگرشها است. آموزش و بهسازی منابع انسانی فعالیتهای مهمی درتمام سازمانها هستند (برنادرین[1]، 2003). آموزش نیازهای شغلی کارکنان جدید الاستخدام و نیاز کارکنان موجود به مهارت­ها و دانش جدید را تامین می سازد. تغییرات بویژه در فناوری و بازسازی سازمانی را موجب می­شود. بدین معنی که افراد و سازمان را به­طور مستقیم با شرایطی که یادگیری جدید را می طلبد مواجه می­سازد.

بر این اساس به نظر می رسد سرمایه اجتماعی در بهبود فرآیند مدیبهسازی سازمانی نقش حائر اهمیتی داشته باشد. در این پژوهش بر مبنای مدل سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشال(1998) و مدل سرمایه اجتماعی پوتنام(2002)، ابعاد درونی سرمایه اجتماعی شامل هنجارها، عقاید دینی و اعتماد و ابعاد بیرونی شامل شبکه، مشارکت و قانون مورد بررسی قرار گرفته و تأثیر آن بر بهسازی سازمانی در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است و محقق به دنبال پاسخگویی به این سوال است که سرمایه اجتماعی چه تأثیری بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد دارد؟

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق

امروزه  مفهوم سرمایه اجتماعی در کنار سرمایه های انسانی و اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. در واقع، سرمایه اجتماعی را می توان بخشی از ثروت ملّی به حساب آورد که بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی (مادّی) و راهی برای نیل به موفقیت و توسعه اجتماعی و اقتصادی قلمداد می شود. هیچ مجموعه انسانی، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد. سرمایه اجتماعی همانند سایر اشکال سرمایه مولّد است؛ یعنی تحقّق اهداف معیّنی را که در نبودش محقّق نمی‌شوند، امکان‌پذیر می‌گرداند(برجسته،1389). هیچ فردی به تنهایی مالک این سرمایه نیست. روند جدید که به نظر می رسد برای رهبران کسب و کار جالب باشد، استفاده از مفهوم سرمایه درباره افراد و به ویژه اندیشه سرمایه اجتماعی است که توجه مدیران عالی سازمان ها را به خود جلب کرده است. چنین زمینه مساعدی از وجود مباحث اجتماعی در محدوده سازمان شرایط رویکرد به سرمایه اجتماعی را در سازمان و مدیریت فراهم کرده و بررسی سرمایه اجتماعی و استفاده از آن در مطالعات سازمانی نیز به سرعت افزایش یافته است. اهمیت سرمایه اجتماعی در مطالعات سازمان ها و تبیین موقعیت نسبی نقش آفرینان در بسیاری از حوزه های مورد توجه در تحقیقات سازمان تأیید شده است. بهسازی مجموعه کنشهای هدفمند، از پیش اندیشیده شده و طرحریزی شده‌ای است که با هدف افزایش اثربخشی فرد و سازمان، بطور مداوم و نظام مند به بهبود و ارتقای سطح دانش، فنون، مهارتها،تجارب و نگرش­های مربوط به بهبود عملکرد شغلی حال و آینده کارکنان می‌پردازد.

بهسازی منابع انسانی به­عنوان یکی از فعالیت­های ضروری برای تطبیق نیروی انسانی با شرایط متغیر سازمان فرایندی است که در شیوه سنتی آن، صرفاً نظری و کلاس محور بوده و به جای جنبه­ی کارآموزی، بیشتر جنبه آموزشی و به تعبیری وقت گذرانی اداری داشته، اما امروزه، روش­های جدیدی برای آموزش کارکنان دولت وجود دارد که از جمله آنها می­توان طرح توسعه فردی، آموزش از راه دوره/ مجازی، آموزش خرد، مربیگری درمدیریت، مرشدی، قراردادهای یادگیری را نام برد. باتوجه به نقش و جایگاه آموزش کارکنان در فرآیند توسعه سازمان­های امروزی، برنامه ­ریزی، هدایت و کنترل آن در مسیر تحقق اهداف هر سازمان ضرورتی اجتناب ناپذیر می­باشد (محبت، 1390).

نتایج پژوهش حاضر می ­تواند به­مدیران آموزش و پرورش در ارائه بهتر راهکارهای مناسب جهت توسعه سرمایه اجتماعی خود که بتواند بهسازی مطلوب­تری در سازمان موجب شود کمک رساند. همچنین می ­تواند به برنامه ­ریزی و تصمیم­سازی بهینه سازمانی منجر شود. فواید پژوهش حاضر می ­تواند مورد مطالعه مدیران جهت شناسایی ضعف­های موجود در نظام تامین منابع انسانی باشد و همچنین پایداری و ثبات محیطی را به همراه داشته باشد.

1-4- اهداف تحقیق

1-4-1- اهداف اصلی

بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر ابعاد درونی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر ابعاد بیرونی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

1-4-2- اهداف فرعی

بررسی تأثیر بعد هنجارهای سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر بعد عقاید دینی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر بعد اعتماد سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر بعد شبکه سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر بعد مشارکت سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

بررسی تأثیر بعد قانون سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد

1-5- فرضیات تحقیق

1-5-1- فرضیات اصلی

سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

ابعاد درونی اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

ابعاد بیرونی اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

1-5-2- فرضیات فرعی

بعد هنجارهای سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

بعد عقاید دینی سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

بعد اعتماد سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

بعد شبکه سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

بعد مشارکت سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

بعد قانون سرمایه اجتماعی بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد تأثیر دارد.

 

1-6- قلمرو تحقیق

1-6-1- قلمرو موضوعی

قلمرو موضوعی تحقیق شامل بررسی مفهوم سرمایه اجتماعی و تأثیر آن بر بهسازی سازمانی کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لامرد می باشد.