حمید رضا اصغری
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود
تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده
قارچ های میکوریز آربوسکولار از مهمترین قارچ های همزیست می باشند و وجود این رابطه همزیستی، از طرق مختلف باعث افزایش توان رشدی و مقاومت بیشتر گیاه به انواع تنش های محیطی می شود. در این تحقیق با توجه به اهمیت بسیار بالای گیاهان در صنایع مختلف، قارچ های میکوریز آربوسکولار موجود در ریزوسفر آنها در منطقه کیاسر جداسازی و تعداد 10 گونه قارچی از ریزوسفر این گیاهان شناسایی شد که شامل گونه های Glomus fasciculatum،G. intradices، G. mosseae، G. geosporum، G. macrocarpum،G. aggregatum،G. albidium، G. manihotis، Paraglomus occolatum و Gigaspora albida از ریزوسفر 14 درخت مختلف می باشد . درصد شاخص های مهم کلنیزاسیون بر حسب نوع گیاه متفاوت بود.
تجزیه واریانس مربوط به فراوانی جمعیت اسپور قارچ های میکوریز آرب   وسکولار در گیاهان مختلف نمونه برداری شده نشان داد که بین گیاهان مختلف و همچنین بین نمونه های خاک جمع آوری شده برای هر درخت، اختلاف آماری معنی داری در سطح 01/0>P وجود دارد. از دلایل این اختلاف می توان به نوع گیاه میزبان، شرایط اقلیمی و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک اشاره کرد.
کلمات کلیدی: قارچ های میکوریز آربوسکولار، درختان، شناسایی، فراوانی

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

تجربه از دست دادن یك عضو بسیار درنا‌ك و تلخ می‌باشد. درك كامل این حس تنها زمانی میسّر خواهد شد كه فرد یك عضو خود را از دست بدهد. چاقی و بیشتر شدن عمر متوسط، تعداد کاشت‌های پروتز جایگزین زانو[1] را افزایش داده است. به دلیل بالا رفتن امید به زندگی و همچنین پایین رفتن سن افراد پذیرنده این گونه پروتزها، عمر قابل انتظار این‌گونه پروتزها می‌بایستی افزایش یابد. از این رو برای بهبود کیفیت آن‌ها تحقیقات بسیاری در حال انجام می‌باشد تا بتواند عمر مفید آن‌ها را به قدری افزایش دهد که فرد بیمار نیازمند جراحی‌های مکرر بعدی برای تعویض و ترمیم پروتز آسیب دیده نباشد. در این پایان‌نامه عملکرد یک نمونه واقعی از پروتز‌ جایگزین زانو که از پای یک پیرزن خارج شده، مورد بررسی قرار گرفته است. پروتز مورد نظر به دلیل پیچیدگی هندسی، توسط دستگاه اندازه‌گیری مختصات[2] که نمونه‌ای از اسکنرهای سه بعدی تماسی هستند، با ایجاد ابر نقاط با دقت بالا مدل‌سازی و با نرم‎افزار تجاری سالیدورکس[3] ویرایش شده است. مدل مورد نظر به روش المان محدود و با نرم‌افزار انسیس ورک‌بنچ با شرایط مرزی مختلف شبیه‌سازی و مورد تحلیل استاتیکی غیر خطی قرار گرفته است. مقایسه نتایج تطبیق مناسب نتایج شبیه‌سازی برای دو شرط مرزی گوناگون را نشان داده‌است. در ادامه جهت کاهش زمان همگرایی، از فرض خطی بودن ماده در شبیه‌سازی استفاده و نتایج حالت خطی و غیر خطی با هم مقایسه شده‌است. این نتایج، در موقعیت‌های گوناگون بارگذاری و در بحرانی‌ترین حالت از موقعیت‌های مختلف پیاده روی، بالا رفتن از پله، بلند شدن از صندلی، دو زانو ایستاده و چمپاتمه نشستن، برای ارزیابی عملکرد مکانیکی پروتز مورد بررسی قرار گرفته است. مشاهده شده‌ است که نتایج خطی و غیر خطی به علت خارج نشدن از حالت الاستیک تیبیال[4] پروتز زانو تطابق مناسبی دارد. بنابرین در ادامه بررسی از فرض خطی بودن استفاده شده‌ است. با فرض خطی بودن، برای موقعیت‌های پیاده روی، بالا رفتن از پله، بلند شدن از صندلی، دو زانو ایستاده و چمپاتمه نشستن و با بهره گرفتن از شرط مرزی نوع اول، نتایج شبیه‌سازی نشان داد که حالت چمپاتمه نشستن بیش‌ترین تنش‌ها را روی پروتز زانو اعمال می کند و مستعدترین وضعیت برای ایجاد خرابی (تغییر شکل پلاستیک) در پروتز زانو خواهد بود. بنابراین بیمار الزام به رعایت قوانین استفاده از پروتز دارد. در این راستا، با ارائه‌ یک طرح اصلاح‌شده سعی در کاهش مقدار تنش‌ معادل در این وضعیت بحرانی شده‌است. نتایج شبیه‌سازی با این مدل اصلاح‌شده حاکی از کاهش چشمگیر در حداکثر تنش اعمالی ‌است.

 

کلمات کلیدی: شبیه‌سازی، تحلیل، رفتار مکانیکی، بارگذاری، پروتز جانشین زانو

 

فهرست مطالب

صفحه تصویب‌نامه…………………………………………………………………………………………………………………………………… الف

گواهی صحت و اصالت پایان نامه و مجوز بهره برداری……………………………………………………………………….. ب

 

فصل اول: مقدمه. 1

1-1-پیشگفتار 2

1-2-آناتومی مفصل زانو 3

1-2-1مفصل ساق– ران. 4

1-2-2-مفصل کاسه زانو- ران. 4

1-3-دردها و آسیب‌های معمول زانو 6

1-4-پروتز زانو 7

1-4-1-جنس مواد پروتز زانو 7

1-5-انواع جایگزینی پروتز زانو 8

1-5-1-جایگذاری چند تکه و کلی پروتز زانو 9

1-5-2-جایگذاری پروتز زانوی متحرک و ثابت.. 10

1-6-دلایل اصلی خرابی پروتز زانو 11

1-7-پیشینه پژوهش… 13

1-8-اهداف تحقیق حاضر 17

1-9-رئوس مطالب تحقیق. 18

1-10-جنبه‎های منحصر به فرد این پایان‌نامه. 19

فصل دوم: فرضیات و تئوری.. 20

2-1-صفحات بدن. 21

2-2-درجات آزادی زانو 22

2-3-تحلیل نیروها در مفصل زانو 23

2-3-1-محاسبه نیروها در مفصل زانو 25

2-3-2-نیروهای وارد بر مدل پروتز زانو برای انجام شبیه سازی. 31

2-4-موقعیت‌های گوناگون استفاده از پروتز زانو در فعالیت‌های روزمره 34

2-5-تحلیل مفصل زانو 37

2-6-روش‌های حل عددی. 38

2-6-1-روش تفاضل محدود 39

2-6-2-روش المان محدود 39

2-6-3-روش المان مرزی. 41

2-7-معرفی برنامه ANSYS Workbench. 41

2-7-1-شبیه‌سازی عددی مفصل زانو 44

فصل سوم: شبیه‌سازی عددی پروتز جانشین زانوی انسان. 46

 

3-1-فرضیات شبیه‌سازی پروتز 47

3-2-مراحل مختلف شبیه‌سازی پروتز زانو 48

3-2-1-مشخصات مکانیکی بخش‌های مختلف پروتز زانو 49

3-2-2-مدل‌سازی بخش‌های مختلف پروتز زانو 51

3-2-2-1-ویرایش مدل ابر نقاط بخش‌های مختلف پروتز زانو 52

3-2-3-المان‌‌بندی بخش‌های مختلف پروتز زانو 54

3-2-4-اعمال شرط مرزی و بارگذاری در شبیه‌سازی پروتز زانو 55

3-2-5-استخراج نتایج حاصل از شبیه‌سازی پروتز زانو 57

3-2-5-1-نتایج شبیه‌سازی برای زاویه زانوی صفر درجه و شرط مرزی نوع دوم. 58

3-2-5-2-مقایسه نتایج حاصل از شبیه‌سازی با دو روش اعمال شرط مرزی. 63

3-2-5-3-مقایسه نتایج شبیه‌سازی با دو فرض خطی و غیر خطی بودن رفتار مواد 66

3-2-5-4-نتایج شبیه‌سازی با فرض خطی بودن رفتار مواد در موقعیت‌های مختلف.. 69

3-2-5-5-ارائه مدل جدید ویرایش‌شده تیبیال و تیبیال‌ترای. 73

فصل چهارم: اعتبارسنجی و صحت‌سنجی نتایج.. 82

4-1-بررسی عدم وابستگی نتایج شبیه‌سازی‌ پروتز زانوی مورد نظر به المان. 83

4-2-مقایسه کیفی نتایج شبیه‌سازی پروتز زانوی مورد نظر با نتایج شبیه‎سازی پروتز زانوی مشابه. 88

4-3-مقایسه منحنی تنش- کرنش واقعی با منحنی تنش- کرنش حاصل از شبیه‌سازی. 89

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات.. 91

5-1-نتیجه‌گیری. 92

5-2-پیشنهادات.. 94

منابع. 95

 

فهرست شکل‌ها

شکل ‏1‑1: ساختمان زانو [1]. 3

شکل ‏1‑2: ساختمان زانو [1]. 5

شکل ‏1‑3: رباط‌های زانو [1]. 6

شکل ‏1‑4: بخش‌های اصلی پروتز زانو (فیمورال، تیبیال و تیبیال‌ترای) [2]. 7

شکل ‏1‑5: جایگذاری چندتکه و کلی مفصل زانو [1]. 9

شکل ‏1‑6: نمای زانو در حالت نگه داشتن رباط صلیبی پشتی (چپ)، پروتز جایگزین تثبیت‌کننده پشتی در تعویض کل مفصل زانو (راست) [1]. 10

شکل ‏1‑7: پروتز های زانوی ثابت (چپ) و متحرک (راست) و اجزای آن [1]. 10

شکل ‏1‑8: نمونه‌ای از آسیب پروتز زانو به دلیل ایجاد تغییر شکل پلاستیک [2]. 12

شکل ‏2‑1: صفحات بدن [17]. 23

شکل ‏2‑2: نمایش درجات آزادی مفصل زانو [1]. 23

شکل ‏2‑3: دیاگرام پیکر آزاد مفصل زانو برای حالت اول [22]. 26

شکل ‏2‑4: دیاگرام پیکر آزاد مفصل زانو برای حالت اول [16]. 28

شکل ‏2‑5: (الف) دیاگرام پیکر آزاد مفصل زانو برای حالت دوم (ب) دیاگرام برداری [16]. 29

شکل ‏2‑6: نمایش استخوان‌های مفصل زانو [16]. 33

شکل ‏2‑7: نیروها و گشتاور وارد بر سطح تیبیال در صفحه ساژیتال زانو. 33

شکل ‏2‑8: ماهیچه‌ها و زردپی‌های احاطه کننده مفصل زانو [23]. 34

شکل ‏2‑9: نمایش زاویه زانو و مقدار بار فشاری در حالت برخاستن از صندلی [25]. 36

شکل ‏2‑10: نمایش زاویه زانو و مقدار بار فشاری در حالت بالا رفتن از پله [25]. 36

شکل ‏2‑11: نمایش زاویه زانو و مقدار بار فشاری در حالت دو زانو ایستاده [25]. 37

شکل ‏2‑12: نمایش نیروها و حرکت های اعضای زانو [1]. 44

شکل ‏2‑13: نمایش مدل المان محدود پروتز ثابت (چپ) و متحرک (راست) [1]. 45

شکل ‏3‑1: منحنی تنش- کرنش واقعی پلی‌اتیلن مولکولار غنی شده [1]. 50

شکل ‏3‑2: قطعات تیبیال و تیبیال‌ترای و فیمورال پروتز زانوی مورد بررسی. 51

شکل ‏3‑3: مدل ابرنقاط خام قطعات تیبیال و تیبیال‌ترای پروتز زانوی مورد بررسی. 51

شکل ‏3‑4: مدل سه بعدی قطعه‌ فیمورال پروتز زانوی مورد بررسی (الف) قبل از ویرایش و (ب) بعد از ویرایش. 52

شکل ‏3‑5: مدل سه بعدی تیبیال و تیبیال‌‌ترای پروتز زانو، (الف) قبل از ویرایش و (ب) بعد از ویرایش. 53

شکل ‏3‑6: مدل سه بعدی پروتز کامل زانو مورد بررسی (الف) قبل از ویرایش و (ب) بعد از ویرایش. 53

شکل ‏3‑7: هندسه المان‌ Solid187. 54

شکل ‏3‑8: المان‌بندی بخش‎های مختلف پروتز زانوی مورد بررسی. 54

شکل ‏3‑9: نحوه بارگذاری پروتز زانو در حالت زاویه زانوی 135 درجه (بخشی از فیمورال ثابت و نیرو عمود بر سطح تیبیال‌ترای). 56

شکل ‏3‑10: نحوه بارگذاری پروتز زانو در حالت زاویه زانوی 135 درجه (سطح تیبیال ترای ثابت و نیرو در مرکز مفصل وارد بر سطوح فیمورال). 56

شکل ‏3‑11: تماس‎های مختلف موجود در تحلیل پروتز مورد نظر. 57

شکل ‏3‑12: کانتور تنش ون مایزز قطعه فیمورال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 58

شکل ‏3‑13: کانتور تنش ون مایزز قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 59

شکل ‏3‑14: کانتور تنش ون مایزز قطعه تیبیال‌ترای با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در زاویه زانوی صفر درجه. 59

شکل ‏3‑15: کانتور کرنش معادل قطعه فیمورال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 60

شکل ‏3‑16: کانتور کرنش معادل قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 60

شکل ‏3‑17: کانتور کرنش معادل قطعه تیبیال‌ترای با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در زاویه زانوی صفر درجه. 61

شکل ‏3‑18: کانتور تغییر شکل کلی قطعه فیمورال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 61

شکل ‏3‑19: کانتور تغییر شکل کلی قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی صفر درجه. 62

شکل ‏3‑20: کانتور تغییر شکل کلی قطعه تیبیال‌ترای با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در زاویه زانوی صفر درجه. 62

شکل ‏3‑21: کانتور تنش ون مایزز قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع اول، در حالت زاویه زانوی 15 درجه. 63

شکل ‏3‑22: کانتور تنش ون مایزز قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی 15 درجه. 64

شکل ‏3‑23: کانتور کرنش معادل قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع اول، در حالت زاویه زانوی 90 درجه. 64

شکل ‏3‑24: کانتور کرنش معادل قطعه تیبیال با اعمال شرط مرزی نوع دوم، در حالت زاویه زانوی 90 درجه. 65

شکل ‏3‑25: نمایش کرنش الاستیک- پلاستیک. 66

شکل ‏3‑26: کانتور تنش ون مایزز تیبیال با شرط مرزی اول، در حالت زاویه زانوی 15 درجه و رفتار خطی ماده. 67

شکل ‏3‑27: کانتور کرنش معادل تیبیال با شرط مرزی اول، در حالت زاویه زانوی 15 درجه و رفتار خطی ماده. 67

شکل ‏3‑28: کانتور تنش ون مایزز تیبیال با شرط مرزی اول، در حالت زاویه زانوی 90 درجه و رفتار خطی ماده. 68

شکل ‏3‑29: کانتور کرنش معادل تیبیال با شرط مرزی اول، در حالت زاویه زانوی 90 درجه و رفتار خطی ماده. 68

شکل ‏3‑30: تنش معادل ون مایزز تیبیال، با فرض رفتار خطی ماده در موقعیت‌های مختلف. 70

شکل ‏3‑31: کرنش معادل تیبیال، با فرض رفتار خطی ماده در موقعیت‌های مختلف. 70

شکل ‏3‑32: تنش معادل ون مایزز تیبیال، با فرض رفتار غیرخطی ماده در زاویه زانوی 140 درجه. 71

شکل ‏3‑33: کرنش پلاستیک معادل تیبیال، با فرض رفتار غیرخطی ماده در زاویه زانوی 140 درجه. 71

شکل ‏3‑34: کرنش الاستیک معادل تیبیال، با فرض رفتار غیرخطی ماده در زاویه زانوی 140 درجه. 72

شکل ‏3‑35: کرنش کلی معادل تیبیال، با فرض رفتار غیرخطی ماده در زاویه زانوی 140 درجه. 72

شکل ‏3‑36: توزیع تنش ون مایزز به ازای شعاع ساژیتال mm 40 و زاویه زانو صفر درجه [14]. 74

شکل ‏3‑37: تنش ون مایزز به ازای مقادیر گوناگون شعاع ساژیتال [14]. 74

شکل ‏3‑38: تنش برشی به ازای مقادیر گوناگون شعاع ساژیتال [14]. 75

شکل ‏3‑39: تنش ون مایزز به ازای مقادیر گوناگون زاویه زانو [14]. 75

شکل ‏3‑40: تنش برشی به ازای مقادیر گوناگون زاویه زانو [14]. 76

شکل ‏3‑41: مدل جدید تیبیال و تیبیال‌ترای. 77

شکل ‏3‑42: مدل جدید تیبیال، تیبیال‌ترای و فیمورال تحت زاویه زانوی 60 درجه. 77

شکل ‏3‑43: کانتور تنش مدل ویرایش شده 60 درجه با فرض رفتار خطی مواد تیبیال. 79

شکل ‏3‑44: کانتور تنش مدل ویرایش شده 140 درجه با فرض رفتار خطی مواد تیبیال. 79

شکل ‏3‑45: تنش معادل تیبیال، با فرض رفتار خطی ماده تیبیال در دو مدل ویرایش شده و مدل پروتز مد نظر. 80

شکل ‏3‑46: کرنش معادل تیبیال، با فرض رفتار خطی ماده در دو مدل ویرایش شده و مدل پروتز مد نظر. 80

شکل ‏4‑1: نمایش المان‌بندی با المان‌های درشت. 84

شکل ‏4‑2: نمایش المان‌بندی با المان‌های متوسط. 84

شکل ‏4‑3: نمایش المان‌بندی با المان‌های ریز. 85

شکل ‏4‑4: نمایش المان‌بندی با المان‌های مناسب… 85

شکل ‏4‑5: نمایش کانتور تنش ون مایزز تیبیال پروتز با المان‌های درشت برای زاویه زانو 60 درجه. 86

شکل ‏4‑6: نمایش کانتور تنش ون مایزز تیبیال پروتز با المان‌های ریز برای زاویه زانو 60 درجه. 86

شکل ‏4‑7: نمایش عدم وابستگی تنش ون مایزز به المان‌بندی پروتز زانو. 87

شکل ‏4‑8: کانتور تنش ون مایزز در پروتز زانو مشابه. 88

شکل ‏4‑9: کانتور تنش ون مایزز در پروتز زانو مورد نظر با زاویه زانو صفر درجه. 89

شکل ‏4‑10: مقایسه منحنی تنش- کرنش واقعی و منحنی تنش- کرنش استخراجی از شبیه‌سازی پروتز زانو. 90

 

فهرست جداول

4-1 اهداف پژوهش 8

1-4-1 هدف کلی 8

تعیین روابط ساختاری ابعاد شخصیتی نئو با زیرگونه های چهارگانهی علائم وسواسی- جبری 8

5-1 فرضیه‌های پژوهش 8

6-1 متغیرهای پژوهش 9

فصل دوم

ادبیات پژوهش

1-2 مقدمه 14

2-2 اختلال وسواسی – جبری 14

1-2-2 ویژگیهای بالینی 15

2-2-2 همه گیر شناسی 16

3-2-2 سیر و پیش آگهی 17

3-2 توصیف وسواس فکری 17

1-3-2 ویژگی های اصلی وسواسها ی فکری 18

2-3-2 تمایز وسواسهای بهنجار و نابهنجار 18

4-2 توصیف اجبار 20

1-4-2 تمایز اجبارهای بهنجار و نابهنجار 20

5-2 سبب شناسی 21

1-5-2 عوامل زیستی 21

2-5-2 عوامل روانی_اجتماعی 22

6-2 زیرگونههای اختلال وسواسی – جبری 26

1-6-2 زیرگونه ی شستشو/آلودگی 27

2-6-2 زیرگونه ی نظم/تقارن 27

3-6-2 زیرگونه ی احتکار 27

4-6-2 زیرگونه ی وسواس فکری 28

7-2 رویکرد ابعادی به آسیب شناسی OCD 28

8-2 رویکردهای ابعادی به OCD  و مطالعات تحلیل عاملی 30

9-2 ارزیابی مدلهای ابعادی 31

10-2 مزیت رویکردهای ابعادی 32

11-2 شخصیت و طبقه بندی مورد توافق در باب آن 33

12-2 پیدایش و توسعه ی مدل پنج عاملی شخصیت 34

13-2 مفهوم پردازی نظری از این پنج عامل بزرگ 37

1-13-2 نوروتیسم 37

2-13-2 برونگرایی 37

3-13-2 باز بودن (گشودگی) به تجارب 38

4-13-2 توافق 39

5-13-2 با وجدان بودن 40

14-2 نظریه پنج عاملی شخصیت 41

15-2 شخصیت و آسیب شناسی روانی 42

16-2 آسیب شناسی روانی از دیدگاه مدل پنج عاملی 44

17-2 آسیب شناسی محور یک و مدل پنج عاملی ((FFM 45

18-2 مدل های ساختاری و صفات شخصیت 46

19-2 دلایل ارتباط با صفات شخصیت 46

1-19-2 خلق و صفات عاطفی: 46

2-19-2 ثبات اختلالات هیجانی 47

3-19-2 روابط ژنتیکی 47

20-2 ابعاد شخصیتی و اختلال وسواسی – جبری 48

فصل سوم

روش پژوهش

1-3 مقدمه 54

2-3 نوع پژوهش 54

3-3 جامعه، نمونه و روش نمونه گیری 54

4-3 ابزارهای پژوهش 54

1-4-3 سیاهه بازنگری شده شخصیت نئو (NEO-PI-R) 54

2-4-3 سیاهه بازنگری شده وسواسی-جبری (OCI-R) 55

5-3 روش جمع آوری داده ها 55

6-3 روش تجزیه و تحلیل داده ها 56

فصل چهارم

یافته های پژوهش

1-4 مقدمه 59

2-4 یا فته های توصیفی 59

جدول 1-4 : شاخص های مرکزی و پراکندگی متغیر های پیش بین 59

جدول 2-4 : شاخص های مرکزی و پراکندگی متغیرهای ملاک 59

3-4 یافته های استنباطی 61

یافته ها 61

مدل اندازه گیری : تحلیل عاملی تاییدی 61

جدول 3-4 : شاخص های برازندگی مدل اندازه گیری مدل 4 عاملی زیرگونههای اختلال وسواسی-جبری 61

مدل اندازه گیری رویه های شخصیتی 62

 

جدول 4-4:  شاخص های برازندگی مدل اندازه گیری رویه های شخصیتی 62

جدول 5-4 : ماتریس همبستگی متغیرهای مکنون رویه های شخصیتی‌‌‌‌ 63

جدول 6-4 : ماتریس همبستگی متغیر های مکنون زیرگونههای اختلال وسواسی-جبری 63

معادلات ساختاری 64

جدول 7-4 : شاخص های برازندگی مدل ساختاری مفروض 64

تحلیل فرضیه 64

 فصل پنجم

بحث و نتیجه گیری

1-5 مقدمه 69

2-5 بحث و نتیجه گیری 69

3-5 محدودیت های پژوهش: 72

4-5 پیشنهادات پژوهشی 73

منابع و مآخذ 74

منابع 75

پیوست ها و ضمائم 84

مقدمه

رابطه بین شخصیت و آسیب شناسی روانی ازنظر مفهومی پیچیده بوده و مدلهای مختلفی در این راستا بوجود آمده اند تا وسعت روابط ممکن را تحت پوشش قرار دهند، که مدلهای ذیل از جمله ی این مدلها می باشند:

الف) مدل عوارض یا مدل اسکار[1]: مطابق با این مدل، رشد آسیب شناسی روانی، شخصیت پیش مرضی فرد را تغییر می دهد؛ ب) مدل پاتوپلستی[2] یا مدل تشدید : این مدل فرض می کند که ویژگی های شخصیتی ممکن است سیر، شدت، پیش آگهی و ظهور اختلالات محور یک را متاثر کند؛ ج) مدل آسیب پذیری[3]: این مدل فرض می کند که صفات شخصیتی ممکن است فرد را نسبت به شکل خاصی از آسیب شناسی روانی آسیب پذیر کند؛ د) مدل پیوستاری: در این مدل فرض می شود که صفات شخصیتی و ظهور علائم آسیب شناسی روانی در یک پیوستار قرار دارند به عبارت دیگر در این مدل رابطه بین شخصیت و آسیب شناسی روانی، ابعادی است و ه) مدل علی مشترک : هر دو تحت تأثیر یک متغیر دیگر هستند (بینونو  و استین[4] ، 2003؛ کریستنسن  و کسینگ[5] ، 2006). در دهه ی1990 در باب مطالعات مربوط به روابط بین شخصیت و آسیب شناسی روانی تجدیدنظرهایی صورت گرفت و از آن زمان تاکنون تحقیقات دراین حوزه رشد کرده است (واتسون  و کلارک[6]، 1994؛ به نقل از واتسون،a 2005).

بسیاری از تحقیقات در شخصیت و روانشناسی بالینی، فهم روابط بین اختلات روانی و تغییر ابعاد شخصیت بهنجار را هدف خود قرار داده­اند. بسیاری از این بررسی ها مدل پنج عاملی ساختار شخصیت را به کار گرفته­اند و بطور کلی نتایجی همسو با روابط مفهومی بین ابعاد شخصیت واختلالات گوناگون نشان داده­اند (آشتون[7]،a 2008).

2-1 بیان مساله

اختلال وسواسی- جبری[8] یک اختلال اضطرابی ناتوان کننده است که با افکار وسواسی مقاوم (افکار، تکانه­ها یا تصاویر مزاحم) و یا اعمال وسواسی (رفتارهای تکراری یا اعمال ذهنی متمرکز بر کاهش استرس) تعریف شده است و ناراحتی قابل ملاحظه و اختلال در عملکرد اجتماعی و شغلی قابل ملاحظه ای را باعث می شود (انجمن روانپزشکی آمریکا[9]، 2000؛ کران، سینمن، داونپورت[10]، 1996). اگرچه پیشتر اختلال وسواسی- جبری اختلال نسبتاً نادری محسوب می شد ولی تخمین های اخیر دامنه­ی شیوع آن را در طول عمر%3/2 برآورد کرده اند (روسییو، استین، چییو و کسلر[11]، 2010) و برآورد بالینی افکار وسواسی و اعمال وسواسی در دامنه ی13/0 تا 49/0 قرار دارد (فولانا[12] و همکاران، 2009). اختلال وسواسی- جبری معمولاً با اختلال های مهمی همراه است. داده­های حاصل از تکرار مطالعه ملی همبودی[13] اختلال وسواسی- جبری با سایر اختلالات روانی، این اختلال را به عنوان یک اختلال اضطرابی معرفی نموده  است که از نظر آسیب زایی در طبقه بندی “جدی” قرار می گیرد. لازم بذکر می باشد که این نوع طبقه­بندی با بکارگیری شاخص های مختلفی، از جمله سابقه­ی اقدام به خودکشی در طول 12 ماه گذشته، یا ناتوانی کاری قابل توجه و یا اختلال در نقش (کسلر، برگلاند[14]، دملر[15]، مریکانگاس[16] و والترز[17]، 2005) تعیین می شود. همچنین روسییو و همکاران (2010) گزارش نموده اند که مبتلایان  به این اختلال در طول 12 ماه اختلال نقش جدی درمقیاس ناتوانی شیهان نشان دادند (لئون، الفسون، پرترا، فاربر و شیهان[18]، 1997). )، این در حالی است که بیش از 90% افراد جامعه علایم وسواسی- جبری را با همان کیفیت و شکل افراد مبتلا به اختلال وسواسی- جبری  تجربه می کنند (راکمان و دسیلوا، 1978؛ پوردون و کلارک، 1993) و همین امر لزوم بررسی و شناخت علایم وسواسی- جبری را دوچندان می نماید، چراکه می تواند به شناسایی دقیق، ارزیابی و درمان این اختلال کمک نماید.

عوامل متعددی همچون سبک تربیتی والدین، عوامل ارثی و ژنتیکی، استرسورهای زندگی، ویژگیهای روانشناختی منحصر به فرد افراد و … در ایجاد و نگهداری این اختلال نقش دارند که یکی از مهمترین این عوامل در شروع و نگهداری اختلال وسواسی- جبری، صفات شخصیتی افراد می باشد. از این رو محققان و متخصصان از دیرباز به مطالعه ی صفات شخصیتی دخیل در ایجاد اختلالات روانی همچون اختلال وسواسی – جبری علاقه مند بوده اند (کلونینجر[19]، 1987؛ آیزنک[20] و آیزنک، 1985؛ ژانت، 1903؛ زاکرمن[21] و همکاران، 1993) و بر همین اساس دیدگاههای مختلفی برای مطالعه ی نقش شخصیت و صفات شخصیتی در اختلال وسواسی- جبری مطرح شده است.

بررسی آسیبهای شخصیت در قالب ارتباط موجود بین اختلال وسواسی- جبری و شاخص های اختلالات محور II توجه زیادی را به خود جلب نموده است. با وجود این،‌ دیدگاه مقوله ای مورد انتقادات بسیاری واقع شده است، چرا که بسیاری از طبقات تشخیصی اختلالات شخصیتی همپوش می­باشند. بنابراین عدم تمییز دقیق مفهوم تشخیصی یک اختلال شخصیتی در مقایسه با اختلال دیگرمی تواند کاربرد بالینی این نوع طبقه بندی را محدود نماید. در واقع استدلال می شود که اختلالات شخصیتی تفاوت های دوگانه­ی مفروض در دیدگاه مقوله ای را دقیقاً منعکس نمی­نمایند. بلکه پیوستاری از عملکرد را منعکس می نماید که در آن مرزهای بین شخصیت های بهنجار و نابهنجار مشخص نمی باشد (سالزمن و پیج[22]،2004).

بنابراین با توجه به این محدودیت­ها، توجه به سمت استفاده از دیدگاه ابعادی متمرکز شده است. در این دیدگاه اخذ نمرات بسیار بالا در صفات مختلف شخصیتی به همراه وجود پریشانی­های شخصی برای نشان دادن وجود آسیبهای شخصیتی بکار گرفته می شود. علاوه بر این، بررسی تعداد ملاکهای مشاهده شده در مورد یک اختلال می تواند به عنوان ابزاری  برای قضاوت در مورد شدت اختلال مورد استفاده قرار گیرد (اگان، ناتان و لوملی [23] ، 2003). این رویکرد این مزیت را دارد که درباره ی صفات شخصیتی افراد، به ویژه در رابطه با صفات شخصیتی بهنجار و قضاوت در باب طیف قرار گیری آنها (یعنی امکان قضاوت در مورد بهنجار یا نا بهنجار تلقی شدن شدت صفت مد نظر) اطلاعات سودمندی را ارائه می نماید. اگرچه تحقیقاتی که دیدگاه ابعادی را در مطالعه شخصیت و نشانه های وسواسی- جبری بکار برده اند به نتایج جالبی دست یافته اند، ولی مطالعات بسیار اندکی اختلال وسواسی _ جبری را در این ابعاد بررسی کرده اند و همین امر لزوم بررسی های جامعتر در این خصوص را نمایان می­­­­­­سازد.

هم اکنون مدل پنج عاملی از شخصیت (FFM[24]) یکی از رایج ترین و مقبول ترین مدلها در باب ساختار شخصیتی بهنجار می باشد و پرسشنامه ی شخصیتی NEO PI-R[25] در این راستا و به منظور ارزیابی این مدل پنج عاملی از شخصیت گسترش یافته است، که این پرسشنامه از پنج حوزه ی صفات شخصیتی گسترده تشکیل شده است که این پنج حوزه عبارتنداز: روان نژندی[26]، برونگرایی[27]، توافق[28]، باز بودن به تجربه[29]، و با وجدان بودن[30]، که هر یک از این پنج حوزه ی گسترده صفات از شش صفت یا رویه سطح پایین­تر تشکیل یافته اند. بنابراین تجزیه و تحلیل شخصیت در سطح این رویه های سطح پایین­تر به بدست آمدن تحلیل های جزئی­تر و اختصاصی­تری را در خصوص شخصیت ممکن می­سازد.

علاوه بر اینها، از آنجایی که مدل پنج عاملی سبک های انگیزشی و عاطفی و میان فردی  را که به طیف گسترده ای از تشخیصها مربوط می باشند مورد سنجش قرار می دهد، بنابراین بررسی صفات مربوط به این مدل پنج عاملی در افرادی که تجربه علایم وسواسی-جبری را دارند ممکن است در شناسایی صفاتی که به طرق متفاوتی به نگهداری از وسواسهای فکری و عملی کمک می­نمایند مفید واقع بشود.

 از طرفی، با توجه به این موضوع که اختلال وسواسی– جبری  یک اختلال ناهمگن می باشد که از حوزه های علامتی چندگانه ای تشکیل شده است، تحلیل­های عاملی ابزارهای سنجش اختلال وسواسی – جبری به شناسایی چندین حوزه ی علامتی منجر شده است. کالاماری[31] و همکاران (2004)، باخلاصه نمودن نتایج به دست آمده از هشت تجزیه و تحلیل عاملی و خوشه­ای منتشر­ شده از نشانه­های وسواسی دریافتند که زیرگونه­های آلودگی/شستشو[32]، افکار وسواسی/چک کردن[33] و زیرگونه­ی احتکار[34] به طور جهان شمولی شیوع دارند. به همین ترتیب ماتایکس کولس، روساریو کمپوس و لکمن[35] (2005) با بررسی 12 مطالعه ی تحلیل عاملی به این نتیجه رسیدند که چهارحوزه­ای که با بیشترین ثبات استخراج می شوند عبارتند از:1) تقارن/نظم[36] 2) احتکار 3) آلودگی/شستشو و 4) افکار وسواسی/چک کردن. علاوه بر اینها، در یک نظر سنجی بین المللی از متخصصان در حوزه­ی اختلال وسواسی– جبری (ماتایکس کولز[37] و همکاران، 2007)، 92-85% پاسخ دهندگان وجود این چهار حوزه­ی علامتی را تایید کردند.

لازم بذکر می باشد که مطالعات اندکی در مورد روابط صفات شخصیتی به ویژه در سطح رویه های عامل­های شخصیتی مدل پنج عاملی با اختلال وسواسی – جبری صورت گرفته است. یافته های حاصل در یکی از برجسته ترین مطالعاتی  که در خصوص ارتباط  صفات شخصیتی با اختلال وسواسی – جبری صورت گرفته (ساموئلز[38] و همکاران، 2000) بیان می دارد که مبتلایان به این اختلال در مقایسه با گروه کنترل به طور کلی میزان شیوع بالاتری از ابتلا به خوشه ی اضطرابی  اختلالات شخصیتی (خوشه ی C) و به ویژه اختلال شخصیت وسواسی– جبری و اختلال شخصیت اجتنابی را دارا می باشند. برخلاف یافته های این پژوهش در مورد شیوع اختلالات شخصیتی در مبتلایان با اختلال وسواسی – جبری، در مطالعه ی دیگری (کوین[39] و همکاران، 2005) از ارتباط ویژه ی موجود بین اختلال  وسواسی – جبری با اختلال شخصیت وسواسی– جبری حمایت نشده است. علاوه بر این، در مطالعه­ی ساموئلز و همکارانش (2000)، مبتلایان به اختلال وسواسی– جبری در عامل نوروتیسم و تمامی رویه­های آن نمرات بالاتری اخذ نمودند، در حالیکه نمرات پایینی را صرفاً در رویه قاطعیت[40] از عامل برونگرایی کسب نمودند. همچنین دو رویه[41] از عامل باز بودن به تجارب (یعنی باز بودن به تخیلات[42] و باز بودن نسبت به احساسات[43]) به شکل برجسته ای در مبتلایان به این اختلال بالاتر بود، در حالیکه در دو رویه از عامل با وجدان بودن (یعنی رویه های شایستگی و خویشتن­داری[44]) به شکل برجسته ای پایین­تر بودند. در حوزه صفات کلی نیز، بیماران مبتلا به اختلال وسواسی – جبری در مقایسه با بیماران دیگر عواطف منفی[45] بالا و عواطف مثبت[46] پایین­تری داشتند. همچنین در حوزه­ی صفات سطح پایین­تر، نمرات پایین­تری در رویه­های دستکاری، بی­اعتمادی و عدم بازداری داشتند که به نوعی وجه افتراقی پروفایل شخصیتی بیماران مبتلا به وسواس در این مطالعه از سایر اختلالات بالینی بود.

از طرفی در مطالعات دیگری (ریچتر، سامرفلد، جوفی و اسوینسون 1996؛ رکتور، باگبی، سگال، جوفی و لویت[47] ، 2002) مطرح شده است که مبتلایان به اختلال وسواسی – جبری در عامل نوروتیسم بالا هستند و از بین رویههای مربوط به این عامل بالاترین نمرات مربوط به رویه تکانشوری می باشد.

همچنین در مطالعه ی رکتور وهمکارانش (2002)، افراد مبتلا به اختلال وسواسی- جبری در عامل برونگرایی نمرات پایینی داشته و به طور برجسته ای در عامل با وجدان بودن نیز پایین بودند، که از بین رویه­های این عامل پایین­ترین نمره مربوط به رویه خویشتن­داری بود. ولی در عاملهای باز بودن و توافق نمرات متوسطی داشتند، اگرچه  در رویه کنش­ها[48] از عامل باز بودن به تجربه نمرات پایین و در رویه درک دیگران[49] از عامل توافق اغلب نمرات بالایی اخذ نموده بودند، که این یافته ها با مطالعات قبلی که مطرح نموده اند که افراد مبتلا به  OCD[50] از نظر هیجان خواهی در سطح پایینی هستند، سازگار می باشد (باببیت[51] و همکاران، 1990). از این رو با توجه به کمبود مطالعات دقیق انجام یافته درباب رابطه ی بین صفات شخصیتی (در سطح رویه های شخصیتی پرسشنامه شخصیتی NEO PI-R  با اختلال وسواسی- جبری) و همچنین با عطف توجه به ماهیت ناهمگن اختلال وسواسی- جبری و نتایج متناقض موجود در زمینه­ی این اختلال و با مد نظر قرار دادن عدم بررسی رابطه ی بین رویههای پرسشنامه شخصیتی NEO PI-R  با زیرگونه­های علائم اختلال وسواسی – جبری، هدف پژوهش حاضر تعیین روابط بین رویههای عاملهای شخصیتی نئو با زیرگونه­های چهارگانه­ی اختلال وسواسی- جبری و نهایتاً ارایه مدل علی است که مبتنی بر مدلهای ساختاری شکل )1-1( می باشد:

3-1 اهمیت و ضرورت پژوهش

امروزه یکی از حوزه هایی که در آن، مطالعات فراوانی در حال انجام است، بررسی و تبیین رابطه ی بین ویژگی های شخصیتی و آسیب شناسی روانی است. این خط از پژوهش از چند جهت دارای اهمیت است: نخست این که این مطالعات در حل مشکلات مربوط به تشخیص و طبقه بندی اختلالات روانی از جمله همبودی مشاهده شده بین این اختلالات، نقش مهمی را دارد (کوتو[52]، واتسون، رابلز[53] و اشمیت[54]،2007). در این راستا، توجه به ویژگی های نظام های ابعادی که عوامل موثر در اختلالات روانی را در پیوستار چندین عامل بنیادین در نظر می گیرند، از اهمیت زیادی برخوردار است. از سوی دیگر، بررسی رابطه ی بین ویژگی های شخصیتی و آسیب شناسی روانی، فهم ما را در سبب شناسی این اختلالات بالا می برد، برای مثال، صفت کلی تهییج پذیری منفی برای فهم اختلالات اضطرابی بوجود آمد و ممکن است علت بخشی از همپوشی بین این اختلالات باشد (کوتو و همکاران، 2007). این امر از طریق ارائه ی مدل­های علّی[55] و شناسایی ابعادی که ویژگی های اختلالات را برجسته می کند و همچنین ابعادی که بین اختلالات روانی مختلف مشترک است و هم پوشی بین آنها را توجیه می کند، صورت می گیرد. علاوه بر موارد ذکر شده، تعیین مولفه های اساسی و مهم در هر یک از علایم اختلال های اضطرابی و افسردگی می تواند پیشنهاد های سازنده ای را در جهت پیشگیری و همچنین تعیین خط مشی های درمانی ارائه کند (براون[56]، 2007). همچنین یافته­ها نشان می دهند که این ویژگی ها می توانند در مفهوم سازی موردی و فراهم کردن پیش آگهی های مرضی مفید باشند، هرچند مطالعات طولی بیشتری برای تأیید این مسئله وجود دارد. در حقیقت، شواهد تازه ای مبنی بر مفید بودن ارزیابیهای شخصیتی در برنامه ریزی درمانی وجود دارد (باگبی[57] و همکاران، 2008؛ کویلتی[58] و همکاران، 2008). ویژگیهای شخصیتی همچنین می توانند راهنمایی برای تلاشهای پیش گیرانه باشند، و مطالعات قبلی نشان داده­اند که این ویژگیها می توانند در مشخص کردن افرادی که خطر مبتلا شدن به یکی از بیماریهای روانی در آنها بیشتر است مفید باشد (کوتو، گامز، اشمیت و واتسون، 2010).

از سویی با عطف توجه به این امر که اختلال وسواسی- جبری از جمله اختلالات اضطرابی ناتوان کننده است که ناراحتی قابل ملاحظه و اختلال در عملکرد اجتماعی و شغلی چشمگیری را باعث می شود (انجمن روانپزشکی آمریکا ، 2000؛ کران، سیینمن و داونپورت، 1996) و سالانه هزینه های اجتماعی و اقتصادی هنگفتی را بر جامعه تحمیل می نماید (بارلو، 2002) و با توجه به اینکه از هر 45 نفر در جامعه یک نفر مبتلا به این اختلال هستند (رسموسن و ایسن، 1992) و برآوردهای بالینی افکار وسواسی و اعمال وسواسی در دامنه ی 13% تا 49 % قرار دارد (فولانا  و همکاران، 2009) و با توجه به این موضوع که اختلال وسواسی- جبری معمولاً با اختلال های مهمی همراه است و از نظر آسیب زایی در طبقه بندی “جدی” قرار می گیرد (کسلر  و همکاران، 2005). از طرفی لازم بذکر می باشد که بیش از 90% افراد جامعه علایم وسواسی- جبری را با همان کیفیت و شکل افراد مبتلا به اختلال وسواسی- جبری  تجربه می کنند (راکمان و دسیلوا[59]، 1978؛ پوردون[60] و کلارک، 1993).

بنابراین با توجه به مطالب ذکر شده، پژوهش حاضر با بررسی ارتباط صفات شخصیتی بهنجار با زیرگونه­های[61] چهارگانه­ی علائم وسواسی- جبری می تواند پیشنهاد های سازنده ای را در جهت پیشگیری و همچنین

 

چکیده: 1

فصل اول: کلیات

1-1) مقدمه. 3

1-2)بیان مسئله. 4

1-3) اهمیت و ضرورت تحقیق. 5

1-4) چارچوب نظری تحقیق. 6

1-5) فرضیه های تحقیق. 7

1-6) اهداف تحقیق. 8

1-7) تعریف نظری و عملیاتی متغیرها 8

1-7-1) تعریف نظری متغیرها 8

1-7-2) تعریف عملیاتی متغیرها 9

1-8) قلمرو تحقیق. 10

فصل دوم: ادبیات تحقیق

2-1)مقدمه: 11

2-2)نگرش شغلی: 12

2-2-1 )نیروی انسانی پیرامون. 18

2-2-1-1)همکاران. 18

2-2-1-2) مدیران و مافوق: 18

2-2-2) ماهیت شغل و سازمان. 19

2-2-2-1)وابستگی شغلی.. 19

2-2-2-2)وابستگی سازمانی.. 19

2-2-2-3)تناسب شغل با شاغل. 20

2-2-2-4) طراحی شغل. 20

2-2-3)عوامل سازمانی و محیطی.. 21

2-2-3-1)حجم کار و استرس محیطی.. 21

2-2-3-2) شرایط فیزیکی کار. 21

2-2-3-3)حقوق و مزایای شغلی.. 22

2-2-3-4)آموزش، ارزشیابی و ارتقاء. 22

2-2-3-5)توازن در زندگی شغلی و خانوادگی.. 23

2-2-4)عوامل فردی.. 23

2-3)توانمند سازی.. 24

2-3-1) محور های توانمندسازی.. 24

2-3-2)مزایای توانمندسازی.. 26

2-3-3)اصول توانمندسازی.. 26

2-4)تلاش برای خدمات.. 29

2-5)قصد ترک شغلی.. 33

2-5)پیشینه تحقیق. 39

2-5-1)تحقیقات داخلی.. 39

2-5-2)تحقیقات خارجی.. 41

فصل سوم: جمع آوری داده ها

3-1) مقدمه. 45

3-2) روش تحقیق. 45

3-6) روایی و پایایی پرسشنامه. 48

3-6-1) روایی.. 48

2-6-2) پایایی.. 48

3-7) روش تجزیه و تحلیل داده ها: 50

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمه. 52

4-2- آمار توصیفی.. 53

4-2-1- توصیف متغیرهای جمعیت شناختی پاسخ دهندگان. 53

 

4-3- بررسی نرمال بودن متغیرها 62

4-4- آمار استنباطی.. 63

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

5-1) مقدمه. 70

5-2) نتایج تحقیق: 70

5-3) پیشنهادات کاربردی بر اساس فرضیات تحقیق: 73

5-4) پیشنهاد برای تحقیقات آتی: 74

5-5) محدودیت های تحقیق. 74

منابع و ماخذ: 75

پیوست.. 84

فهرست جداول

عنوان                                         صفحه

جدول 3-1) سهم حجم نمونه به تفکیک هر واحد. 46

جدول 3-2) سوالات پرسشنامه به تفکیک هر متغیر. 48

جدول 3-3) میزان آلفای کرونباخ پرسشنامه. 50

جدول4- 1) توصیف متغیرجنسیت.. 53

جدول4- 2) توصیف سن.. 54

جدول4- 3) توصیف تحصیلات.. 55

جدول4- 4) توصیف متغیرتوانمندسازی.. 56

جدول4- 5) توصیف متغیررضایت شغلی.. 57

جدول4- 6) توصیف متغیرتعهد سازمانی.. 58

جدول4- 7) توصیف متغیرقصد ترک شغلی.. 59

جدول4- 8) توصیف متغیرتلاش برای خدمات.. 60

جدول4- 9) توصیف متغیر نگرش شغلی.. 61

جدول4-11)ضرایب مسیر در حالت استاندارد. 65

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودار

عنوان                                         صفحه

نمودار4- 1) نمودار دایره ای جنسیت.. 53

نمودار4-2) نمودار میله ای سن.. 54

نمودار4-3)نمودار میله ای تحصیلات.. 55

نمودار4-4)نمودار هیستوگرام توانمندی.. 56

نمودار4-5)نمودار متغیر رضایت شغلی.. 57

نمودار4-6)نمودار هیستوگرام تعهد سازمانی.. 58

نمودار 4-7)نمودارهیستوگرام قصد ترک شغلی.. 59

نمودار4-8)نمودارهیستوگرام تلاش برای خدمات.. 60

نمودار4-9)نمودارهیستوگرام نگرش شغلی.. 61

 

 

فهرست اشکال

عنوان                                         صفحه

 

انار به دلیل داشتن ویژگی های منحصر به فرد یعنی سازگاری با شرایط آب و هوایی، قابل کشت بودن در خاک های سنگین تا سبک، تحمل شوری آب، مقابله با خشکی و کم آبی و تنوع ژنتیکی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است و در محدوده وسیعی از شرایط آب و هوایی کشور قابل کشت و کار است. در حال حاضر سطح زیر کشت انار در کشور        ایران 6/ 74785 هکتار می­باشد و میزان تولید آن 7/396983 تن با عملکرد 7/10 تن در هکتار است. بر اساس آمار فائو در سال 2009 میلادی ایران بیشترین سطح زیر کشت و تولید انار در جهان را به خود اختصاص داده است (بی نام، 1387). صادرات میوه انار به کشورهای مختلف نیز در چند سال اخیر افزایش قابل توجهی پیدا کرده است. این آمار گویای اهمیت میوه انار در صادرات محصولات باغبانی است، به­طوری­که بیش از یک پنجم این صادرات را در بر می­گیرد و از سوی دیگر نشان دهنده ظرفیت و پتانسیل صادرات این محصول با توجه به ناچیز بودن میزان صادرات نسبت به ظرفیت تولید آن است (سالم، 1379). طی روند بازار رسانی و فروش در بازارهای داخلی و یا صادرات انار لازم است که میوه مدت زمانی در سردخانه نگهداری شود و لازم است طی این دوره انبارمانی، کیفیت میوه کاهش نیابد (بی­نام، 1389). ولی کاهش وزن و چروکیدگی پوست، گسترش و انتشار پوسیدگی، ظهور لکه­های پوستی به خصوص خشکیدگی و خسارت کیفی قهوه­ای شدن پوست و دانه­ها (آریل­ها) و تغییر مزه از مشکلات انبارداری طولانی مدت انار می­باشد (ژانگ و ژانگ[9]، 2008). میوه انار دچار نابسامانی­های فیزیولوژیکی مختلفی می­شود. ظاهر و کیفیت میوه­های تازه، اولین معیار انتخاب آن­ها برای خرید و یا مصرف می­باشد (آبوت[10]، 1999). این ضایعات به­طور عمده ناشی از آسیب­های مکانیکی حاصل از حمل و نقل    نامناسب، استفاده از روش­های انبارداری سنتی، بی­دقتی و یا در اثر تعرق شدید به دلیل عدم استفاده از سردخانه و انبار نامناسب است که در نهایت موجب حمله عوامل مختلف بیماری­زا و در نتیجه فساد محصول می­شود. ولی با کاربرد تیمارهای مناسب انبارداری روی میوه می­توان این ضایعات را کاهش داد. ایجاد این ضایعات به دلایل زیادی از جمله آسیب سرمازدگی، اتلاف آب و توسعه اختلالات فیزیولوژیکی در انبار می­باشد (ژانگ و ژانگ[11]، 2008). متاسفانه چگونگی برداشت، حمل و نقل و نگهداری انار در کشورمان وضعیت مناسبی نداشته و ضایعات ناشی از کاربرد روش های سنتی و اعمال بی دقتی از مرحله برداشت تا عرضه به مصرف کننده، بسیار زیاد     می باشد در روش سنتی معمولا انار را پس از برداشت در گودال هایی که در باغ ایجاد شده است به صورت توده روی هم چیده و روی آن را با ماسه و یا کاه و کلش می پوشانند، روش دیگر آویزان کردن انارها بصورت خوشه ای از سقف اتاق است که درنهایت کلیه این اعمال باعث صدمه شدید به محصول و افت کیفی آن می گردد. ضایعات انار در این مرحله بیش از 25 درصد برآورد شده است (بی نام، 1387). با توجه به اهمیت این محصول در ایران و افزایش صادرات آن، بهبود روش­های انبارداری به منظور حفظ ویژگی­های کیفی و انباری ارقام انار، جلوگیری از بروز بیماری­ها و عوارض فیزیولوژیک در مرحله پس از برداشت و معرفی روش­های مناسب انبارمانی میوه ضروری است (اثنی عشری و ذکائی خسروشاهی ، 1387). انار ایران علاوه بر تنوع و کیفیت بسیار عالی، به دلیل عدم مصرف سموم شیمیایی در برخی باغ­های انار می ­   تواند به عنوان یک محصول ارگانیک جایگاه بسیار مناسب­تری را در بازارهای جهانی به خود اختصاص دهد. در طول دوره انبارداری، دما و رطوبت محیط نگهداری میوه از اهمیت خاصی برخوردار می‏باشند. بهترین دما برای نگهداری میوه انار 7+ درجه سانتی­گراد و رطوبت نسبی 95-90 درصد پیشنهاد شده است (هولکرافت[12] و همکاران، 1998؛ میردهقان و همکاران، 2007). نتایج حاصل از پژوهش­ها بیانگر آن است که نگهداری انار در دماهای سرد کمتر از 5+ تا 6+ درجه سانتی­گراد باعث ایجاد خسارات سرمازدگی می­شود. وجود این ناهنجاری کیفیت میوه انبار شده را کاهش داده و سالیانه ضرر­های اقتصادی فراوانی به جا می گذارد. این حقیقت که بسیاری از علائم سرمازدگی نظیر پوست مردگی سطحی، آب گز شدن، کاهش وزن بیش­تر و افزایش نشت یون عموماً در بافت­های سرمازده مشاهده می­شود، بیانگر عدم توانایی غشا در حفظ ساختار سلولی است (موراتا[13]، 1990). روش­های زیادی برای کاهش خسارات سرمازدگی قبل و در طول انبارداری در دمای سرد پیشنهاد شده است. استفاده از تیمارهای گرمادهی نشان داده است که باعث کاهش خسارت سرمازدگی در میوه انار می­شود (میردهقان و همکاران،2002 ). بلوغ میوه انار در زمان برداشت نیز یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده عمر انباری و کیفیت نهایی میوه است. در مورد زمان رسیدن و برداشت انار نظرات متفاوتی وجود دارد. برخی عقیده دارند انار را بایستی کاملا رسیده برداشت نمود. میوه­های نابالغ بیشتر در معرض چروکیدگی و صدمات مکانیکی بوده و رنگ پوست و دانه به شرایط طبیعی خود نمی­رسد و دارای طعم نامطلوب نسبت به زمان رسیدن هستند، شاخص های رسیدن:

بسته به رقم رنگ پوست و آب میوه قرمز می شود.
بایستی اسیدیته آب میوه پایین تر از 85/1 درصد باشد. (بی نام، 1387).
تأخیر در برداشت باعث کاهش وزن، کاهش شفافیت و مرغوبیت دانه، افزایش درصد آلودگی به کرم گلوگاه، افزایش درصد ترکیدگی و کاهش خاصیت انبارمانی میوه می­گردد. پایمرد (1391) گزارش داد ارتباط معنی داری بین کیفیت میوه و زمان برداشت میوه انار وجود دارد.

از عوامل مؤثر در افزایش انبارمانی میوه­ها، کاهش سرعت رسیدن و تنفس و به تعویق انداختن مرحله پیری می­باشد که بدین منظور باید رطوبت میوه حفظ شود (اثنی عشری و زکائی خسروشاهی ، 1387). یکی                از روش­هایی که برای جلوگیری از اتلاف رطوبت در میوه انار مورد استفاده قرار می­گیرد، پوشاندن میوه با یک ماده جلوگیری کننده از اتلاف رطوبت می­باشد. یکی از این ترکیبات واکس­ها هستند، واکس ها از تبخیر آب و چروک شدن پوست میوه جلوگیری کرده و زمان انبارداری را طولانی تر می کنند. واکس­ها همچنین ضایعاتی مانند سرمازدگی و قهوه­ای شدن را کاهش داده و در طول دوره انبارداری تعرق را کمتر می­ کند ضمن این­که باعث حفظ یا بهبود کیفیت ظاهری میوه می­شوند (اوبنلند[14]، 2008). واکس­ها به تنهایی یا همراه با تیمارهای دیگر به کار          می­روند. گزارش شده است استفاده از آب گرم درمانی و واکس پرونولیج[15] باعث حفظ کیفیت میوه انار و کاهش درصد آلودگی میوه گردید (بی­نام، 1387). گزارش گردیده است، آگاهی مصرف­ کنندگان محصولات باغبانی از خطرات استفاده از ترکیبات شیمیایی که در مرحله پس از برداشت استفاده می­شود محققان این رشته را برآن داشته که استفاده از ترکیبات طبیعی را در کنترل ضایعات انباری گسترش دهند. استفاده از واکس­های طبیعی یا ترکیبات روغن­های گیاهی نمونه ای از این تلاش ها می‏باشد (بروک[16]، 1979).

1 Opara etal.

[2] Duman et al.

[3] Super fruit