1-1- بستر كاشت ……………………………………………………………………………………… 5

1-2- معرفی آلی و معدنی استفاده شده در این تحقیق …………….. 6

1-2-1- ورمی كمپوست …………………………………………………………………………….. 6

1-2-2-پیت ماس ……………………………………………………………………………………….. 7

1-2-3- كمپوست قارچ تكمه ای ……………………………………………………………. 8

1-2-4- پرلیت ………………………………………………………………………………………….. 8

1-3- معرفی چند بستر كشت دیگر ……………………………………………………….. 8

1-3-1- باگاس نیشكر …………………………………………………………………………….. 8

1-3-2- ورمی كولیت ……………………………………………………………………………….. 8

1-3-3- كوكوپیت ……………………………………………………………………………………… 9

1-3-4- خاكبرگ ……………………………………………………………………………………….. 9

1-4- گیاهان مورد آزمایش …………………………………………………………………. 10

1-4-1- تیره كاسنی (Asteraceae) ……………………………………………………… 10

1-4-2- گل جعفری ………………………………………………………………………………….. 10

1-4-2-1- شرایط مناسب پرورش و نگهداری ……………………………………… 10

1-4-2-2- گلدهی …………………………………………………………………………………….. 11

1-4-2-3- كاربرد ………………………………………………………………………………….. 11

فصل دوم: مروری بر منابع …………………………………………………………………. 12

فصل سوم: مواد و روش ها ……………………………………………………………………. 16

3-1- محل و زمان اجرای طرح …………………………………………………………….. 17

3-2- شرایط محیطی گلخانه …………………………………………………………………. 17

3-3- بسترهای كشت مورد استفاده در این تحقیق …………………………. 17

3-4- آماده كردن گلدان ها ……………………………………………………………….. 17

3-5- نوع طرح …………………………………………………………………………………………. 18

3-6- صفات مورد ارزیابی در این آزمایش ……………………………………… 18

3-6-1- اندازه گیری خصوصیات فیزیكی بسترهای كاشت ………………… 18

3-6-1-1- وزن مخصوص ظاهری ……………………………………………………………….. 18

3-6-1-2- وزن مخصوص حقیقی ……………………………………………………………….. 18

3-6-1-3- درصد خلل و فرج كل …………………………………………………………… 18

3-6-1-4- درصد رطوبت حجمی ……………………………………………………………….. 19

3-6-1-5- ماده آلی ………………………………………………………………………………. 19

3-6-2- اندازه گیری خصوصیات شیمیایی بسترهای كاشت ………………. 19

3-6-2-1- نیتروژن ………………………………………………………………………………… 19

3-6-2-2- فسفر ………………………………………………………………………………………. 19

3-6-2-3- پتاسیم ………………………………………………………………………………….. 19

3-6-2-4- كربن آلی ………………………………………………………………………………. 19

3-6-2-5- ظرفیت تبادل كاتیونی ………………………………………………………. 20

3-6-2-6- EC وpH ………………………………………………………………………………….. 20

3-6-3- اندازه گیری شاخص های رشد گیاهان …………………………………. 20

3-6-3-1- ارتفاع گیاه ……………………………………………………………………….. 20

3-6-3-2- تعداد برگ های گیاه …………………………………………………………. 20

3-6-3-3- سطح برگ ………………………………………………………………………………… 20

3-6-3-4- وزن تر و خشك برگ …………………………………………………………….. 21

3-6-3-5- وزن تر و خشك ریشه …………………………………………………………… 21

3-7- روش ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده ها …………………………… 21

فصل چهارم: نتایج و بحث ……………………………………………………………………. 22

4- نتایج و بحث …………………………………………………………………………………….. 23

4-1- خصوصیات فیزیكی بسترهای كاشت ………………………………………………. 23

4-1-1- ماده آلی ………………………………………………………………………………….. 23

4-1-2- وزن مخصوص حقیقی ……………………………………………………………………. 24

4-1-3- وزن مخصوص ظاهری ……………………………………………………………………. 25

4-1-4- درصد خلل و فرج كل ……………………………………………………………….. 26

4-1-5- درصد رطوبت حجمی ……………………………………………………………………. 27

4-2- خصوصیات شیمیایی بسترهای كاشت ……………………………………………. 29

4-2-1- pH ……………………………………………………………………………………………….. 29

4-2-2- EC ……………………………………………………………………………………………….. 30

4-2-3- ظرفیت تبادل كاتیونی …………………………………………………………… 31

4-2-4- كربن آلی ………………………………………………………………………………….. 32

4-3- عناصر موجود در بسترهای كشت ………………………………………………… 34

4-4- شاخص های رشدی گیاه …………………………………………………………………. 35

4-4-1- وزن تر اندام هوایی …………………………………………………………….. 35

4-4-2- وزن خشك اندام هوایی …………………………………………………………… 36

4-4-3- وزن تر ریشه ……………………………………………………………………………. 37

4-4-4- وزن خشك ریشه ………………………………………………………………………….. 38

4-4-5- سطح برگ …………………………………………………………………………………….. 39

4-4-6- ارتفاع گیاه ……………………………………………………………………………. 40

4-4-7- تعداد برگ ………………………………………………………………………………… 41

نتیجه گیری كلی …………………………………………………………………………………….. 43

پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………….. 45

منابع ……………………………………………………………………………………………………….. 46

 

چكیده انگلیسی ………………………………………………………………………………………. 52

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول                                                                

جدول شماره 4-1- تجزیه واریانس اثر ساده تیمارهای مختلف بر خصوصیات فیزیكی بسترهای كاشت گیاه جعفری 23

جدول شماره 4-2- تجزیه واریانس اثر ساده تیمارهای مختلف بر خصوصیات شیمیایی بسترهای كاشت گیاه جعفری      29

جدول شماره 4-3- عناصر موجود در بسترهای كاشت    34

جدول شماره 4-4- تجزیه واریانس اثر ساده تیمارهای مختلف بر شاخص های رشدی گیاه جعفری ……………………………. 35

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها                                                                

نمودار 4-1-1- اثر ساده تیمارهای مختلف بر میزان ماده آلی موجود در بستر كشت گیاه جعفری ………………………….. 24

نمودار 4-1-2- اثر ساده تیمارهای مختلف بر میزان وزن مخصوص حقیقی بسترهای كشت گیاه جعفری ………………………….. 25

نمودار 4-1-3- اثر ساده تیمارهای مختلف بر میزان وزن مخصوص ظاهری موجود در بسترهای كشت گیاه جعفری ……… 26

نمودار 4-1-4- اثر ساده تیمارهای مختلف بر درصد خلل و فرج موجود در بسترهای كشت گیاه جعفری …………………… 27

نمودار 4-1-5- اثر ساده تیمارهای مختلف بر درصد رطوبت حجمی بسترهای كشت گیاه جعفری ……………………………………….. 28

نمودار 4-2-1- اثر ساده تیمارهای مختلف بر pH بسترهای كشت گیاه جعفری …………………………………………………………………… 30

نمودار 4-2-2- اثر ساده تیمارهای مختلف بر EC بسترهای كشت گیاه جعفری …………………………………………………………………… 31

نمودار 4-2-3- اثر ساده تیمارهای مختلف بر ظرفیت تبادل كاتیونی بسترهای كشت گیاه جعفری ……………………… 32

نمودار 4-2-4- اثر ساده تیمارهای مختلف بر كربن آلی بسترهای كشت گیاه جعفری33 ………………………………………………………..

نمودار 4-4-1- اثر ساده تیمارهای مختلف بر وزن تر اندام هوایی گیاه جعفری …………………………………………………….. 36

فهرست نمودارها                                                                

نمودار 4-4-2- اثر ساده تیمارهای مختلف بر وزن خشك اندام هوایی گیاه جعفری …………………………………………………….. 37

نمودار 4-4-3- اثر ساده تیمارهای مختلف بر وزن تر ریشه گیاه جعفری ………………………………………………………………………………. 38

نمودار 4-4-4- اثر ساده تیمارهای مختلف بر وزن خشك ریشه گیاه جعفری …………………………………………………………………… 39

نمودار 4-4-5- اثر ساده تیمارهای مختلف بر سطح برگ گیاه جعفری ………………………………………………………………………………. 40

نمودار 4-4-6- اثر ساده تیمارهای مختلف بر ارتفاع گیاه جعفری ………………………………………………………………………………. 41

نمودار 4-4-7- اثر ساده تیمارهای مختلف برتعداد برگ گیاه جعفری 42

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چكیده

به منظور بررسی قابلیت جایگزینی بستر كشت پیت ماس با بسترهای جدید و ارزان قیمت، تحقیقی با بهره گرفتن از گیاه جعفری در قالب آزمایش فاكتوریل با پایه كاملا تصادفی با 10 تیمار و 3 تكرار صورت گرفت. بسترهای كاشت عبارت بودند از پیت ماس، ورمی كمپوست، كمپوست قارچ تكمه ای و پرلیت كه خصوصیات فیزیكی و شیمیایی بسترها و همچنین شاخص های رشدی گیاه در آن ها اندازه گیری شد. بیشترین ارتفاع، تعداد برگ، سطح برگ و وزن تر و خشك اندام هوایی و ریشه در بستر كشت 50% پیت + 50% پرلیت و بعد از آن در بستر كشت 50% ورمی كمپوست + 50% پرلیت و كمترین آن در تیمار 100% كمپوست قارچ تكمه ای مشاهده شد. بیشترین میزان كربن آلی و CEC در بستر كشت 50% ورمی كمپوست + 50% پرلیت و بیشترین میزان رطوبت در بستركشت 50% پیت + 50% پرلیت مشاهده شد. در این تحقیق استفاده از كمپوست قارچ تكمه ای به عنوان بستر كشت نتایج مفیدی به همراه نداشت. ورمی كمپوست به دلیل دسترسی آسان و هزینه بسیار كمتر، می تواند به عنوان جایگزین مناسب پیت ماس در تولید جعفری در كشور مورد استفاده قرار گیرد.

كلمات كلیدی: جعفری، ورمی كمپوست، كمپوست قارچ تكمه ای، پیت

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

در باغبانی تا کنون دامنه وسیعی از مواد آلی از جمله پوست درختان پهن برگ و سوزنی برگ، خاک برگ، لجن های فاضلاب و ضایعات نارگیل به عنوان بستر کشت مورد استفاده قرار گرفته اند (Verdonk and Gabriels, 1992).

در سال های اخیر موانع زیست محیطی برای استخراج معادن پیت افزایش یافته است. این عوامل باعث افزایش قابل ملاحضه ای در قیمت پیت شده است. چند دلیل استفاده از بستر های جایگزین پیت به ویژه بسترهائی که حاوی کمپوست گیاهی هستند در حال گسترش است (Frangi et al ., 2004).

از سال 1960، در تولیدات محصولات باغبانی، به طور گسترده ای از بسترهای بدون خاک استفاده می شود (Nelson, 2003).

امروزه کشت بدون خاک یکی از سیستم های اصلی کشت در بین تکنیک های مختلف مورد استفاده در باغبانی است (مامی و همکاران، 1387).

نیاز به تامین بسترهای کشت همگن که قابلیت حمایت از رشد قوی گیاهان را داشته باشد افزایش یافته است. زمانی که به عنوان بستر کشت گلدانی مورد استفاده قرار می گیرد، به دلیل مشکلاتی که خاک با کیفیت ثابت دارد، مسائل فیزیکی شدید و نامطلوب را فراهم می کند. بنابراین پرورش دهندگان ناچار به استفاده از بسترهائی هستند که دارای ویژگی های بسترهای بدون خاک باشند (پاداشت دهکائی و غلامی، 1388).

استفاده کمتر از مواد غیر تجدید شونده مانند پیت ضرورت دارد. به علاوه نیاز است که از ضایعات آلی با حجم بالا و ارزان قیمت تازه مربوط به شهرداری ها از جمله کمپوست زباله استفاده مجدد شود. این مواد می تواند جایگزین بخشی و یا تمامی پیت به عنوان محیط کشت گلدانی شود (Giovannini et al ., 2008)

امروزه تحقیقات گسترده ای روی بسترهای رایج در کشت بدون خاک انجام می شود تا با در نظر گرفتن مسائل اقتصادی، نوع کشت و اثر این بسترها روی خصوصیات کمی و کیفی محصول، بستر مناسب هر منطقه مشخص شود (طاووسی و شاهین رخسار، 1389).

کاشت گیاهان در یک محیط غیر خاکی، امکان پرورش گیاهان بیشتری را در یک فضای محدود فراهم می کند. به طوری که در این روش میزان سطح مورد نیاز برای پرورش گیاهان تا 75 درصد کمتر از سیتم خاکی می باشد (Core, 2001).

از آنجائی که یکی از نهاده های مهم تولید برای پرورش گیاهان زینتی به ویژه گیاهان گلدانی بستر کشت بوده و اینکه یکی از عوامل اصلی محدودیت صادرات این گیاهان، عدم وجود بسترهای کشت مناسب و استاندارد در کشور است و همچنین با توجه به مطالب بین شده، این تحقیق با هدف استفاده بهینه از ضایعات آلی موجود در کشور به عنوان بستر کشت انجام شده است.

اهداف این طرح عبارت بودند از:

بررسی استفاده از بسترهای کشت مطلوب و ارزانتر در پرورش گیاهان زینتی گلدانی به عنوان جایگزین پیت ماس در کشور
انتخاب بهترین بستر ترکیبی از بین بسترهای مختلف دارای درصدهای متفاوت مواد آلی و معدنی جهت افزایش کیفیت و بهبود رشد گل جعفری.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

كلیات

 

 

 

 

 

 

1-1- بستر کاشت

 

بستر کاشت عبارت است محیطی که ریشه در آن قرار می گیرد و آب و موادغذایی مورد نیاز خود را از آن به دست می آورد(Davidson et al ., 1998) و شامل مواد آلی مثل پیت ماس یا پوست درخت با اجزاء آلی یا معدنی مثل ورمی کولیت، پرلیت و شن می شوند (Bilderback et al., 2005).

برای رویاندن گیاه در گلدان باید خاک یا ماده متخلخل موجود در گلدان دارای شرایط ویژه ای باشد. در فراهم نمودن خاک مناسب در کشت گلدانی باید چهار عامل استقرار گیاه، تهویه، نگهداری مواد غذائی و نگهداری رطوبت مدنظر قرار گیرد. یکی از مهمترین و اساسی ترین فاکتورها در انتخاب مواد جهت تهیه مخلوط گلدانی آن است که این مواد فاقد مواد سمی برای گیاه باشد. پرورش دهندگان گلدانی اغلب موادی اصلاح کننده مثل خاک برگ، کودهای حیوانی،پیت، خاکستر چوب، شن و سنگریزه به خاک های معدنی اضافه می کنند (عبدالهی و همکاران، a1386).

بستر کشت گیاهان دارای چهار وظیفه اصلی است که عبارتند از: نگهداری آب و مواد غذائی، تبادل گازی بین ریشه و اتمسفر و محل استقرار گیاه. خاک مزرعه چهار عمل فوق را به خوبی انجام می دهد ولی در گلدان هوادهی به اندازه کافی انجام نمی شود. خاک مزرعه دارای لوله هائی است که آب را ازسطح به عمق می برد و با انتقال خاک از مزرعه به گلدان این لوله ها از بین می روند. چون لوله های کاپیلاری از بین رفته اند عمل کاپیلاری برای کشیدن آب از خاک (جهت زهکشی آن) انجام نمی شود. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که هر چه عمق گلدان بیشتر باشد سطح ایستاب آب پائین تر است و در نتیجه فضای بیشتری برای ریشه وجود دارد (حسندخت، 1387).

زمانی که گیاهان در گلدان رشد می کنند ریشه آن ها توسط حجم کوچکی محدود می شود. در نتیجه نیاز آن به آب، هوا و مواد غذائی شدیدتر و زیادتر از زمانی خواهد بود که ریشه در حجم بزرگی از خاک بدون محدودیت رشد می کند. عدم توجه به این مساله و اصلاح نکردن خواص فیزیکی و تغذیه ای خاک که در گلدان قرار می گیرد باعث ایجاد نتایج منفی در رشد گیاه خواهد شد (عبدالهی و همکاران، b1386).

با توجه به مشکلات موجود در گلخانه های خاکی (بروز نماتدها، شوری، آلودگی محیط زیست و غیره) استفاده از بستر کشت معدنی و آلی نظیر پرلیت، لیکا، سبوس برنج، پیت، پامیس و غیره به تازگی در کشورمان مورد توجه قرار گرفته است (پیوست و برزگر، 1384).

امروزه از مواد آلی و معدنی مختلفی به عنوان بستر کشت استفاده می شود. هریک از این مواد دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند و به طور کلی این مواد باید از ظرفیت نگهداری آب، تهویه کافی، زهکش مناسب و ظرفیت تبادل کاتیونی بالا برخوردار بوده و همچنین نباید هیچگونه تاثیر سوء و مضری برای گیاه داشته باشند (جوانپور هروی و همکاران، 1384).

 

1-2-معرفی مواد آلی و معدنی استفاده شده در این تحقیق

1-2-1- ورمی کمپوست

 

ورمی کمپوست نوعی کمپوست تولید شده به کمک کرم های خاکی است که در نتیجه تغییر و تبدیل و هضم ضایعات آلی (کود دامی، بقایای گیاهی و غیره) در ضمن عبور از دستگاه گوارش این جانوران به وجود می آید (درزی و همکاران، 1387).

مطالعات نشان داده که ورمی کمپوست از طریق افزایش نگهداری آب، تامین عناصر غذائی و تولید هورمون های گیاهی که اثر اصلاحی بر جوانه زنی بذر دارد، می تواند اثر مثبتی بر رشد گیاهان زینتی داشته باشد (محبوب خمامی، 1387).

یکی از روش های بازیافت زباله ها، تولید کود آلی با بهره گرفتن از روش ورمی کمپوست است که با بهره گیری از خصوصیات کرم های خاکی به تغییر و تبدیل مواد زاید آلی به کود آلی مناسب کمک می کند (محبوب خمامی، 1389).

ورمی کمپوست حاوی میکروارگانیسم های هوازی مفید مانند ازتو باکتری ها بوده و از طرف دیگر، عاری از باکتری های غیر هوازی، قارچ ها و میکروارگانیسم های پاتوپزن می باشد. ورمی کمپوست از موادی مانند پیت همراه با خلل و فرج، ظرفیت هوادهی، زهکشی و ظرفیت آب بالا ساخته شده که دارای سطوح زیادی برای جذب بالای مواد غذائی می باشند. در مقایسه با مواد مادری اولیه، ورمی کمپوست ها دارای نمک محلول کم تر، ظرفیت تبادل کاتیونی بیشتر و میزان هومیک اسید بیشتری می باشند (Atiyeh et al., 2001).

ورمی کمپوست سبک، فاقد هر گونه بو و عاری از بذر علف های هرز است. فرآوری آن نسبت به بیوکمپوست آسان تر بوده و در مدت زمان کوتاه انجام می گیرد (Atiyeh et al., 2002).

خصوصیات ورمی کمپوست آن راتبدیل به کودی ایده آل برای رشد و بالندگی گیاهان کرده و ارزش غذائی ورمی کمپوست در مقایسه با سایر کمپوست های تولید شده به مراتب بیشتر گزارش شده است (Kuppuswamy et al., 1992).

 

1-2-2- پیت ماس

یک ماده گیاهی است که به مقدار کمی تجزیه شده و در زمین های خزه ای و همچنین در شرایط بی هوازی مثل مرداب ها و باتلاق ها تشکیل می شود دارای pH اسیدی می باشد. ظرفیت تبادل کاتیونی این ماده بالاست و EC پائین ( در حدود 0.5 ds/m) دارد. هزینه زیاد، کمیابی و نگرانی های زیست محیطی در مورد خسارت به معادن پیت ماس محققین را بر آن داشته تا به دنبال جایگزین مناسبی برای این ماده باشند (سمیعی و همکاران، 1384).

در سال های اخیر پیت به عنوان جزئی از بستر کشت مورد استفاده قرار می گیرد، ولی استفاده زیاد از آن پی آمد زیست محیطی داشته و به عنوان منبع تجدید ناپذیر، موجب تشکیل باتلاق های پیت و اکوسیستم خاص آن ها می شود (Papafotiou et al., 2005).

در طول دهه 1960 نیز پرورش دهندگان گل و گیاهان زینتی در سرتاسر ایالات متحده کوشش کردند که از ضایعات چوب به عنوان جایگزین پیت در محیط کشت گلدانی استفاده کنند تا این که هزینه تولید را کاهش دهند (Hoitink et al., 1991).

پیت بقایای گیاهان آبی و مردابی و نی است که در زیر آب در حالت نیمه پوسیده (تخمیر) می باشند. ترکیبات پیت بسته به نوع و مقدار مواد، حالت تخمیر و درجه اسیدی متفاوت است. رنگ پیت خزه از خرمائی روشن (بیشینه تجزیه) تا قهوه ای (کمینه تجزیه) متغیر است (حسندخت، 1387).

پیت به طور وسیعی به عنوان بستر برای تولید گیاهان گلدانی در خزانه ها به کار رفته است و سهم قابل توجهی در مواد مورد استفاده برای رشد گیاهان گلدانی را به خود اختصاص داده است (Marfa et al., 2002 ;Ribeiro et al., 2007).

بیشتر بسترهای جایگزین پیت از باقیمانده های آلی بازیافت شده یا کمپوست شده از خاستگاه های مختلف (کشاورزی، جنگلی، دامداری و شهری) حاصل شده اند (Sanchez_Monedero et al., 2004 ;Girgatti et al., 2007).

 

 

 

 

 

1-2-3- كمپوست قارچ تكمه ای

این ماده دارای ترکیباتی مثل کاه و کلش، کود مرغی و همچنین بذر گندم و میسلیوم های قارچ تکمه ای می باشد که بعد از فراوری مورد استفاده قرار می گیرد. خواص فیزیکی و شیمیایی مواد آلی به نوع، منشا، درجه کمپوست شدن و فرایند انجام شده بر روی آن ها متفاوت است (Kang et al., 2004).

 

1-2-4- پرلیت

سیلیکات سفید خاکستری آتشفشانی است که در اثر خرد شدن و دمای بالا (760 تا 982 درجه سانتی گراد) آب آن بخار شده و ذرات سفید با حجره های مسدود ایجاد می شود. پرلیت جانشین برای تامین تهویه محیط کشت است. مزیت عمده آن نسبت به شن سبکی وزن آن است (095/0 گرم بر سانتی متر مکعب نسبت به 6/1 تا 92/1 گرم بر سانتی متر مکعب). پرلیت سترون، از نظر شیمیائی غیر فعال و عاری از عوامل بیماریزا، حشرات و بذور علف های هرز می باشد ولی در اثر استفاده آلوده می شود. ظرفیت تبادل کاتیونی آن ناچیز است.pH  خنثی دارد. دارای مقادیر ناچیزی سدیم، آلومینیوم و فلور است و در گیاهان حساس به فلور مشکل ساز است. غیر مقاوم به ضربه و سبک است. از معایب آن ایجاد گرد و غبار و ایستادن روی بستر است و اگر قبل از استفاده خیس شود مشکل ایجاد گرد و خاک حل می شود (حسندخت،1387).

 

معرفی چند بستر کشت دیگر
1-3-1- باگاس نیشکر

 

باگاس یا تفاله نیشکر به باقیمانده ساقه های نیشکر گفته می شود که پس از بریده شدن از کشتزار و انتقال به کارخانه، شیره آن ها کشیده شده و در مصارف صنعتی بالاخص تولید کاغذ استفاده می گردد. نسبت نیشکر و باگاس تولید شده در هر مکانی با توجه به خاک و زمین فرق می کند، اما در فرآیند تولید هر تن شکر، حدود 32 تن باگاس خام به دست می آید (محمدیان، 1377).

 

1-3-2- ورمی کولیت

 

ورمی کولیت یک سنگ از جنس سیلیکات میکاست که در 1000 درجه سانتی گراد گداخته شده و آب آن از بین می رود. وزنمخصوص ظاهری خشک آن 88/0 تا 04/1 گرم بر سانتی متر مکعب و در اثر انبساط در محیط ریشه وزن مخصوص ظاهری آن به 11/0 تا 16/0 گرم بر سانتی متر مکعب می رسد. سبکی وزن، آن را برای محیط ریشه گیاه بسیار مناسب کرده است. هر ذره از کانی ورمی کولیت دارای صفحات نازکی است که به صورت موازی روی هم قرار گرفته و بین آن ها رطوبت است که در دماهای بالا منبسط شده و باعث حرکت صفحات از روی هم شده و ساختاری شبیه آکاردئون باز به وجود می آید. به علت دمای بالا ضد عفونی شده، محیط کشت مناسبی برای جوانه زنی بذر و ریشه زائی قلمه هاست (حسندخت، 1387).

1-3-3- کوکوپیت

 

ساختار اسفنجی کوکوپیت باعث می شود این ماده تا 10 برابر وزنش آب جذب کند و همچنین قدرت نگهداری مواد غذایی آن بالاست. سرعت تجزیه بیولوژیکی این ماده بسیار پایین است و به عنوان مالچ در خاک، زمان بیشتری نسبت به دیگر مواد مانند پیت باقی می ماند (Noguera et al., 1997)

کوکوپیت از نظر فیزیکی ماده ای اسفنجی و شبیه پیت ماس است که از انجام عملیاتی که بر روی پوسته های میوه نارگیل صورت می گیرد به دست می آید. امروزه استفاده از این ماده در کشورهای اروپائی از جمله هلند و انگلستان به عنوان جایگزین پیت ماس در حال گسترش است. کوکوپیت به دلیل داشتن خاصیت اسفنجی و دارا بودن کوچک ترین اندازه ذرات، قدرت نگهداری بیشترین میزان آب را دارد (Noguera et al., 2000).

 

1-3-4- خاکبرگ

 

خاک برگ حاصل پوسیده شدن برگ درختان غیر مثمر است.برای تهیه آن برگ گیاهان را روی هم تل کرده و آن را کمی مرطوب می کنند و 2 تا 3 بار آن را به هم می زنند تا تجزیه سریع تر صورت گیرد. آلودگی برگ ها با نمک (که جهت جلوگیری از یخ زدن برف در خیابان ها مصرف می شود) و یا علفکش های استفاده شده از مشکلاتی است که با تجزیه برگ ها این مواد شیمیایی غلیظ تر شده و پس از استفاده در گلخانه باعث خسارت به گیاهان می شود. به علت این مشکلات اگرجه خاکبرگ ارزان به نظر می رسد، اما در صورت صدمه به گیاهان، بسیار گران قیمت است (حسندخت، 1387).

 

 

 

 

 

 

 

1-4- گیاهان مورد آزمایش

1-4-1- تیره كاسنی (Asteraceae)

 

   آستراسه تیره بزرگی است كه جنس های مهمی مانند همیشه بهار، ستاره ای، گی گندم، داودی و جعفری در آن قرار می گیرند.

 

1-4-2- گل جعفری

سایت مرجع دانلود پایان نامه های فارسی
 
تربیت بدنی
جغرافیا
حقوق
رشته مدیریت
روانشناسی و علوم تربیتی
زیست شناسی
شیمی
صنایع غذایی
علوم اجتماعی – جامعه شناسی
علوم ارتباطات
عمران
مدیریت آموزشی و برنامه ریزی درسی
معماری و شهرسازی
مهندسی برق
مهندسی شیمی
مهندسی صنایع
مهندسی کامپیوتر
 

پایان نامه ارشد برق مخابرات: مطالعه آنتن های تک قطبی مسطح و ساخت نمونه جدید
 
متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق

با عنوان : مطالعه آنتن های تک قطبی مسطح و طراحی و ساخت نمونه جدید

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید
و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.
 
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران جنوب
دانشکده تحصیلات تکمیلی
« M.Sc » پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
مهندسی برق  مخابرات
عنوان :
مطالعه ی آنتن های تک قطبی مسطح و طراحی و ساخت نمونه ی جدید
برای رعایت حریم خصوصی اسامی استاد راهنما،استاد مشاور و نگارنده درج نمی شود
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)


چکیده
در کاربردهای عملی آنتن UWB به عنوان فیلترهایی برای حذف کردن هر تداخلی در تکنولوژی شبکه بی سیم در خارج از باند 5/1 تا 5/8 گیگا هرتز به کار می رود. چندین آنتن تک قطبی چاپی با اشکال مختلف، به صورت فرم های دوگانه و ساد به کار برده شده اند. این آنتن ها دارای پهنای باند قابل کنترل، خواص تشعشعی خوب و شکل ساده و نیز به راحتی قابل ساخت هستند. همچنین این آنتن ها بر روی زیر لایه FR4 با ابعاد 0/8*26*mm326 بوده که دارای باند فرکانسی مابین 2/5 و 15 گیگاهرتز با VSWR<2 برای حذف کردن باند فرکانسی نامطلوب از 5/1 تا 5/9 گیگاهرتز می باشد.
آنتن پیشنهادی برای کاربرد WLAN/WiMAX در اندازه کوچک که دارای پهنای باند تطبیق امپدانسی خوب و دارای الگوهای تشعشعی شبیه آنتن های دیپل هستند. پهنای باند 2/4 تا 2/5 گیگاهرتز و 4/9 تا 5/85 برای کاربرد WLAN و باندهای 2/3 تا 2/7 گیگاهرتز و 3/5 تا 3/8 گیگاهرتز برای کاربرد WiMAX پوشش می دهند. نتایج شبیه سازی و تجربی آنتن نمونه ارائه شده است.
مقدمه
امروزه شاهد سرعت توسعه ارتباطات بی سیم با پهنای باند بزرگ که مورد نیاز بوده، طوری که کاربردهای مختلفی با یک آنتن پوشش داده می شود. یک آنتن که دارای پهنای باندی در رنج فرکانسی وسیعی از 800MHz تا 11GHz و یا حتی بیشتر از آن، که شامل سیستم های ارتباطی بی سیم نظیر
800 AMPC و 900 GSM و 1800 GSM و 1900 PCS و WCPMA/UMTS و UNII و DECT و ISM و WLANS و UWB (از 3/1GHz تا 10/6GHz). علاوه بر سیستم های بی سیم اشاره شده در بالا، تکنولوژی بی سیم UWB ا   غلب برای بسیاری از کاربردهایی که سرعت اطلاعات بالا دارند و سیستم های ارتباطی بی سیم رنج کوچک، کد گذاری برای امنیت و به صورت قابل حمل رد کردن اثر چند مسیره، سیستم های رادار پیشرفته و… کاربرد دارند.
این تکنولوژی پهنای باند وسیعی به اندازه 7/5GHz که از 3/1GHz تا 10/6GHz است را به کار می برد. چشم انداز آینده فناوری بی سیم ایجاد یک بستر مشترک ارتباطی است که خدمات سه گانه صوتی، تصویری و دیتا را به صورت یکجا ارائه می دهد. در این فناوری از امواج الکترومغناطیسی با طول موج های بسیار کوچک در حد چند میلیمتر تا چند سانتیمتر استفاده می گردد. از بخش های عمده این فناوری به کار بردن آنتن مناسب در دوسوی فرستنده و گیرنده است به نحو مطلوبی که بتواند نیازهای بی سیم را فراهم نماید. آنتن هایی که برای هریک از فناوری های مذکور طراحی می شود باید پهنای باند امپدانسی تعیین شده را پوشش دهند و در عین حال در کل پهنای باند امپدانسی مزبور پترن تشعشعی و گین ثابت و مناسب داشته و حداقل تأخیر زمانی را به سیگنال ورودی اعمال کنند. سیستم های مخابراتی عموما به دو دسته آنتن های ایستگاه پایه و آنتن های قابل حمل نیاز دارند. از جمله آنتن های ایستگاه پایه می توان به آنتن های TEM horn و Vivaldi اشاره کرد. در مقابل، می توان گفت که موفقیت روزافزون شبکه های بی سیم مدیون آنتن های قابل حمل در ابعاد کوچک بوده که عملکرد مطلوبی داشته و به راحتی با سایر اجزای مدارات MMIC مجتمع می شوند.
یکی از انواع آنتن های قابل حمل، آنتن های تک قطبی چاپی و صفحه ای عمودی که کاندیدای خوبی برای کاربرد در تکنولوژی بی سیم UWB به دلیل پهنای امپدانسی وسیع و پترن تشعشعی همه جهته و پارامترهای طراحی زیاد، می باشند. از سال 1973 تا به امروز ساختارهای مختلفی از انواع آنتن های تک قطبی معرفی و تحلیل شده اند. در عین حال ساختار سه بعدی آنتن های تک قطبی عمودی و صفحه زمین بزرگ آنها که باعث حذف نصف پترن تشعشعی این آنتن هاست، باعث عدم انتخاب این آنتن ها برای استفاده در شبکه های بی سیم شده است. از سوی دیگر، آنتن های تک قطبی چاپی را می توان به همراه سایر قطعات مدارات RF روی یک زیرلایه مشترک به کار برد. البته قابل ذکر است که آنتن های تک قطبی چاپی (PMAs) دقیقا صفحه ای و دارای الگوهای تشعشعی که مشابه آنتن دیپل است می باشند.

میانگین 3/4473 کیلوگرم در هکتار بیشترین و عدم­وجین واریته با میانگین 3/1068 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را تولید کرد. عملکرد دانه در عدم­وجین توده محلی بهبهان 11/76 درصد کمتر از وجین­کامل رقم سرازیری شد.علف­های­هرز عمده پیچک­صحرایی، چچم، خردل­وحشی، یولاف­ایرانی، گلرنگ­وحشی، یونجه­زرد و پنیرک بود. در پایان فصل رشد خردل­وحشی بیشترین درصد ماده­خشک را در بین علف­های­هرز به خود اختصاص داد. قدرت رقابت ارقام با افزایش طول دوره تداخل علف­هرز کاهش یافت. همه ارقام قدرت رقابت بیش از صفر داشتند و این به آن معناست که همه در رقابت موفق­تر از علف­هرز بودند اما توده محلی بهبهان 30 درصد قدرت رقابت کمتری نسبت به رقم سرازیری داشت. قدرت رقابت با تمامی صفات باقلا به جزارتفاع بوته همبستگی مثبت داشت. ارتفاع بوته، تعداد و ماده­خشک علف­هرز همبستگی منفی با قدرت رقابتی ارقام داشتند.

 

 

واژه­های کلیدی: رقم، شاخص رقابتی، شاخص سطح برگ، عملکرد، مراحل رشد

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                صفحه

فصل اول: مقدمه و اهداف   1

1-1 مقدمه   2

1-2 بیان مسئله   3

1-3 اهداف تحقیق   4

فصل دوم: مروری بر پیشینه موضوع   5

2-1 کلیات   6

2-1-1 منشأ و تاریخچه باقلا   6

2-1-2 وضع تولید در جهان و ایران   6

2-1-3 گیاه­شناسی باقلا   7

2-1-4 سازگاری باقلا به شرایط محیطی   7

2-2 علف­های­هرز   8

2-2-1 تعریف علف­هرز   8

2-2-2 تعریف رقابت و اندازه­گیری میزان رقابت بین گیاه زراعی و علف­های­هرز   9

2-2-3 رقابت درون­گونه­ای و برون­گونه­ای علف­های­هرز   10

2-2-4 رقابت برای منابع رشد   10

2-2-4-1 رقابت برای مواد غذایی   10

2-2-4-2 رقابت برای آب   11

2-2-4-3 رقابت برای نور   11

2-2-4-4 رقابت برای فضا   12

2-2-4-5 اهمیت حذف علف­های­هرز   12

2-3زمان وجین   12

2-3-1 ارتفاع بوته   12

2-3-2 تعداد شاخه­فرعی   13

2-3-3 تأثیر زمان وجین بر تعداد غلاف در بوته   13

2-3-4 تأثیر زمان وجین بر تعداد دانه در غلاف   14

2-3-5 تأثیر زمان وجین بر وزن صد دانه   15

2-3-6 تأثیر زمان وجین بر شاخص برداشت گیاه زراعی   15

2-3-7 تأثیر زمان وجین بر ماده­خشک گیاه   16

2-3-8 تأثیر زمان وجین بر عملکرد گیاه زراعی   17

2-3-9 تأثیر زمان حذف تداخل علف­های­هرز بر تراکم و وزن خشک علف­های­هرز   18

2-4 رقم   20

2-4-1 تأثیر رقم در رقابت گیاه زراعی با علف­های­هرز   20

2-4-2 شاخص­های رقابت   22

فصل سوم: مواد و روش­ها   23

3-1 مواد آزمایشی   24

3-1-1 مختصات جغرافیایی محل آزمایش   24

3-1-2 خصوصیات اقلیمی محل اجرای آزمایش   24

3-1-3 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه   26

3-1-4 مشخصات اجرای آزمایش   27

3-2 مراحل اجرای آزمایش   28

3-2-1 عملیات زراعی   28

3-2-2 عملیات داشت   28

3-2-3 برداشت   29

3-3 صفات اندازه­گیری شده در گیاه زراعی   29

3-3-1 ارتفاع بوته   29

3-3-2 تعداد برگ   29

3-3-3 شاخص سطح برگ   30

3-3-4 تعداد دانه در مترمربع   30

3-3-5 تعداد شاخه­های­فرعی در بوته   30

3-3-6 تعداد غلاف در بوته   30

3-3-7 تعداد دانه در غلاف   31

3-3-8 وزن صد دانه   31

3-3-9 عملکرد بیولوژیک   31

3-3-10 عملکرد اقتصادی   31

 

3-3-11 شاخص برداشت   31

3-3-12 شاخص مقایسه قدرت ارقام نسبت به علف­های­هرز   32

3-4 صفات اندازه­گیری شده در علف­های­هرز   33

3-4-1 شمارش تعداد علف­های­هرز از هر گونه   33

3-4-2 ماده­خشک علف­های­هرز   33

3-5 روش­های تجزیه و تحلیل آماری   33

فصل چهارم: نتایج و بحث   34

مقدمه   35

4-1 ویژگی­های مورد ارزیابی علف­های­هرز   35

4-1-1 ترکیب گونه­ای و تعداد علف­های­هرز   35

4-1-2 ماده­خشک علف­های­هرز   43

4-2 خصوصیات مورفولوژیک   47

4-2-1 ارتفاع باقلا   47

4-2-2 تعداد شاخه­های­فرعی   51

4-2-3 تعداد برگ بوته باقلا   53

4-2-4 شاخص سطح برگ   55

4-3 اجزاء عملکرد   63

4-3-1 تعداد غلاف در بوته   63

4-3-2 تعداد دانه در غلاف   66

4-3-3 تعداد دانه در مترمربع   68

4-3-4 وزن صد دانه   70

4-3-5 عملکرد دانه   72

4-3-6 عملکرد بیولوژیک   76

4-3-7 شاخص برداشت   78

4-3-8 شاخص رقابت ارقام باقلا   80

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادها   83

5-1 نتیجه­گیری   84

5-2 پیشنهادها   85

فهرست منابع   86

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول­ها

عنوان                                                                                                                                                 صفحه

جدول 3-1 مشخصات هواشناسی منطقه ملاثانی در سال زراعی 93-1392 (ایستگاه هواشناسی دانشگاه رامین)   25

جدول 3-2 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه آزمایشی در زمان شروع آزمایش (93-1392)   26

جدول 4-1 تجزیه واریانس خصوصیات علف­های­هرز   42

جدول 4-2 مقایسه میانگین اثر اصلی تعداد علف­های­هرز (بوته در مترمربع) در مرحله حذف علف­های­هرز و رقم   43

جدول 4-3 مقایسه میانگین اثر اصلی ماده­خشک علف­های­هرز (گرم در مترمربع) در مرحله حذف علف­های­هرز و رقم   47

جدول 4-4 تجزیه واریانس صفات مورفولوژیک   49

جدول 4-5 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر ارتفاع بوته   50

جدول 4-6 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر ارتفاع بوته (سانتی­متر)   50

جدول 4-7 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد شاخه­فرعی   52

جدول 4-8 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد شاخه­فرعی   52

جدول 4-9 مقایسه اثر اصلی مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد برگ بوته   54

جدول 4-10 تجزیه واریانس شاخص سطح برگ   59

جدول 4-11 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر شاخص سطح برگ در مرحله گل­دهی   61

جدول 4-12 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر شاخص سطح برگ در مرحله گل­دهی   61

جدول 4-13 مقایسه میانگین اثر اصلی مرحله حذف علف­هرز و رقم بر شاخص سطح برگ در مراحل مختلف   63

جدول 4-14 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد غلاف در بوته   64

جدول 4-15 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد غلاف در بوته   64

جدول 4-16 تجزیه واریانس اجزاء عملکرد   65

جدول 4-17 مقایسه میانگین اثرات اصلی اجزاء عملکرد   68

جدول 4-18 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد دانه در مترمربع   69

جدول 4-19 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر تعداد دانه در مترمربع   69

جدول 4-20 تجزیه واریانس عملکرد   74

جدول 4-21 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر عملکرد دانه   75

جدول 4-22 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار)   75

جدول 4-23 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر عملکرد بیولوژیک   77

جدول 4-24 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر عملکرد بیولوژیک (کیلوگرم در هکتار)   77

جدول 4-25 برش­دهی اثر متقابل مرحله حذف علف­هرز و رقم بر شاخص برداشت   79

جدول 4-26 مقایسه میانگین اثر مرحله حذف علف­هرز و رقم بر شاخص برداشت (درصد)   79

جدول 4-27 تجزیه واریانس شاخص رقابت ارقام   81

جدول 4-28 مقایسه میانگین اثرات اصلی شاخص رقابت   81

جدول 4-29 ضرایب همبستگی ساده بین صفات   82

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل­ها

عنوان                                                                                                                                                 صفحه

شکل 3-1 نقشه طرح به شیوه فاکتوریل در قالب بلوک­های کامل تصادفی   27

شکل 4-1 اثر زمان حذف بر تعداد علف­های­هرز به تفکیک گونه   40

شکل 4-2 اثر زمان حذف بر درصد تعداد علف­های­هرز به تفکیک گونه   40

شکل 4-3 اثر رقم بر تعداد علف­های­هرز به تفکیک گونه   41

شکل 4-4 اثر رقم بر درصد تعداد علف­های­هرز به تفکیک گونه   42

شکل 4-5 اثر زمان حذف بر ماده­خشک علف­های­هرز به تفکیک گونه   44

شکل 4-6 اثر زمان حذف بر درصد ماده­خشک علف­های­هرز به تفکیک گونه   45

شکل 4-7 اثر رقم بر ماده­خشک علف­های­هرز به تفکیک گونه   46

شکل 4-8 اثر رقم بر درصد ماده­خشک علف­های­هرز به تفکیک گونه   47

شکل 4-9 اثر زمان حذف علف­هرز بر تعداد برگ بوته   53

شکل 4-10 اثر رقم بر تعداد برگ بوته باقلا   54

شکل 4-11 اثر زمان حذف علف­هرز بر شاخص سطح برگ در مرحله 8 برگی   58

شکل 4-12 اثر زمان علف­هرز بر شاخص سطح برگ در مرحله 12 برگی   60

شکل 4-13 اثر رقم بر شاخص سطح برگ در 12 برگی   60

شکل 4-14 اثر زمان حذف علف­هرز بر شاخص سطح برگ در مرحله رسیدگی   62

شکل 4-15 اثر رقم بر شاخص سطح برگ در مرحله رسیدگی   62

شکل 4-16 اثر زمان حذف علف­هرز بر تعداد دانه در غلاف   67

شکل 4-17 اثر رقم بر تعداد دانه در غلاف   67

شکل 4-18 اثر زمان حذف علف­هرز بر وزن صد دانه   71

شکل 4-19 اثر رقم بر وزن صد دانه   72

شکل 4-20 اثر زمان حذف علف­هرز بر قدرت رقابت   80

شکل 4-21 اثر رقم بر قدرت رقابت   81

 

فهرست تصاویر

عنوان                                                                                                                                                  صفحه

تصویر 4-1 پیچک­صحرایی   36

تصویر 4-2 چچم   36

تصویر 4-3 خردل­وحشی   36

تصویر 4-4 یولاف­وحشی   36

تصویر 4-5 گلرنگ­وحشی   37

تصویر 4-6 یونجه­زرد   37

تصویر 4-7 تیمار عدم­وجین تمام­فصل   37

تصویر 4-8 پنیرک   37

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

مقدمه و اهداف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه و اهداف

جناب آقای کاظم خراسانی
 

اسفند 1393
 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

فصل نخست

معرفی کلیات پژوهش و مبانی نظری و تحقیق

1-1 معرفی کلیات پژوهش…. 15

1-1-1 بیان مسأله. 15

2-1-1 اهداف پژوهش…. 16

3-1-1 اهمیت و ضرورت تحقیق.. 17

4-1-1 سؤالات تحقیق.. 17

1-4-1-1 سؤال اصلی.. 17

2-4-1-1 سؤالات فرعی.. 17

5-1-1 پیشینه تحقیق.. 18

6-1-1 روش تحقیق و شیوه‌های مورد استفاده. 19

2-1 مبانی نظری و تحقیق.. 20

1-2-1 تعریف تزئین.. 21

2-2-1 تزئین در هنر معماری ایران. 22

3-2-1 انواع تزئینات در معماری اسلامی.. 24

1-3-2-1 آجرکاری.. 24

2-3-2-1 کاشی‌کاری.. 25

3-3-2-1 گچبری.. 27

4-3-2-1 مقرنس…. 29

5-3-2-1 آینه‌کاری.. 30

6-3-2-1 کتیبه. 30

4-2-1 عناصر تزئینی وابسته به معماری بناهای ایران. 31

1-4-2-1 طرح کنگره تزئینی.. 32

2-4-2-1 طرح تزئینی مربع چرخان. 33

3-4-2-1 طرح تزئینی سلسله مثلث‌ها 33

4-4-2-1 طرح تزئینی برگ کنگری 34

5-4-2-1 طرح تزئینی گل چندپر یا گلچه. 34

6-4-2-1 طرح دوایر مشبک…. 35

7-4-2-1 طرح تزئینی قاشقی.. 36

5-2-1 تعریف نقش…. 36

1-5-2-1 نقوش جاندار. 37

1-1-5-2-1 نقوش انسانی.. 37

2-1-5-2-1 نقوش حیوانی.. 38

2-5-2-1 نقوش گیاهی.. 38

1-2-5-2-1 اسلیمی.. 38

2-2-5-2-1 ختایی.. 39

3-5-2-1 نقوش هندسی.. 40

فصل دوم

 شهر کاشان و معرفی ابنیه غیر مذهبی و بررسی تزئینات معماری

1-2 کاشان، وارث تمدن سیَلْک کهن.. 43

2-2 معرفی ابنیه غیرمذهبی کاشان. 45

3-2 ویژگی‌های ابنیه کاشان. 46

1-3-2 درون‌گرایی.. 46

2-3-2  معماری محجّبه. 46

3-3-2 حفظ حقوق همسایگی.. 46

4-3-2  قرینه‌سازی.. 47

5-3-2 تناسب در معماری.. 47

6-3-2 انسان‌دوستی و صفا 48

4-2 معرفی خانه‌های معروف کاشان. 49

1-4-2 خانه بروجردی‌ها 49

1-1-4-2 بخش‌های خانه بروجردی‌ها 49

1-1-1-4-2 بخش‌ بیرونی.. 49

2-1-1-4-2 بخش‌ اندرونی.. 50

2-1-4-2 مواد و مصالح بکار رفته در بنا 50

3-1-4-2 تزئینات وابسته به معماری در خانه بروجردی‌ها 50

1-3-1-4-2 تزئینات کاشی‌کاری.. 52

2-3-1-4-2 تزئینات آجری.. 52

3-3-1-4-2 تزئینات گچبری.. 53

4-3-1-4-2  نقاشی و رنگ‌آمیزی.. 55

5-3-1-4-2 آینه‎کاری.. 57

2-4-2 خانه عباسیان. 58

3-4-2 خانه طباطبایی‌ها 61

1-3-4-2 سه بخش اصلی خانه طباطبایی‌ها 63

 

4-4-2 خانه عامری‌ها 64

5-4-2 خانه کاشانیان. 65

6-4-2 خانه احسان. 66

7-4-2 خانه بنی‌کاظمی.. 67

8-4-2 خانه حکیم‌باشی.. 69

9-4-2 خانه تاریخی آل‌یاسین.. 69

10-4-2 خانه تاج.. 70

11-4-2 خانه لسان‌الملک…. 72

12-4-2 خانه جهان‌آرایی.. 72

13-4-2 خانه سجادی.. 72

14-4-2 خانه شریفان. 73

15-4-2 خانه علاقبند. 75

16-4-2 خانه عطارها 75

17-4-2 خانه باکوچی.. 77

18-4-2 خانه دستمالچی.. 77

19-4-2 خانه اصفهانیان. 78

20-4-2 خانه کارخانه‌چی.. 79

21-4-2 خانه مرتضوی.. 80

22-4-2 خانه رضاحسینی.. 81

23-4-2 خانه صالح.. 82

24-4-2 خانه تهامی.. 83

5-2 تزئینات معماری باغ و عمارت فین.. 85

6-2 تزئینات معماری بازارکاشان. 87

7-2 تزئینات معماری آب‌انبارهای کاشان. 88

1-7-2 آب‌انبار سرپله. 89

2-7-2 آب‌انبار میان چال. 89

3-7-2 آب‌انبار حاج سیدحسین صباغ. 89

4-7-2 آب‌انبار میرسیدعلی.. 89

5-7-2 آب‌انبار کوشک صفی.. 89

6-7-2 آب‌انبار مسجد وزیر(درب اصفهان) 89

8-2 تزئینات معماری حمام‌های عمومی کاشان. 90

1-8-2 حمام سلطان امیراحمد. 90

2-8-2 حمام مرحوم عبدالرزّاق‌خان کاشی.. 91

3-8-2 حمام میرعماد. 92

4-8-2 حمام گذرنو. 92

5-8-2 حمام‌های باغ فین.. 92

6-8-2 حمام اردهال. 92

7-8-2 حمام نیاسر. 92

8-8-2 حمام بازار. 92

9-2 تزئینات معماری کاروانسراها و تیمچه‌های کاشان. 93

1-9-2 کاروانسرای مرنجاب… 93

2-9-2 کاروانسرای سن‌سن.. 93

3-9-2 کاروانسرای گمرک یا وکیل.. 93

4-9-2 کاروانسرای مرحوم آقامهدی وکیل الرعایا 94

5-9-2 تیمچه و کاروانسرای جناب جلالتمآب امین‌الدوله. 94

6-9-2 تیمچه حاج محمدحسین ملک‌التجّار. 94

7-9-2 تیمچه حاج سید‌حسین صباغ. 94

فصل سوم

تحلیل نقوش گیاهی ابنیه غیر مذهبی کاشان

1-3  طبقه‌بندی نقوش گیاهی بر اساس شیوه‌ گسترش نقش…. 97

1-1-3  نقوش کامل.. 97

2-1-3  نقوش نیمه. 98

3-1-3  نقوش ربعی.. 101

4-1-3  نقوش تکراری.. 103

2-3  طبقه‌بندی نقوش گیاهی براساس سبک…. 106

1-2-3  نقوش ایرانی- اسلامی (انتزاعی) 107

2-2-3  نقوش طبیعت پردازانه غربی (طبیعت‌گرا) 109

3-3  طبقه‌بندی نقوش گیاهی براساس بیان فرم. 112

1-3-3  نقش درخت زندگی.. 112

2-3-3  نقش درخت سرو. 114

3-3-3  نقش گل‌وگلدان. 116

4-3-3  نقش لچک و ترنج.. 117

5-3-3 ریز نقش‌ها (تک نگاره)… 120

4-3  طبقه‌بندی نقوش گیاهی ترکیبی… 122

1-4-3  ترکیب نقوش گیاهی با نقوش جاندار. 122

2-4-3 ترکیب نقوش گیاهی با نقوش بیجان… 125

3-4-3 ترکیب نقوش گیاهی با خط‌نوشته…… 128

5-3  طبقه‌بندی نقوش گیاهی از لحاظ فن‌اجرا….. 128

1-5-3  نقاشی.. 129

2-5-3  گچبری.. 129

3-5-3  ساروج‌بُری.. 129

4-5-3 آینه‌کاری.. 129

6-3 گزینش‌های رنگی در تزئینات معماری ابنیه کاشان. 133

فصل چهارم

نتیجه‌گیری 138

پروژه عملی

کاربرد نقوش‌گیاهی تزئینات ابنیه غیرمذهبی‌کاشان در نقاشی دیواری فضای شهری

طراحی نقاشی دیواری با بهره گرفتن از نقوش‌گیاهی در بسترهای متفاوت… 148

فهرست منابع. 160

پیوست‌ها 165

چکیده

تزئینات در معماری ایران با حفظ ویژگی وحدت کل در عین کثرت اجزاء، همواره به‌عنوان یکی از روش‌های خلق زیبایی مورد استفاده قرار گرفته‌است. در معماری ایران، انواع گوناگونی از تزئینات به خدمت گرفته شده‌است. این تزئینات، نقوش متنوع گیاهی، هندسی، جانوری و انتزاعی را در برمی‌گیرد که اغلبشان سابقه‌ای کهن دارند. معماران کاشانی نیز از این نقوش در تزئین بناهای مذهبی و غیرمذهبی‌شان بسیار استفاده کرده‌اند. گروه وسیعی از نقوش به‌کار رفته در این بناها، نقوش گیاهی است  که حضور گسترده آن را باید در باور کهن تقدیس گیاهان و احترام و عشق فراوان ایرانیان به طبیعت جستجو کرد و همچنین محدودیت تصویرنگاری در دوره اسلامی باعث توجه بیشتر هنرمند به نقوش گیاهی شد. اکثر بناهای غیرمذهبی به‌جا مانده در کاشان مربوط به دوره قاجار است. تأثیر هنر اروپا در هنر این دوران به دلیل افزایش رابطه با غرب باعث شد که نقوش گیاهی که ذاتاً انتزاعی و طبیعت گریزند رفته رفته تحت‌تأثیر هنر طبیعت‌پرداز غرب به شکل طبیعی نزدیک شوند و با شکل‌های جدید عرضه شوند و هنری پُر از تزئین با رنگ‌های درخشان و غنی که هم‌زمان با سبک اشرافی باروک[1] و روکوکو[2] آن دوران است را بوجود آورد. این نقوش به‌وسیله گچبری، حجّاری، نقاشی و آینه‌کاری در تزئینات معماری ابنیه کاشان نقش بسته‌اند که هرکدام به تناسب فضا و فن اجرایی مناسب، به شیوه‌های جدیدی  به‌کار گرفته‌شده و بدین‌گونه به‌طور دائم برشمار نقوش و تنوع آن‌ها افزوده‌ شده‌است. تزئینات معماری ابنیه غیرمذهبی کاشان که شامل خانه‌ها، حمّام‌ها، آب‌انبارها، کاروانسراها و تیمچه‌هاست در دوران قاجاریه متمایز و قابل توجه‌اند. در این پژوهش سعی گردیده به روش توصیفی و تحلیلی پس از شناخت صحیح و طبقه‌بندی مختلف نقوش، جنبه‌های کاربردی آن‌ها بررسی شوند و مورد استفاده قرارگیرند. در بخش نتیجه‌گیری نقوش گیاهی بکار رفته در تزئینات ابنیه غیرمذهبی کاشان در شش دسته طبقه‌بندی و تحلیل شده‌است. طبقه‌بندی نقوش‌گیاهی بر اساس شیوه گسترش نقش (نقش کامل، نقش نیمه، نقش ربعی و نقش تکراری)، بر اساس سبک (سبک ایرانی– اسلامی و طبیعت‌پردازانه غربی)، بر اساس بیان‌فرم (در قالب درخت زندگی، درخت سرو، گل‌وگلدان، لچک‌وترنج و ریزنقش‌ها)، نقوش ترکیبی (ترکیب نقوش گیاهی با نقوش جاندار، بیجان و خط‌نوشته)، از لحاظ فن ‌اجرا (گچبری، نقاشی، ساروج‌بُری و آینه‌کاری) و‌گزینش‌ رنگی (آبی، قرمز، زرد، نارنجی روشن، سبز، صورتی، سفید و طلایی).

واژگان کلیدی: تزئینات معماری- نقوش‌گیاهی- ابنیه غیرمذهبی-‌کاشان- قاجاریه

    مقدمه

معماری از کهن‌ترین هنرها است که همواره با انسان، افکار، عقاید و ادیان وی همراه بوده‌است. در همان کهن‌ترین بازمانده‌های تاریخی می‌توانیم ردپایی از تمایل انسان‌ها در تزئین و آراستن محیط زندگی را ببینیم. در این رهگذر سرزمین ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده. فرهنگ، هنر و اندیشه اسلامی سیمای تازه‌ای به هنر ایرانی بخشید، بدون آنکه هویّت و روح آن را تغییر دهد. از ویژگی‌های معروف هنرمعماری اسلامی آن است که تعداد قابل توجهی از اجزایی که در اصل مورد استفاده‌ ساختمانی داشته‌اند را تغییر شکل داده و مبدّل به وسایل صرفاً تزئینی کرده، به این صورت در ترکیب‌های تزئینی وسیع نقشی به آنها داده‌اند.

فصل دوم : ادبیات تحقیق :………………………………………………………………………………………………………….ص 13

مدیریت بسیجی :…………………………………………………………………………………………………………………………ص 14

ویژگیهای بسیجی :………………………………………………………………………………………………………………………ص 17

تبیین مدیریت بسیجی :………………………………………………………………………………………………………………ص 19

خودمدیریتی :………………………………………………………………………………………………………………………………ص 28

مبانی نظری مدیریت بر خود :…………………………………………………………………………………………………….ص 64

الگوی جامع مدیریت بر خود :……………………………………………………………………………………………………..ص 81

شاخصها و معرفهای خودمدیریتی:………………………………………………………………………………………………ص 82

بررسی ارتباط بین مدیریت بسیجی و خودمدیریتی :………………………………………………………………..ص 84

ارزیابی سلامت سازمانی :……………………………………………………………………………………………………………ص 89

فصل سوم : روش اجرای تحقیق :………………………………………………………………………………………………ص 101

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل : ………………………………………………………………………………………………..ص 115

فصل پنجم : نتیجه گیری :……………………………………………………………………………………………………….ص 138

چکیده انگلیسی:………………………………………………………………………………………………………………………..ص 148

منابع:………………………………………………………………………………………………………………………………………….ص 145

پیوستها : ………………………………………………………………………………………………………………………………….ص 148

 

 

 

 

فهرست جداول و نمودارها:

 

سلسله مراتب مهارتهای شخصی:………………………………………………………………………………………………..ص 59

مفهوم مدیریت بر خود …………………………………………………………………………………………………………………ص64

فرآیند خود تنظیمی ……………………………………………………………………………………………………………………ص 71

مبانی نظری مدیریت بر خود ………………………………………………………………………………………………………ص 74

الگوی جامع شاخصهای خودمدیریتی…………………………………………………………………………………………ص 82

جنسیت مدیران مورد پژوهش……………………………………………………………………………………………………ص 117

جنسیت کارکنان شرکت کننده…………………………………………………………………………………………………..ص117

سابقه خدمتی مدیران  :……………………………………………………………………………………………………………….ص 119

سابقه خدمتی کارکنان :……………………………………………………………………………………………………………….ص 119

سابقه مدیریتی مدیران :……………………………………………………………………………………………………………….ص 120

سابقه مدیریتی کارکنان :…………………………………………………………………………………………………………….ص 120

وضعیت تحصیلات مدیران  :………………………………………………………………………………………………………..ص 121

وضعیت تحصیلات کارکنان :………………………………………………………………………………………………………..ص 122

 

نمودار توزیع نرمال خودمدیریتی و سلامت سازمانی :…………………………………………………………………ص 131

نمودار توزیع نرمال خودمدیریتی و سلامت سازمانی:…………………………………………………………………..ص 132

نمودار توزیع نرمال خودمدیریتی و سلامت سازمانی :…………………………………………………………………ص 133

پرسشنامه خودمدیریتی :…………………………………………………………………………………………………………….ص 149

پرسشنامه سلامت سازمانی : ………………………………………………………………………………………………………ص 151

جدول مورگان :…………………………………………………………………………………………………………………………….ص 153

پایایی پرسشنامه و محاسبات spss:…………………………………………………………………………………………..ص 154

چکیده :

هدف این پژوهش بررسی رابطه بین خودمدیریتی مدیران و سلامت سازمانی ادارات تابعه ایشان بر اساس مدل عملیاتی مدیریت بسیجی بوده است . روش این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی می باشد . جامعه آماری پژوهش را مدیران کلیه ادارات کل استان همدان و کارکنان شاغل در این ادارات تشکیل می دهد . زمان اجرای پژوهش در سه ماهه پایانی سال 90 و سه ماهه اول سال 91 بوده است . تعداد مدیران کل استان همدان 58 نفر بوده که بر اساس جدول مورگان و فرمول کوکران نمونه ای به حجم 51 نفر مدیر تعیین گردید و همچنین در خصوص کارکنان شاغل با جامعه آماری 15500نفر پس از محاسبه با فرمول کوکران و جدول مورگان حجم نمونه 375نفر تعیین گردید . روش انتخاب نمونه ها به صورت تصادفی ساده تعیین گردید و برای کارکنان پرسشنامه ها در سطح 600 پرسشنامه توزیع گردید که 436مورد برگردانده شد . روایی این پرسشنامه ها توسط اساتید راهنما و مشاور و همچنین سه تن از اساتید دانشگاه امام حسین (ع) مورد تأیید قرار گرفت و در خصوص پایایی پس از محاسبه آلفای کرونباخ پرسشنامه خودمدیریتی با آلفای 86. و پرسشنامه سلامت سازمانی با آلفای 89. پایایی لازم را دارا می باشند . پس از توزیع و جمع آوری پرسشنامه ها برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده ها از روش آمار توصیفی شامل نمودار ، جدول فرالوانی و درصد و همچنین از آمار استنباطی نظیر آزمونهای کای دو ، ضریب همبستگی پیرسون ، اسپیرمن و کاندل در قالب نرم افزار spss استفاده گردید .

یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین خودمدیریتی و سلامت سازمانی ادارات کل استان همدان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و بین مؤلفه های خودمدیریتی (شاخصهای روحی روانی و فیزیکی جسمی) با سلامت سازمانی نیز رابطه معنادار وجود دارد . در ضمن نتایج تحقیق نشان می دهد سلامت سازمانی و خودمدیریتی مدیران در حد متوسط می باشد . ادارت فرهنگی در شاخصهای فیزیکی جسمی و ادارات اقتصادی در شاخصهای روحی روانی پایین تر از بقیه می باشند و ادارات کل سیاسی در مجموع هر دو زمینه کمترین شاخص را دارند .

واژه های کلیدی : سلامت سازمانی ، خودمدیریتی ، مدیریت بسیجی 

امام علی (علیه السلام):

هرکس که خود را پیشوای مردم نماید ، باید پیش از مدیریت بر دیگران ، به مدیریت خود (خودسازی)بپردازد و مدیریت عملی او باید مقدم  بر مدیریت لسانی او باشد .

منتخب میزان الحکمه ج 33 ص 371

مقدمه :

مدیریت بسیجی ، مدیریتی بالقوه و با ویژگی های نهادی انقلابی ، مبتنی بر ارزشها، بصیر ، حکیمانه ، انعطاف پذیر ، قابلیت ساز ،ظرفیت ساز و چابک و چالاک است . مدیریت بسیجی عامل ایجاد خود انگیزشی درسازمان بوده ، افراد را در جهت انگیزه ای درونی تهییج می کند ، مروج خود کنترلی وخود ارزیابی افراد سازمان است و نقش مربی، سخنگو ، جهت دهنده و عامل تغییر درسازمان را ایفا می کند. مدیریت بسیجی ، مدیریتی غیر بوروکراتیک است که در سازمان ها  و نهادهای فرهنگی، تلاش و ایثار در راستای اهداف ارزشی را ترویج        می کند.

مدیریت برخود نیز رویکردی  جدید در ادبیات مدیریت است که در سه سطح فرد، گروه و سازمان مطرح شده است. فرض اساسی مدیریت سنتی، تقسیم کار بین مدیران و کارکنان یعنی تصمیم گیری و صدور دستور از جانب مدیر و اطاعت و اجرا توسط کارکنان است. این پیش فرض در مدیریت برخود مورد تردید واقع می شود. در این فصل در قالب سه بخش به بررسی موضوعات مرتبط با مدیریت بسیجی ، خودمدیریتی و سلامت سازمانی  می پردازیم .

در این تحقیق مدیریت شامل دو بخش مدیریت بر خود برای مدیریت بر دیگران است و این تقسیم بندی را به استناد کلام نورانی امیرالمأمنین (علیه السلام) در حکمت 73 نهج البلاغه ارائه شده است . ایشان می فرمایند : آنکه خود را پیشوار مردم قرار داد باید پیش از آنکه به دیگران مدیریت کند خود را مدیریت نماید و پیش از آنکه با زبانش تربیت کند با کردارش تعلیم دهد . آنکه خود را دانش و ادب می آموزد به تعظیم سزاوارتر از کسی است که فقط دیگران را دانش و ادب می آموزد (شیروانی ،1390، ص684)

بر این اساس در این تحقیق خودمدیریتی به عنوان شرط مدیریت بر دیگران طرح شده است و سعی گردیده است این فرضیه اثبات گردد که مدیرانی که در عرصه خودمدیریتی موفق تر بوده اند در عرصه های مدیریتی نیز موفق عمل کرده اند و برای این منظور یکی از خروجی های  مدیریت موفق یعنی سلامت سازمانی ادارات بررسی گردیده است .

حسین ربیعی

تابستان 1391

 

1-1  عنوان تحقیق

 

        بررسی رابطه خودمدیریتی با سلامت سازمانی در چهارچوب الگوی مدیریت بسیجی  

 

1-2  بیان مسأله:

 اداره موفق هشت سال جنگ تمام عیار با دشمنان کاملاٌ‌ خطرناک و مسلح، ذهن هر ناظر کنجکاوی را متوجه خود می‌کند. به راستی مدیریت بسیجی چیست که توانست بدین‌گونه معجزه‌آسا اسلام و ایران را از این تجاوز هولناک، پیروزمندانه حفظ کند و به صورت یک فرهنگ خود را در تاریخ جاودانه نماید؟ این پرسشی است که پاسخ آن هنوز به صورت یک بسته جامع علمی عرضه نشده است. حتی داعیه‌داران تفکر بسیجی در بعد از جنگ نیز کار کاملی در این زمینه انجام نداده‌اند؛ در صورتیکه بررسی علمی یک پدیده واقع شده و عینیت یافته، کار چندان دشوار و صعبی نیست. توصیف این پدیده در چارچوب یک مدل ساده حاوی سرفصل‌های مختلف مطرح در دانش مدیریت، حداقل اقدامی است که می‌توانست در این راه انجام گیرد. اگر چه مدیریت بسیجی در دوران دفاع مقدّس ابداع شد؛ ولی به نظر می‌رسد که اگر این الگوی مدیریتی در هر عرصه‌ای با ویژگی‌های خاص خود بکار گرفته شود، میزان موفقیت و کارآمدی را مثل زمان جنگ بالا می‌برد. اینکه تفکر بسیجی، بیشتر از مجرای جنگ گفته می‌شود، به این دلیل است که جنگ جلوه‌گاه ظهور و بروز این تفکر بود.

مدیرانی که در این عرصه افتخارآفرینی کردند یک وجه مشترک داشتند و آن اینکه قبل از اینکه بر دیگران مدیریت نمایند توانسته بودند خود را مدیریت نمایند .

مدیریت برخود رویکردی جدید در ادبیات مدیریت می باشد که در سه سطح فرد ، گروه و سازمان مطرح شده است . فرض اساسی مدیریت سنتی ، تقسیم کار بین مدیران و کارکنان یعنی تصمیم گیری و صدور دستور از جانب مدیر و اطاعت و اجرا توسط کارکنان است . این پیش فرض در مدیریت بر خود مورد تردید واقع می شود . در این رویکرد فرد تصمیم گرفته و خود اجرا می کند . لذا نحوه اداره در این رویکرد با روش سنتی مدیریت متفاوت می باشد . اهمیت این موضوع تا آنجا است که بر اساس پژوهش انجام شده توسط بنیاد اروپایی برای آموزش مدیریت در مرکز توسعه مدیریت معلمان و مربیان از هر 11 مشخصه مدیران موفق 9 مشخصه آن شخصی می باشد . با توجه به تأثیر عمده و اهمیت خودمدیریتی در رهبری و جایگاه ویژه آن در مدیریت و خروجی مدیریت موفق که سازمانی سالم خواهد بود ، پژوهش حاضر به منظور بررسی وجود یا عدم وجود رابطه معنادار بین خودمدیریتی مدیران نظام اداری استان همدان در قالب معیارهای علمی ، اسلامی و ایرانی (الگوی مدیریت بسیجی ) با سلامت سازمانی می باشد . در واقع این پژوهش گامی است به سوی خودشناسی مدیران نظام اداری (شناخت) ،به عنوان مقدمه اصلاح رفتار و سبک مدیریت آنان بر اساس معیارهای علمی و اسلامی (عمل) . الگوی در نظر گرفته شده برای مدیریت بسیجی شامل دو بخش مدیریت بر خود و مدیریت بر دیگران می باشد  که بر اساس برخی تعاریف علمی و اسلامی ارائه شده از مدیریت ارائه گردیده است .

با توجه به حجم بسیار سنگین موارد مربوط به مدیریت بر دیگران و معرفهایی که هر یک از آنها قابل جمع  دهها جلد کتاب نیز نمی باشد ، می توان اثر خودمدیریتی را بر یکی از  خروجی های موفق مدیریت بر دیگران بررسی نمود . از مجموع خروجی های یک سازمان ،  سلامت سازمانی یکی از بهترین عرصه های مقایسه می باشد که تقریباً تمام موارد مدیریت را در بر می گیرد . در سلامت سازمانی شاخصهایی نظیر ارتباطات ، توسعه شایستگی و مهارت ، توانایی سازگاری ، رهبری سازمان، تیم های کاری ، پاداش و تجلیل و… مطرح می باشند که جملگی در عرصه مدیریت بر دیگران مطح می باشند . به طور خلاصه فرض در این پژوهش بر این می باشد که شرط موفقیت در مدیریت بر دیگران ، داشتن خود مدیریتی یا مدیریت بر خویشتن می باشد و به بیان دیگر مدیری می تواند موفق باشد که قبل از دیگران بر خود مدیریت کرده باشد .مسئله اصلی این است که آیا خودمدیریتی مدیران نظام اداری استان همدان برسلامت سازمانی ادارات تحت مدیریت ایشان مؤثر بوده است یا خیر ؟  

 

1-3 اهداف تحقیق :

هدف پژوهش حاضر مقایسه خودمدیریتی مدیران نظام اداری استان همدان به منظور تبیین وجوه افتراق و اشتراک در دو بعد روحی روانی و فیزیکی و جسمی است . تبیین این وجوه افتراق و اشتراک به مظور شناسایی و معرفی نحوه خودمدیریتی مدیران (وضع موجود) به آنان در راستای بهسازی و بالندگی (وضع مطلوب) بر اساس الگوی جامع شاخصهای خودمدیریتی به عنوان یک عامل کلیدی و اثبات تأثیر این خودمدیریتی در عرصه سلامت سازمانی و مدیریت بر دیگران می باشد .

هدف اصلی:

بررسی رابطه خودمدیریتی با سلامت سازمانی بر اساس الگوی مدیریت بسیجی 

هدف فرعی :

تبیین ابعاد مختلف مدیریت بسیجی با بهره گرفتن از منابع اسلامی و مدیریتی
مورد پژوهی خودمدیریتی امام (ره) در برخی از عرصه ها به عنوان مصداق خودمدیریتی بسیجی
شناخت مؤثرترین شاخص خودمدیریتی در سلامت سازمانی
تعیین میزان خودمدیریتی مدیران نظام اداری استان همدان در دو بعد روحی روانی و فیزیکی جسمی
 

1-4: اهمیت و ضرورت تحقیق :

با توجه به اینکه ما در عصری زندگی می کنیم که یکی از ویژگیهای خاص آن ناپایداری و عدم ثبات می باشد به طور واضع و روشن نیازمند سازمانهایی با توان بالا ، چابک ، کوچک ، منعطف و ارگانیک می باشیم . تفویض اختیار به این سازمانها از ویژگیهای خاص آن می باشد . برای اطمینان از اجرای موفق طرحها ، برنامه ها و خطمشی های   تدوین شده  نیازمند سازمانهایی سالم می باشیم . به طور کلی سلامت سازمان یکی از دغدغه های مدیران در همه عصرها و همه سازمانها بوده است . پیش بینی سیستمهای کنترل و نظارت ، بکارگیری بازرس و حسابرس و… از این دغدغه ها ناشی  می شود . در ادبیات اسلامی هیچ ارزیابی نمی تواند منصف تر ، دقیق تر ، محاسبه گرتر ، هوشمندتر و مؤثرتر از خود فرد باشد . بنابراین توجه ویژه به مدیریت بر خود به عنوان یکی از کم هزینه ترین و مؤثرترین شیوه های اجرای مدیریت کارآ مدنظر بوده و هست . متأسفانه علیرغم اهمیت فوق العاده این امر تا کنون در داخل از کشور هیچ تحقیق و پژوهشی در این زمینه منتشر نگردیده است که تحقیق پیش رو اولین تحقیق در این عرصه خواهد بود . در عرصه سلامت سازمانی نیز علیرغم نیازهای سازمانهای مختلف به ارزیابی سلامت سازمانی تحقیقی به صورت گسترده و در سطح چند سازمان با ارائه شاخصهای مشترک ارائه نگرده است . در ین زمینه نیز ارزیابی چند سازمان از نظر سلامت سازمانی در نوع خود منصر بفرد می باشد . حال در ذیل گوشه ای از ضرورتهای توجه خاص به خودمدیریتی از دیدگاه اندیشمندان مدیریتی قید می گردد . 

در ادبیات مدیریت و به ویژه متون جدید آن که متأثر از تفکرات حاکم در روانشناسی و علوم سیاسی و توجه ویژه آن به خودمدیریتی مدیران و کارکنان شده است ، برخی از مهمترین موارد آن بدین شرح است .

مدیریت برخود مقدمه و پیش شرط کسب سایر مهارتهای مدیران است :
قبل از اینکه بخواهیم دیگران را درک کنیم نیازمند شناخت خود هستیم و قبل از اینکه بخواهیم دیگران را اداره کنیم باید خود را پرورش دهیم . (رضایی، 1386،ص16) . تعیین اهداف و اولویتهای شخصی از طریق خودآگاهی اجازه می دهد که ما زندگی خود را هدایت نماییم و این نکته اساسی است که بر روی آن سایر مهارتهای مدیریت را بنا می کنیم .

مهارتهای درون شخصی مقدمه مهارتهای بین شخصی است .(وتن ، کامرون، وودز،2000)

با توجه به فشار زیاد در مشاغل مدیریت ، مدیران باید بدانند که از احساسات خود چگونه به طور مؤثر استفاده کرده و ذهن خویش را کنترل کنند تا بتانند خود و دیگران را مدیریت نمایند . (دین تی ، 1997)

مدیریت بر خود مقدمه و پیش شرط حل مشکلات کارکنان توسط مدیران نیز می باشد .(بروس ، 1990)

تصمیمات ، مشکلات و استرس و زمان ، معمولاً توسط دیگران برای ما مدیریت می شوند و کسب کنترل بر روی این موارد ، مستلزم مدیریت بر خود می باشد .( ایونسون،1992)

مدیریت بر خود به عنوان یک رویکرد در زمینه بهسازی و بالندگی مدیران :
فلسفه پرورش مدیران ، افزایش اثربخشی مدیران و شکوفایی استعدادهای مشخص مدیران است . بالندگی مدیر شخصی است و نباید انتظار داشت از طرف سازمان ترتیب یابد . هرمدیری ملزم است مدام خود را در این زمینه بالنده گرداند . (امیرکبیری، 1374)

هرکس خود را دقیقاٌ شناخته باشد و از خود کاملاٌ استفاده نماید نه تنها موفق خواهد بود ، بلکه خوشنود نیز خواهد بود . کلید دستیابی به اهداف مدیریت ، مدیریت بر خود است . (بنیس،1994)

اهمیت ویژه مدیریت بر خود در الگوی سازمانی پست مدرن :
رشد شخصی: درالگوی سازمانی پست مدرن ، انتظارات کارکنان تغییر یافته و در صدد رشد شخصی و حرفه ای خود برآمده اند . چون گذشته به فکر سود و پول نیستند