گفتار دوم: عوامل موثر در شکل گیری و شناسایی شخصیت.. 14
الف) عوامل تعیین کننده شخصیت.. 14
1-عامل های زیستی (وراثت) 14
2-عامل های اجتماعی. 14
3-عامل های فرهنگی. 14
4-عامل های موقعیتی. 14
ب) عوامل سازنده سازمان شخصیت.. 15
1-محیط قبل از تولد. 15
2-تجربیات نخستین. 15
3-آموزشگاه 16
4-فرهنگ جامعه. 16
ج) اساس و تأثیر مؤلفه های جدید در سازمان شخصیت.. 17
1-بنای سازمان شخصیت بر مؤلفه های جدید. 18
2-اختلال در مؤلفه های سازمان شخصیت.. 20
گفتار سوم: شناخت شخصیت مجرمانه و بررسی راههای درمان آن. 21
الف) جایگاه شخصیت مجرمانه. 21
ب) تعریف شخصیت مجرمانه. 22
1-خودبینی (خودمداری) 23
2-عدم استقرار (ناپایی) 23
3-پرخاشگری (حالت تهاجمی) 24
4-بی تفاوتی عاطفی. 24
5- متغیرها 25
ج) خصوصیات شخصیت مجرمانه. 27
د) چگونگی شناخت شخصیت مجرمانه. 28
1-نظریه نشانه ها 28
2-نظریه مقتضیات.. 28
3-طبقه بندی بزهکاران. 29
1-3-طبقه بندی کرچمر: 29
2-3- طبقه بندی شلدون: 30
ه)اهداف شناخت شخصیت مجرمانه. 31
و) روش های درمان شخصیت های مجرمانه. 32
گفتار چهارم: تاریخچه تشکیل پرونده شخصیت در دوران های مختلف.. 34
الف: دوران نخستین. 34
1-دوران انتقام خصوصی. 34
2-دوران دادگستری خصوصی. 35
3-دوران دادگستری عمومی. 36
ب: پیدایش مکاتب کیفری در دوران معاصر. 37
1-مکتب کلاسیک.. 37
2-مکتب نئوکلاسیک.. 39
3-مکتب تحققی (اثباتی) 41
1-نفی اختیار و آزادی اراده انسان (جبری بودن پدیده بزهکاری) 42
2-عدم مسئولیت اخلاقی. 44
4-مکاتب دفاع اجتماعی. 44
1-4. مکتب دفاع اجتماعی افراطی. 45
2-4. مکتب دفاع اجتماعی نوین. 46
فصل دوم: چگونگی شناسایی شخصیت (ابسرواسیون) و تشکیل پرونده شخصیت.. 48
چگونگی شناسایی شخصیت (ابسرواسیون) 50
گفتار اول: اقسام جرم شناسی بالینی. 51
الف) جرم شناسی بالینی در محیط آزاد 51
1-مزایای جرم شناسی بالینی در محیط آزاد 51
2-اشکالات جرم شناسی بالینی در محیط آزاد 52
ب) جرم شناسی بالینی در محیط بسته. 52
1-مزایای جرم شناسی بالینی در محیط بسته. 52
2-اشکالات جرم شناسی بالینی در محیط بسته. 53
گفتار دوم: مراحل مختلف جرم شناسی بالینی (ابسرواسیون) 53
الف) ابسرواسیون در مرحله تحقیقات مقدماتی. 53
ب) ابسرواسیون ضمن محاکمه و پس از محکومیت.. 54
گفتار سوم: روش های ارزیابی شخصیت جهت تشکیل پرونده شخصیت.. 54
الف) تحقیق و پژوهش اجتماعی. 55
ب) آزمایش پزشکی. 56
ج) آزمایش روانپزشکی. 57
د) آزمایش روانشناسی. 57
هـ) آزمایش ها و پژوهش های دیگر. 58
مبحث دوم: فرآیند تشکیل پرونده شخصیت.. 59
گفتار اول: انواع پرونده شخصیت.. 59
الف) پرونده شخصیت در دادرسی های اطفال و نوجوانان بزهکار. 59
ب) پرونده شخصیت در دادرسی های کیفری بزرگسالان. 62
گفتاردوم: فردی کردن کیفر با تشکیل پرونده شخصیت.. 64
الف) مفهوم فردی کردن کیفر. 64
ب) مراحل فردی کردن کیفر. 65
1-فردی کردن تقنینی. 65
2-فردی کردن قضایی. 66
3-فردی کردن اجرایی. 67
گفتار سوم: محاسن تشکیل پرونده شخصیت.. 68
الف) نابودی اعمال ضداجتماعی. 69
ب) جلب اعتماد مردم 69
ج) رعایت عدالت.. 70
د) اصلاح بزهکار و ممانعت او از تکرار جرم 71
فصل سوم: ضرورت تشکیل پرونده شناسایی شخصیت در مراحل مختلف  رسیدگی کیفری. 72
مبحث اول: مراحل تشکیل پرونده شخصیت.. 75
گفتار اول: تشکیل پرونده شخصیت در مرحله تحقیقات مقدماتی و تعقیب.. 75
الف) صدور قرار تأمین. 77
ب) تعلیق تعقیب.. 79
ج) استنطاق و بازجویی. 80
د) بازداشت موقت.. 81
گفتار دوم: مراجعه به پرونده شخصیت در مرحله تعیین مجازات.. 82
الف) شخصیت بزهکار و اصل فردی کردن مجازات ها 83
ب) شخصیت بزهکار و نهاد تعلیق مجازات.. 85
1-فلسفه تعلیق مجازات.. 86
2- شروط اعطای تعلیق مجازات.. 87
ج) تأثیر شخصیت بزهکار بر شدت مجازات.. 88
1-تخفیف مجازات.. 89
2-تشدید مجازات.. 90
مبحث دوم: اجرای حکم با درنظرگرفتن شخصیت بزهکار. 90
گفتار اول: شخصیت بزهکار و نهاد آزادی مشروط. 92
الف) فلسفه آزادی مشروط. 92
ب) شروط اعطای آزادی مشروط. 93
گفتار دوم: شخصیت بزهکار و نهاد عفو و بخشودگی. 94
الف) عفو عمومی یا عام 95
ب) عفو خصوصی یا خاص… 96
گفتار سوم: اهمیت تشکیل پرونده شخصیت برای زندانیان. 97
الف) روش های اصلاحی و تربیتی. 98
1-روش تدریجی یا ایرلندی. 98
2-روش منطبق با شخصیت.. 98
ب) طبقه بندی زندانیان. 98
فصل چهارم: موانع و دشواری های بکارگیری پرونده شخصیت.. 101 r />مبحث اول: انتقادات وارد بر اعتبار پرونده شخصیت.. 102
مبحث دوم: انواع موانع. 104
گفتار اول: موانع قانونی. 104
الف) فقدان الزام قانونی جهت تشکیل پرونده شخصیت.. 104
ب) تراکم پرونده های کیفری و آثار آن. 105
ج) تنوع نداشتن ضمانت اجراها 106
د) محدودیت قضات در تعیین ضمانت اجراها 107
گفتار دوم: موانع قضایی. 108
الف) فقدان آموزش تخصصی جهت تشکیل پرونده شخصیت.. 108
ب) تخصصی نبودن انتصاب قضات.. 108
گفتار سوم: موانع اجرایی. 109
الف) زمانبر بودن تشکیل پرونده شخصیت.. 109
ب) کمبود امکانات مالی جهت تشکیل پرونده شخصیت.. 109
ج) کمبود آزمایشگاه های مجهز به نیروی متخصص و فناوری پیشرفته. 110
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهاد 111
منابع. 117
پیوست ها 126
 
 
 
 

چکیده
اشتغال ذهنی بشر به مسأله جرم و مبارزه با ارتکاب جرم شاید به قدمت تشکیل اولین جوامع در بدوی­ترین اشکال خود بوده باشد ولی علیرغم قدمت و گذشت زمان طولانی بر این موضوع، طرح آن هیچ وقت کهنه نشده و پیوسته به عنوان موضوعی زنده و قابل بحث وجود داشته است. بنابراین مطالعه شخصیت انسان نیز از دوران قدیم مورد توجه بوده است و نظریات مختلفی دراین باره عنوان شده است.
تحت تأثیر اندیشه های مکتب تحققی، دفاع اجتماعی و به ویژه دفاع اجتماعی نوین، کاربرد اصطلاح «پرونده شخصیت» و «گزارش پیش از تعیین ضمانت اجرا» در نظام های کیفری دنیا متداول شد. همچنین در کنگره های بین المللی حقوق جزا و علم زندان ها تأکید شد که کیفر باید متناسب با شخصیت و حالت خطرناک مجرم باشد و اصل فردی کردن مجازات ها باید در قوانین کشورها پذیرفته و اجرا شود. به بیان دیگر سیاست اصلاح و درمان به عنوان شاخه ای از جرم شناسی بالینی موفق نخواهد شد مگر از راه شناسایی شخصیت مجرم و تشکیل پرونده شخصیت که ابزاری برای اجرای این سیاست است.
پرونده شخصیت که ضرورت تشکیل آن برای فرآیند کیفری از نیمه دوم سده بیستم مورد توجه قرار گرفته است حاوی نتایج و آزمایش های روان شناسی، پزشکی و اجتماعی درباره متهم و محکوم است. دست اندرکاران عدالت کیفری با مطالعه این نتایج و به طور کلی اقدامات انجام یافته، سعی در تطبیق مجازاتها، اقدامات تأمینی و تربیتی و به طور کلی تصمیم های قضایی با شخصیت متهم یا بزهکار دارند.
تشکیل چنین پرونده ای در حقوق کیفری ایران در برخی قوانین از جمله در مواد 22 و 25 ق.م.ا. و مواد 37، 39، 59 و 63 لایحه مجازات اسلامی 1390 و نیز در مواد 47 و 64 آئین نامه اجرائی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور به طور ضمنی یا صریح مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود در ایران تشکیل چنین پرونده ای در مراحل رسیدگی کیفری الزامی نیست و این در حالی است که در برخی کشورها مانند فرانسه تشکیل پرونده شخصیت در مرحله تحقیقات مقدماتی در مورد جرائم جنایی الزامی است و در مقام اعطای تعلیق و آزادی مشروط نیز رجوع به پرونده شخصیت ضرورت دارد.[1]
با این وصف، پرونده شخصیت عبارت است از مجموعه آزمایش های جسمی و روانی و پژوهش های جامعه شناختی برای شناسایی شخصیت مجرم. گردآوری اطلاعات دقیق، مصاحبه کامل، مشاهده و معاینه علمی مجرم برای تشکیل پرونده شخصیت به تلاش و همت گروهی از متخصصان علوم مختلف مانند روانشناسی، پزشکی، روانپزشکی، جامعه شناسی، مددکاری و غیره بستگی دارد. این پرونده در فرآیند کیفری و پساکیفری کاربردهای بسیاری دارد که اهمیت و ضرورت تشکیل پرونده شخصیت را نشان می دهند.
با وجود اینکه طی سالها مطالعه و تجربه ضرورت تشکیل پرونده شخصیت و اهمیت آن در فرآیند کیفری و پساکیفری بیش از پیش آشکار شده است اما متأسفانه موانع و چالش هایی برای بکارگیری و بهره­مندی از مزایای آن وجود دارد و به ویژه جایگاه این پرونده درنظام کیفری ایران مطلوب نیست. بنابراین کارکرد پرونده شخصیت در ایران، در زمینه اصلاح و درمان مجرمان مورد توجه کافی قرار گرفته است.
واژگان کلیدی: شخصیت، پرونده شخصیت، جرم شناسی بالینی، اصلاح و درمان، حالت خطرناک
 

مقدمه

1-2- بیان مساله……………………………………………………………………………………………………….. 3

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………………………. 4

1-4- اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………………… 5

1-4-1- اهداف علمی………………………………………………………………………………………………… 5

1-4-2- اهداف کاربردی…………………………………………………………………………………………….. 5

1-5- سوالات تحقیق…………………………………………………………………………………………………. 5

1-6- بهره وران نتایج تحقیق……………………………………………………………………………………….. 6

1-7- سازماندهی تحقیق……………………………………………………………………………………………… 6

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………… 8

2-2- مبانی نظری وجه نقد آزاد……………………………………………………………………………………. 8

2-2-1- مفهوم وجه نقد و معادل وجه نقد………………………………………………………………………. 8

2-2-2- تعریف جریان های نقد و آزاد شرکت………………………………………………………………… 9

2-2-2-1- تعریف جریان نقد آزاد از دیدگاه جنسن………………………………………………………….. 9

2-2-2-2- تعریف جریان وجوه نقد آزاد از دیدگاه لن و پلسن……………………………………………. 9

2-2-2-3- تعریف جریان وجوه نقد آزاد از دیدگاه کاپلند…………………………………………………… 9

2-2-2-4- تعریف جریان وجوه نقد آزاد از دیدگاه آرزاک………………………………………………….. 10

2-2-3- مدل های تعیین جریان های نقد آزاد…………………………………………………………………… 10

2-2-3-1- مدل جنسن برای محاسبه جریان وجوه نقد آزاد…………………………………………………. 11

2-2-3-2- سایر مدل های محاسبه جریان نقد آزاد به عنوان مدل های جایگزین مدل جنسن………… 11

2-2-4- کاربردهای جریان های نقد آزاد…………………………………………………………………………. 13

2-2-4-1- کاربرد جریان وجوه نقد آزاد از دیدگاه سهامداران و تحلیل گران مالی…………………….. 13

2-2-4-2- کاربرد جریان های نقد آزاد از دیدگاه مدیران واحدهای تجاری……………………………… 15

2-2-5- اهمیت جریان های نقد آزاد……………………………………………………………………………… 16

2-2-6- اهداف ارائه صورت گردش وجوه نقد…………………………………………………………………. 18

2-2-9- ارتباط صورت گردش وجوه نقد با سایر صورت های مالی………………………………………. 19

2-2-10- حرکت به سوی جریان های نقدی……………………………………………………………………. 20

2-2-11- مدیریت نقدینگی، توانایی واریز بدهی ها و انعطاف پذیری…………………………………….. 21

2-3- مبانی نظری سیاست تقسیم سود……………………………………………………………………………. 22

2-3-1- عوامل موثر بر سیاست تقسیم سود……………………………………………………………………… 23

2-3-1-1- سود انباشته به عنوان یک منبع تامین مالی…………………………………………………………. 23

2-3-1-2- حفظ ساختار سرمایه…………………………………………………………………………………… 24

2-3-1-3- نیاز سهامداران…………………………………………………………………………………………… 24

2-3-1-4- محدودیت های قانونی………………………………………………………………………………… 25

 

2-3-2- سیاست های متداول تقسیم سود………………………………………………………………………… 25

2-3-2-1- نسبت سود تقسیمی ثابت…………………………………………………………………………….. 25

2-3-2-2- سود ثابت…………………………………………………………………………………………………. 26

2-3-2-3- پرداخت منظم سود ثابت همراه با مبلغ اضافی…………………………………………………… 26

2-3-3- شیوه های پرداخت سود………………………………………………………………………………….. 26

2-3-3-1- پرداخت سود سهام به صورت نقد………………………………………………………………….. 27

2-3-3-2- سهام جایزه………………………………………………………………………………………………. 27

2-3-3-3- تجزیه سهام………………………………………………………………………………………………. 28

2-3-4- نظریه نامربوط بودن سود تقسیمی………………………………………………………………………. 28

2-3-5- نظریه های مربوط بودن سود تقسیمی………………………………………………………………….. 29

2-3-6- نظریه های مربوط به تاثیر سود سهام بر کاهش ثروت سهامدار………………………………….. 30

2-3-6-1- نظریه هزینه معاملاتی………………………………………………………………………………….. 30

2-3-6-2- نظریه اولویت مالیاتی………………………………………………………………………………….. 32

2-3-6-3- نظریه اثر ارباب رجوع…………………………………………………………………………………. 33

2-3-7- نظریه های مربوط به تاثیر سود سهام بر افزایش ثروت سهامدار…………………………………. 34

2-3-7-1- نظریه پرنده ای در دست……………………………………………………………………………… 34

2-3-7-2- نظریه پیام رسانی (علامت دهی)……………………………………………………………………. 35

2-3-7-3- نظریه نمایندگی………………………………………………………………………………………….. 36

2-3-8- نظریه رفتاری………………………………………………………………………………………………… 37

2-3-8- فرضیه جریان نقدی آزاد………………………………………………………………………………….. 38

2-3-9- شیوه های گوناگون تقسیم سود………………………………………………………………………….. 39

2-3-9-1- تقسیم سود منظم………………………………………………………………………………………… 39

2-3-9-2- تقسیم سود نا منظم……………………………………………………………………………………… 41

2-4- مبانی نظری سزمایه گذاری…………………………………………………………………………………… 42

2-4-1- فرصت های سرمایه گذاری………………………………………………………………………………. 42

2-4-2- فرآیند اجرایی و استفاده از فرصت های سرمایه گذاری…………………………………………… 43

2-4-3- تصویب اجرای فرصت های سرمایه گذاری پذیرفته شده…………………………………………. 43

2-4-4- رشد دارایی ها و دلایل سرمایه گذاری در رشد دارایی ها………………………………………… 44

2-4-5- فعالیت های سرمایه گذاری………………………………………………………………………………. 45

2-5- مروری بر مطالعات انجام شده………………………………………………………………………………. 46

2-5-1- مطالعات انجام شده خارجی……………………………………………………………………………… 46

2-5-2- مطالعات انجام شده داخلی………………………………………………………………………………. 49

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………… 53

3-2- روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………. 53

3-3- فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 53

3-4- مدل تحقیق………………………………………………………………………………………………………. 54

3-5- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه گیری آن ها……………………………………………………………… 54

3-6- قلمرو تحقیق……………………………………………………………………………………………………. 57

3-7- نمونه آماری……………………………………………………………………………………………………… 57

3-8- روش جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………. 57

3-9- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیه ها……………………………………………………. 58

3-10- ابزارهای تحلیل رگرسیون………………………………………………………………………………….. 58

3-11- آزمون های آماری……………………………………………………………………………………………. 59

3-12-1-  آزمون خودهمبستگی……………………………………………………………………………………. 59

3-11-2- آزمون معنی دار بودن ضرایب رگرسیون…………………………………………………………….. 60

3-11-3- آزمون معنی داری کل مدل……………………………………………………………………………… 61

3-12- ماهیت داده های ترکیبی…………………………………………………………………………………….. 61

3-12-1- مزیت استفاده از داده های ترکیبی نسبت به سری های زمانی و مقطعی……………………… 62

3-12-2- روش های تخمین……………………………………………………………………………………….. 64

3-12-3- آزمون والد برای تعیین محتوای فزاینده اطلاعات………………………………………………….. 67

فصل چهارم: یافته های تحقیق

4-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………… 71

4-2- ماتریس همبستگی……………………………………………………………………………………………… 71

4-3- آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………………. 73

4-4- آزمون پایایی متغیرها………………………………………………………………………………………….. 74

4-5- آزمون فرضیه های پژوهش………………………………………………………………………………….. 75

4-5-1- آزمون فرضیه اول…………………………………………………………………………………………… 75

4-5-1-1- آزمون فرضیه فرعی اول………………………………………………………………………………. 76

4-5-1-2- آزمون فرضیه فرعی دوم………………………………………………………………………………. 79

4-5-1-3- آزمون فرضیه فرعی سوم……………………………………………………………………………… 80

4-5-2- آزمون فرضیه دوم………………………………………………………………………………………….. 81

4-5-3- آزمون فرضیه سوم………………………………………………………………………………………….. 81

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………… 84

5-2- یافته های پژوهش……………………………………………………………………………………………… 84

5-2-1- نتایج فرضیه اصلی اول……………………………………………………………………………………. 84

5-2-1- 1- نتایج فرضیه فرعی اول……………………………………………………………………………….. 85

5-2-1-2- نتایج فرضیه فرعی دوم ………………………………………………………………………………. 85

5-2-1-3- نتایج فرضیه فرعی سوم……………………………………………………………………………….. 86

5-2-2- فرضیه اصلی دوم…………………………………………………………………………………………… 87

5-2-3- فرضیه اصلی سوم………………………………………………………………………………………….. 87

5-3- نتیجه گیری کلی……………………………………………………………………………………………….. 88

5-4- پیشنهادات پژوهش……………………………………………………………………………………………. 88

5-4-1- پیشنهادات کاربردی نتایج پژوهش……………………………………………………………………… 88

5-4-2- پیشنهاد برای پژوهش های آتی…………………………………………………………………………. 89

 

چکیده

این پژوهش به بررسی رابطه عدم اطمینان جریان نقدی و سود تقسیمی با سرمایه گذاری در دارایی ها در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. دوره زمانی پژوهش سال های 1387 تا 1392 می باشد. متغیرهای سود تقسیمی و عدم اطمینان در جریان وجوه نقد به عنوان متغیر مستقل و سرمایه گذاری به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند. روش مورد استفاده برای بررسی موضوع روش داده‌های تابلویی- اثرات ثابت بود. نتایج حاکی از ارتباط منفی و معنادار بین معیارهای عدم اطمینان جریان­های نقدی و سود تقسیمی با سرمایه ­گذاری در شرکت می­باشد؛ یعنی انحراف معیار بازده سهام، انحراف معیار بازده دارایی و جریان نقد عملیاتی ارتباط منفی با سرمایه ­گذاری در دارایی­ها دارند. به عبارت دیگر، شرکت­هایی که ریسک، انحراف معیار و عدم اطمینان کمی دارند توانایی افزایش سرمایه ­گذاری در دارایی­ها را خواهند داشت. همچنین با افزایش عدم اطمینان و کاهش سود تقسیمی شرکت­ها می­توانند سرمایه ­گذاری در دارایی ها را افزایش دهند.

واژگان کلیدی: عدم اطمینان جریان نقدی، سود تقسیمی، سرمایه گذاری در دارایی ها، بورس اوراق بهادار

 

 

 

فصل اول

کلیات تحقیق

 

 

 

1-1– مقدمه

صورت جریان های نقدی، جریان های نقدی ورودی و خروجی ناشی از فعالیت های عملیاتی، سرمایه گذاری و تامین مالی طی یک دوره مالی را نشان می دهد. این صورت مالی می تواند در مورد توانایی واحد تجاری در ایجاد جریان های آتی وجه نقد، توانایی واحد تجاری در اجرای تعهدات آتی و پرداخت سود سهام تعیین دلایل تفاوت بین سود خالص و جریان های نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی چگونگی تاثیر مبادلات نقدی و غیر نقدی بر فعالیت های سرمایه گذاری و تأمین مالی اطلاعاتی ارائه نماید.

شرکت‌هایی که با مسئله‌ی نااطمینانی به جریان نقدی مواجه هستند، در دسترسی به منابع مالی خارجی، مشکلات بیشتری دارند و هزینه‌های سرمایه‌ای بیشتری را متحمل می‌شوند، چرا که وجود این گونه نا اطمینانی، نشان از ریسک بالاتری دارد که تأمین کنندگان سرمایه می‌بایست متقبل شوند. در این حالت، شرکت‌ها به لحاظ مالی بیشتر با محدودیت مواجه شده و می‌بایست به جریان‌های نقدی ایجاد شده در درون شرکت تکیه کنند؛ که این مسئله هم سود تقسیمی و هم سرمایه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در بازار سهام، اگر سرمایه گذاران بتوانند سود های شرکت های مختلف را با موفقیت پیش بینی نمایند، و سهام آن دسته از شرکت ها که از ظرفیت سودآوری مناسب در آینده نزدیک برخوردارند را خریداری و نگهداری نمایند، آن گاه آنها قادر به کسب بازده های مناسبی از پرتفوی سهام خود خواهند بود. با این حال، در شرایط محیطی با عدم تقارن اطلاعاتی، سرمایه گذاران بیرونی به آسانی به اطلاعات داخلی شرکت ها دسترسی ندارند، و یا اطلاعات شرکت ها را در زمان مناسب دریافت نمی نمایند. به همین دلیل مطالعه سیاست تقسیم سود به عنوان یکی از منابع اطلاعاتی شرکت ها در خصوص سودهای مورد انتظار آتی شرکت، از دیدگاه تصمیم گیرندگان داخلی شرکت ها می تواند در جهت کاهش عدم تقارن اطلاعاتی مزبور سودمند باشد.

در مطالعه، به بررسی رابطه عدم اطمینان جریان نقدی و سود تقسیمی با سرمایه گذاری در دارایی ها در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته می شود. در این فصل از مطالعه، به اختصار به ارائه کلیات تحقیق (بیان مساله، اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف و سوالات تحقیق) پرداخته شده است.

 

 

1-2- بیان مساله

در جهان ایده آل و کامل میلر و مودیلیانی (1961)، تصمیمات مرتبط با سود تقسیمی و سرمایه گذاری به این دلیل از هم تفکیک پذیر هستند، که شرکت‌ها می‌توانند آزادانه سرمایه‌ی مورد نیازشان را کسب نمایند. اگرچه، در یک بازار ناقص سرمایه، که شرکت‌ها در آن قادر به کسب سرمایه‌ی نامحدود برای سرمایه گذاری و سود تقسیمی نیستند، می‌بایست بیشتر به جریان‌های نقدی ایجاد شده درون شرکت متکی باشند. هنگامی که نسبت به این جریان‌های نقدی، نا اطمینانی به وجود می‌آید،  (برای مثال هنگامی که وجوه نقد شرکت تمام شود یا جریان نقدی نوسان پیدا کند)، شرکت می‌بایست دست به کاهش سودهای تقسیمی و سرمایه گذاری زده، دارایی‌های نقدی خود را تعدیل نموده و یا منابع مالی خارجی برای شرکت فراهم نماید (دنگ و همکاران[1]، 2013).

یکی از اطلاعاتی که سرمایه گذاران، تحلیلگران و اعتبار دهندگان به آن اهمیت زیادی می‌دهند وجه نقد و گردش آن و همچنین اطمینان در تداوم و ثبات جریان‌های نقدی می‌باشد. تداوم حیات واحد تجاری بر این وابسته است که بخش اعظم از جریان‌های نقدی آتی آن‌ها ناشی از فعالیت‌های عملیاتی باشد. کسری جریان‌های نقدی ناشی از عملیات مبین این مطلب است که واحد تجاری نتواند این کسری را از طریق سایر منابع مالی و سر مایه گذاری تامین نماید. در حقیقت توانایی یک موسسه در افزایش وجه نقد از طریق فعالیت‌های مالی (منظور اخذ وام و استقراض) وابستگی زیادی به وجه نقد بدست آمده از عملیات دارد. اصولا بستانکاران و سهامداران در موسساتی تمایل به سرمایه گذاری دارند که آن موسسه وجه نقد کافی برای پرداخت بدهی­ها در سررسید و سود سهام را داشته باشد(عرب صالحی و اشراقی، 1390).

شرکت‌هایی که با عدم اطمینان عمده‌ای در جریان وجوه نقد رو به رو هستند از ترس مواجه شدن با کمبود نقدینگی در آینده به احتمال زیاد سود نقدی کمتری پرداخت

 

بند 1- بیان مسئله…………………………………….. 10

بند2- پیشینه و ضرورت انجام تحقیق…………………..13

بند 3- اهداف تحقیق……………………………………. 13

بند4- سوالات تحقیق………………………………….. 14

بند 5- فرضیه‌ها………………………………………….. 14

بند 6- روش تحقیق…………………………………….. 15

مبحث دوم: مفاهیم، تاریخچه و مبانی تحقیق………..15

گفتار اول: مفاهیم………………………………………….15

بند 1-واژه شناسی………………………………………. 15

الف- تعریف لغوی…………………………………………. 16

ب- سیاست جنایی……………………………………….16

ت-وجدان جمعی ………………………………………….

ت- افکار عمومی…………………………………………. 17

ث- حریم خصوصی………………………………………..17

بند2 – تعریف اصطلاحی………………………………….. 17

الف-سیاست جنایی………………………………………..17

ب- وجدان جمعی…………………………………………. 19

پ- افکار عمومی………………………………………….. 20

ت- حریم خصوصی………………………………………… 22

ث-مفهوم پیشگیری……………………………………….27

1- اقسام پیشگیری………………………………………..27

گفتار دوم: خاستگاه و تاریخچه بحث……………………. 29

بند1- خاستگاه بحث………………………………………..29

بند2-پیشینه تاریخی بحث……………………………….. 34

فصل دوّم : سیاست جنایی تقنینی در قبال استفاده از تجهیزات ماهواره…..40

مبحث اول: پیشگیری کیفری استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره……..41

گفتار اول:حقوق حاكم بر پخش برنامه‌های مستقیم برنامه‌های ماهواره‌ای در عرصه‌ی بین‌المللی…….41

گفتار دوم: مصادیق جرایم مرتبط با تجهیزات ماهواره در حقوق ایران و وضعیت آن با سایر کشور ها…..47

بند1- طرفداران آزادی مطلق ماهواره ها……………….47

بند2- کشورهای طرفدار گزینش برنامه های ماهواره ای…..49

بند3- کشورهای طرفدار ممنوعیت مطلق برنامه های ماهواره ای….51

گفتار سوم: جرایم مرتبط با تجهیزات ماهوراه در نظام تقنینی کشور…..52

بند1- ارزش‌گریزی……………………………………… 53

بند2- توسعه طلبی………………………………….. 54

 الف -قیم‌مآبی قانونی…………………………………. 55

 ب- مصلحت عمومی………………………………….. 58

بند3- عدم تساهل………………………………………. 60

بند4- تورم‌زایی کیفری………………………………….. 61

بند5- عدم اتخّاذ راهبرد عقب‌نشینی………………..63

گفتار چهارم: پیشگیری کیفری در قبال تجهیزات دریافت از ماهواره ای در جمهوری اسلامی ایران…….65

بند1- حقوق کیفری ماهوی …………………………..66

بند2- حقوق کیفری شکلی……………………….69

مبحث دوم: پیشگیری غیر کیفری در قبال تجهیزات دریافت از ماهواره…..74

گفتاراول: پیشگیری اجتماعی………………………..74

بند1-بررسی جرم انگاری قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره ………76

الف-مجرمان سازمان یافته………………………….77

ب-مجرمان خرده فروش……………………………..77

ت- مرتکبان فراگیر……………………………………78

بند2-جرم بودن نگهداری وسایل نگهداری…………….79

گفتار دوم: پیشگیری وضعبی………………………….81

فصل سوم: سیاست جنایی قضایی در قبال تجهیزات دریافت از ماهواره…. 90

مبحث اول: سیاست جنایی قضایی………………….91

بند1- مداخله‌جویی………………………………….. 93

بند2-غیر‌افتراقی بودن…………………………………. 94

بند3- غیر‌تعدیلی بودن…………………………………. 94

بند4- نارسایی اجرایی………………………………….. 95

مبحث سوم:قواعد شکلی ناظر بر فرایند دادرسی کیفری در ارتباط با تجهیزات دریافت از ماهواره

گفتار اول­_ ضرورت طرح بحث………………………………….. 97

گفتار دوم_ فرایند دادرسی کیفری……………………………. 98

بند1 -وقوع…………………………………………………..  98

بند 2 -کشف……………………………………………… 99

الف-  ضابطان دادگستری………………………………… 100

ب- جرم مشهود و غیرمشهود ………………………………… 102

بند 3 -تحقیق ………………………………………….. 104

الف-  مرجع صالح جهت ادامه‌ی تحقیقات مقدماتی……….106

ب- صدور قرار تأمین کیفری …………………………………108

 

پ- صدور قرار مجرمیت………………………………… 110

ت- تعقیب…………………………………………………110

ث-  قرار عدم صلاحیت…………………………………112

بند4-  رسیدگی و صدور حکم…………………………..  113

بند 5-  اجرای حکم کیفری………………………………… 113

نتیجه‌گیری…………………………………………………. 116

پیشنهادات…………………………………………….. 118

منابع…………………………………………………….. 121

چکیده:

به زعم بسیاری از اندیشمندان روند توقف‌ناپذیر و سریع تحولات در عرصه‌ی ارتباطات به عاملی مهم در تعیین شیوه‌ی زندگی تبدیل شده است به نحوی که این تحولات گسترده در نظام ارتباطات سهمی بسزا در توسعه‌ی ابعاد مختلف جوامع انسانی داشته است در حال حاضر یکی از فناوری‌هایی که در مجموعه‌ی این تحولات مطرح می‌شود پخش مستقیم برنامه‌های تلویزیونی از طریق ماهواره است. موضوع ماهواره و پخش مستقیم برنامه‌های تلویزیونی از طریق ماهواره در ایران به عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه قدمت چندانی ندارد اما در همین زمان کوتاه نیز مخاطبان خاص خود را از قشرها و گروه‌های مختلف اجتماعی جذب کرده است. تا آنجا که بر پایه‌ی برخی دلایل قانون‌گذار به ممنوعیت قانونی به كارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره پرداخته است. در حال حاضر دریافت برنامه‌های ماهواره‌ای در ایران مطابق قانون «ممنوعیت به‌کارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 23 بهمن 1373» ممنوع است و ورود، تولید، توزیع، نصب، تعمیر و استفاده از این تجهیزات جز در مواردی که قانون معین کرده است واجد مجازات قانونی است. به‌رغم این ممنوعیت مدتی است که سیاست‌جنایی تقنینی و قضایی اتخاذ شده در این خصوص به سبب افزایش مخاطبان این وسیله به نقد کشیده شده است در واقع خیزش آمار استفاده‌کنندگان این وسیله نشان می‌دهد که قانون مذکور نتوانسته آنچنان که انتظار می‌رفت موفق باشد موافقان این قانون به دلایل زیادی من جمله سیاسی، حقوقی و فرهنگی تمسک جسته‌اند و از سوی دیگر مخالفین نیز به نقد این قانون با محوریت قرار دادن نظریات مطرح در جامعه شناسی جنایی به عدم انطباق قانون با وجدان جمعی جامعه و همچنین عدم توجه به معیارهای جرم انگاری اشاره نموده‌اند.

در نهایت باید اضافه کرد که فرآیند دادرسی جرم به‌کارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره به سبب برخی ابهامات نیازمند توجه و دقتی عمیق است تا بتواند سیاست جنایی قضایی کارآمد و مطلوبی را محقق کند.

مقدمه:

       هزاران سال از زندگی انسان بر روی این کره خاکی می گذرد و انسان همواره در پی تسهیل وتسطیح شرایط زندگی خود قدم برداشته است. پیشرفت جوامع انسانی و اکتشافات علمی متعدّد مبیّن این است که انسان می خواسته در هر زمان به راحت‌ترین شکل زندگی کند و در این بین تعامل وارتباط انسانی نیز از نقش ویژه‌ای برخوردار بوده است به نحوی که برای هر چه آسان تر شدن ارتباط انسان ها با یکدیگر نوع آوری های علمی متعدد در گستره ارتباطات مطرح شده‌ است و رسانه ها همچون سایر فناوری های علمی مختلف به زیست بوم انسانی راه یافته‌اند انسانی که تا  دیروز دامنه ی اخبار و ارتباطات او فقط محدود و مربوط به حوزه زندگی اش بود هنگامی که مخاطب یک رسانه قرار گرفت چشمانش به دور دست‌ها باز شد و توانست به آوایی از فرسنگ ها آن طرف تر گوش سپارد. به راستی که رسانه ها آبراه های فرهنگی اند که هر چه در خود دارند می غلتانند و می آورند و می برند. بشر امروز پذیرنده تحولی شگرف است و آن تحول چیزی جز تبدیل جادوی نگارش به جادوی الکترونیک نیست که در طی آن جهان تحت حاکمیت تمام عیار رسانه ها درآمده است و شاید دیگر مکانی نباشد که از تاثیر این تحول عظیم مصون مانده باشد. ماهواره از جمله رسانه هایی است که در حال حاضر در کشورهای مختلف از اهمیت زیادی برخوردار است تا جایی که ذهن بسیاری از محققان علوم ارتباطی و برنامه ریزان رسانه ای را به خود مشغول ساخته است سرعت در انتقال اطلاعات از مکانی به مکانی وقدرت بی حد و مرز در پوشش خبری در سراسر جهان هر چه بشر به اهمیت موضوع ماهواره افزوده است تا پیش از این، انتقال اخبار و اطلاعات در گرو کوتاهی فاصله‌ها بود، هر چه مسافتی کوتاه­تر بود اخبار آن منطقه آسان‌تر به منطقه‌ی دیگر انتقال می یافت اما ظهور ماهواره به معنای در هم شکستن مسافت­ها و هجوم یک پارچه­ی اطلاعات و اخبار از هر جا به شمار می­رود، دیگر نیازی به پیمودن مسافت و زمانی طولانی نیست و همه چیز در یک چشم به هم زدن رخ می دهد آری جهان نظاره گر تحولی شگرف در گستره ی ارتباطات شده است. تحولی که هنوز نیز در بوته ی تحلیل پژوهشگران خالی از پرسش نمانده و هر روز به نتایج جدید در خصوص میزان تاثیر آن در جوامع مختلف دست می یابند. و ابعاد تازه‌ای پیرامون این تکنولوژی نوظهور گشوده می شود. امروزه محققان علوم ارتباطات تلاش خود را با جدّیت معطوف به تحقیق و بررسی در خصوص این وسیله نموده اند و توانسته اند به کارکردهای جدید از این وسیله دست یابند. انقلابی که امروز در عرصه ی ارتباطات با ظهور ماهواره رخ داده است باعث شده تمام جهان در معرض فرهنگی غیر بومی قرار گیرد دیگر هر کودکی که در دنیا متولد می شود در معرض تبلیغ فرهنگ های صادره از ماهواره خواه ناخواه قرار دارد و خانه ها آماج تبلیغات فرهنگ های مختلف و متعلق به سرزمین های گوناگون هستند. به هر شکل وجود رسانه های تصویری به ویژه ماهواره، همراهی اجتناب ناپذیر و عضوی از خانواده‌ی مدرن امروز بشمار می‌رود و تأثیرات عمیق و غیرقابل انكار آن در خانواده‌ها محتاج بررسی علمی ویژه‌ای است چون عادات اجتماعی تا حد زیادی در راستای حضور رسانه ها تنظیم می شوند و گاه حتی در برخی مسائل افراد با کمک گرفتن از این رسانه به نتایج قابل توجهی در زندگی دست می یابند. واقعیت این است که تقویت فرایندهای جامعه پذیری و ارتقای هوش اجتماعی برخی افراد معلول فعالیت رسانه های عمومی و قابل دسترس است بطوریكه می‌توان با توجه به محتوای برنامه های ماهواره ای به ویژه در حوزه های خبری، فیلم سینمایی، موسیقی، ورزش و تبلیغات تأثیراتی را در راستای جهانی شدن مشاهده نمود. با ملاحظه ی چنین نقش موثری از رسانه ها به ویژه ماهواره در سطح جهان، تجدید حیات اجتماعی رویدادی است که چشم انسان را به روی همه‌ی جهان باز کرده است، به هر حال تاثیرات قابل توجه ماهواره در سطح جهان خصوصاً در جوامع جهان سوم یا کم رشد و در حال توسعه ذهن جامعه شناسان را به خود معطوف ساخته است در این گونه جوامع مردم در حالی که مشغول زندگی با آداب و عادات قدیمی هستند با ورود ناگهانی ماهواره ها به یک باره با پدیده های جدید در ساختار اجتماعی خود مواجه می شوند الگوهای رفتاری جوامع متأثر از ماهواره، به یکباره دستخوش تغییر قرار می گیرد در این بین سنّتها وعادات اجتماعی که تا پیش از این از سوی این جوامع متبّع بود به یک باره در معرض شکست و گسست قرار می گیرد و رفتاری جدید، پوششی جدید، گفتمانی جدید جامعه را فرا می گیرد و خانواده ها به شیوه ای جدید به برآوردن نیازهای فرهنگی، اجتماعی…می پردازند. و در نهایت این موج عظّیم به تغییر در ساختار و سازمان اجتماعی جوامع مختوم می گردد. این چنین است که به نقش بدیع از ماهواره در همه ی جوامع می رسیم. و منظره‌ای جدید از جهان پیش رویمان گشوده می شود. کشورهای عصر حاضر همچون اعضای یک خانواده محسوب می شوند؛ و در تعاملات اجتناب ناپذیری که این گونه کشورها با یکدیگر دارند انتقال فرهنگ ها آداب و رسوم نقش بسیار مهم دارد در گذشته تعاملات فرهنگی محدود به ورود تابعان و شهروندان یک کشور به کشور دیگر بود اما امروز با ظهور تکنولوژی ماهواره در حوزه رسانه به راحتی می توان از فرهنگ و منش اجتماعی هر کشور مطّلع شد چشم و گوشی که ارمغان عصر نوین بوده است و دامان خود را بر پهنه ی جهان امروز گسترده است. در هر حال برنامه های ماهواره ای به جریان جهانی شدن کمک می کند در عصر حاضر آهسته آهسته مفهوم ارتباطات جمعی جای خود را به مفهوم ارتباطات طبقه ای داده است، مفهوم اخیر به معنای سلیقه ها و طبقه های مختلف اجتماع و نیازمند برنامه های متناسب خود است و این گونه نیست که برای تمامی گروه های اجتماعی یک برنامه ی واحد ارائه شود این برنامه ریزی مخاطبان مختلف را به صورت گروهی جذب نظام رسانه ای جهان می کند. سیاست رسانه ای جهان امروزه سعی دارد با توجه به تکثر گرایی فرهنگی، قومی، نژادی….موجود به تقویت نقاط مشترک انسان ها بپردازد و جهان را سرشار از تعاملات و مناسبات انسانی سازمند کند اما اینکه کشورها هر کدام با چه ظرفیت و دیدگاهی به تحقّق این رسالت در جهان کمک کنند سؤالی است که پاسخ آن نیازمند گذر زمان خواهد بود.

در ایران نیز موضوع ماهواره به گونه ای متفاوت از سایر کشورهای دیگر که ممنوعیتی برای تجهیزات ماهواره قائل نیستند دنبال می شود و به رغم ممنوعیت قانونی و برخوردهای فیزیکی با استفاده کنندگان و متقاضیان این تجهیزات در جامعه شاهد افزایش مخاطبان و علاقه مندان این رسانه و به موازات آن پیشرفت ساختار تکنولوژی وفنی این وسیله جهت دسترسی افراد هستیم. ارزیابی وضعیت و شرایط جامعه ایران در ارتباط با ماهواره مبیّن این است که وجود اندوخته های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی مردم ایران وتمایز آن با بسیاری از کشورهای آسیایی ممنوعیت این وسیله را با سؤالات فراوانی مواجه ساخته زیرا قدمت فرهنگی و نظام عمیق ارزشی ایران تحمّل چنین محدودیت های بی چون و چرایی را ندارد از سوی دیگر اگر ماهواره را ناسازگار و در تقابل با مناسبات فرهنگی و رفتاری جامعه ی ایران بدانیم اولاً راهبردی مقطعی و کوتاه است و ثانیاً با مقابله قانونی تنها به پاک کردن صورت مسأله پرداخته ایم و به بی محتوایی و کسل کنندگی رسانه ملی خود بیشتر دامن زده ایم حقیقت این است که مخاطب ایرانی هنگامی که در مقابل ارزش گذاری و گزینش بین رسانه ی ملی و برنامه های ماهواره ای قرار می گیرد تنوع گسترده و محتوای متناسب ماهواره او را به گزینش این وسیله هدایت می کند تا جایی که تاثیر انکار ناپذیر این رسانه بر روی کودکان و جذابیت این برنامه ها برای آنها به عنوان قشری واجد ویژگی رفتاری و ذهنی متفاوت از سایر قشرها اندیشه ی اتخاذ شیوه های زیربنایی و تربیتی را از سنین پایین تر تقویت می کند. به راستی نگرانی از مفسده های گوناگون ماهواره در کشور ما تا کی ادامه خواهد یافت و اندیشه مسئولان تا کی معطوف به راهکارهای سرکوب گر و تقابل گونه خواهد بود هنوز انتقادهای موجود از مسئولان به لحاظ ممنوعیت ویدئو پایان نیافته بود که دوباره ممنوعیت دیگری در پناه مقابله با تهاجم فرهنگی در کارنامه ی سیاست جنایی ما ثبت شد و برگ دیگری به قوانین کیفری اضافه گشت و ماهواره به عنوان وسیله ای غیر اخلاقی تحریم شد همه اینها در حالی اتفاق افتاد که راهبرد بسیاری از کشورهای آسیایی علی رغم نگرانی ها از تهاجم فرهنگی به میزان گسترده ای با برخورد ما تفاوت داشت و علی رغم قبول برخی پیامدها مرزهای فرهنگی خود را بر روی این وسیله گشودند تا هم به نقاط آسیب پذیر نظام فرهنگی خود واقف شوند و هم از گردش و گسترش اطلاعات و پیشرفت در سراسر جهان بی بهره نمانند در واقع سوال اینجاست که رمز همزیستی مسالمت آمیز این کشورها با ماهواره علی رغم وجود دغدغه های اجتماعی، فرهنگی، مذهبی در چیست؟ سوالی که انکارش تنها از عهده ی قانون گذار ایران بر می آید؛ زیرا این حکایت که قانونی بدون استخراج نظر قاطبه ی شهروندان و مطالبات جامعه شناختی وضع گردد چیز تازه ای نیست. در حال حاضر مکانیسم های قانونی با جدیت در جهت عدم استفاده از این رسانه پیش می روند و مراجع انتظامی با قاطعیت به اجرای این مکانیسم های می پردازند تا آنجا که سعی بر این است که شخص استفاده کننده از این وسیله فردی هنجارشکن تلقی شود گویا این وسیله نوین چیزی جز مفاسد اجتماعی و انحرافات اخلاقی در پی ندارد و ظهور آن پیام آور افول فرهنگ، اخلاق و مذهب است اما باید گفت ترسیم نیم رخ فساد و ناهنجاری های امروز معلول عواملی است که قطعاً استفاده از ماهواره عامل تام آن نیست ادبیاتی که امروزه بدون پرداختن به عوامل متعدد و متفاوت در شکل گیری رفتارهای ضداجتماعی و بی بند وباری های پوششی صرفاً جهت منع یکجانبه و متعصبانه به سیاهه قانونی راه یافته است هر روز مغز قانون را خورده و به شکنندگی پوسته و بدنه ی آن می افزاید باید وقت آن رسیده باشد که شیوه های تلطیفی و منطقی نظریه پردازان انقلاب اسلامی همچون امام خمینی (ره) و شهید مطهری (ره) را که با ابتنا بر تعمیق هنجارها، ارزش ها و آموزه های دینی بنا شده بود را بار دیگر مرور کنیم در واقع وجود چنین راهنمایانی بود که پیش از انقلاب اسلامی و با وجود همه امکانات و ابزار عیش و عشرت و بی قیدی جامعه از هویتی عمیق و نفوذناپذیر بهره مند بود و رشادت های جونان در دفاع مقدس در برابر تجاوز عراق نمونه و نتیجه ی تربیت اجتماعی و دینی این مربیان در عرصه جامعه محسوب می شد امروزه بدون آشنایی با شرایط جهان و اوضاع جدید و بدون شناخت جاذبه هایی که در منظر و مرآی جوانان نسل امروز قرار دارد و عدم تمسک به راهکارهای علمی علوم پرورشی و درک ظرافت های جامعه شناختی و تربیتی نمی توان جامعه ی جوان را به سوی تعالی مورد نظر هدایت نمود. در ابتدای دهه ی پنجاه زمانی که هنوز رادیو هم به سختی در منازل یافت می شد دغدغه شهید مطهری (ره) نوع تبلیغ و روش ترویج معارف و آداب دینی بود که این جز انعکاس نگرانی ایشان از قرائت های ناصواب از آموزه های دینی به وسیله ی برخی افراط گرایان متحجر آن زمان چیز دیگری نبود. باید از راه و رسم ارعاب و تهدید و تحقیر و تنبیه و توسل به راهکارهای خشن و قیم مآبانه و طلبکارانه که در تقابل با روحیه ی مهرطلبی و زیبایی گرایی و آزادمنشی غریزی جوانان است دوری گزید و بار دیگر به خردورزی و تعامل آشتی جویانه روی آورد.

 مقدمه

با نگاهی به بافت اجتماعی- اقتصادی جامعه کشاورزی کشورمان و نقش زنان روستایی در اقتصاد خانواده, ضرورت توجه بیشتر به این قشر دو چندان می شود.

توجه به احساس مسئولیت و موقعیت زنان روستایی در مناطق مختلف کشور و اعتقاد و باورمان به این قشر عظیم که دارای نقش مهمی در اقتصاد کشور اند, از ضروریات جامعه محسوب می شود.

وجود زنان برای ایجاد یک زندگی سالم در خانواده از اهمیت فراوانی برخوردار است. به منظور تامین یک زندگی توام با آرامش و آسایش برای اعضاء خانوار, زنان علاوه بر تربیت کودکان به کارهای دیگری از جمله تهیه غذا, نگهداری از منزل, کمک به فرآیند تولید و تبدیل محصولات زراعی و باغی, تهیه محصولات لبنی و دامی و … می پردازند.

این تحقیق با عنوان نقش زنان روستایی در اقتصاد خانوارهای شهرستان فومن در 5 فصل: فصل اول کلیات تحقیق, فصل دوم مبانی نظری, فصل سوم ویژگیهای طبیعی, اجتماعی, اقتصادی, فصل چهارم تحلیل یافته های تحقیق و فصل پنجم نتیجه گیری و ارزیابی فرضیه ها و ارائه پیشنهادات تهیه گردیده است.

    فصل اول: طرح تحقیق

بیان مسئله
تفاوت جنبه های گوناگون روستا و طبقه بندی اشتغال در آن به مراتب پیچیده تر از حوزه های شهری است. تفاوت اشتغال و به طور کلی فعالیت اقتصادی روستاها با فعالیتهای اقتصادی شهری به عنوان نمونه از جنبه های زیر قابل توجه است: الف) زمان و طول مدت فعالیت در شبانه روز ب) نوع و ویژگی فعالیت ج) درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی(سعیدی،1384, ص92).علاوه بر موارد فوق, یکی از ویژگی های اشتغال روستایی, نقش و حضور زنان است. زنان روستایی به طور کلی وظایف آشکار و پنهان نامحدودی را بر عهده دارند. اگرچه نقش اساسی زنان در انجام وظایف آشکاری همچون پرورش فرزندان و نیز انجام امورخانه و ساماندهی درونی خانوار محرز است، اما لازم است آن دسته از وظایف پنهانی نیز که بیشتر، ارزش و اهمیت اقتصادی دارد، مورد توجه قرار گرفته، نقش آنها در ساختار فعالیت و درآمد خانوار روستایی ارزیابی شود. به طور کلی مشاغلی را که زنان روستایی بر عهده می گیرند می توان به چند دسته تقسیم کرد.

الف) کار خانوادگی در مزرعه و خانه بدون دستمزد

ب) کار مبتنی بر دستمزد در خانه، مزرعه و کارخانه

ج) کار برای خود و عرضه حاصل کار(تولیدات) در بازار.

مساله اساسی در رابطه با کار و اشتغال زنان روستایی این است که در عمل نمی توان فعالیتهای مختلف آنان را به درستی و به دقت از یکدیگر تفکیک کرد چراکه آنان در موارد بسیاری ضمن انجام وظایف و تکالیف آشکار مرد پاره ای از فعالیتهای اقتصادی را توامان انجام می دهند. از آنجاکه ا   شتغال زنان روستایی معمولا از نظر زمان و نه از لحاظ دامنه به درستی مشخص نیست، ارزش افزوده کار آنان نیز در محاسبه درآمد خانوار یا به صورت مطلق قابل ارزیابی نیست(همان منبع، صص93-92).

توجه به همه قشرهای جامعه روستایی به ویژه زنان به عنوان نیمی از پیکره جامعه روستایی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. زنان ایران در کنار مسئولیتهایی که در نهاد خانواده به عنوان مادر و همسر دارند، نقش مهمی در امور اقتصادی و در نواحی روستایی در امور تولیدی ایفا می نمایند. در این بین سهم و نقش زنان روستایی در فعالیتهای تولیدی و کشاورزی اعم از کاشت،‌داشت و برداشت، دامداری و باغداری و … چشمگیرتر است و نقشی که آنها در مسئولیتهای خانواده ایفا می کنند قابل توجه بوده و شاید بیشتر از زنان شهری باشد(علیایی، 1386,ص107).

شهرستان فومن در محدوده ای واقع شده که نواحی جلگه ای ، کوهپایه ای و کوهستانی را شامل می شود و با توجه به این تنوع توپوگرافیکی، انواع فعالیتهای کشاورزی در آن رواج دارد. و با توجه به ماهیت این فعالیتها مسئولیت و نقش زنان در نگهداری از دامها، امور باغی و زراعی و همچنین صنایع دستی و رسیدگی به امور منزل و فرزندان قابل توجه است. به طوریکه در قسمت کوهستانی پرور ش دام و دامداری، در قسمت جلگه ای زراعت برنج و چای، و در کوهپایه ترکیبی از زراعت و دامداری به انضمام فعالیت در زمینه صنایع دستی از قبیل حصیر بافی، بافندگی, قالی بافی در بین زنان روستایی رواج دارد. با توجه به ویژگی های خاص شهرستان فومن می توان دریافت که بخش کشاورزی در حیات اقتصادی روستاهای آن نقش به سزایی داشته است. با توجه به تنوع فعالیتها در بین خانوارهای روستایی نقش زنان آشکار و محسوس است و بدون وجود زنان روستا انجام این همه فعالیت برای مردان دشوار می گردد. بنابراین لازم است تا نقش آنها مورد بررسی قرار گیرد و راهکارهای مناسبی برای رفاه زنان روستایی ارایه گردد.

بنابراین تحقیق حاضر درصدد است تا به شناخت نقش زنان روستایی در اقتصاد شهرستان فومن بپردازد، تا به ارایه راهکارهای مناسب برای رفاه زنان روستایی بپردازد.

1-2 اهداف تحقیق

1- شناخت نقش زنان در اقتصاد شهرستان فومن

2- شناسایی رابطه بین میزان سواد زنان و فعالیتهای اقتصادی

3- شناسایی میزان سهم زنان روستایی در تولید

4- شناخت عوامل موثر بر فعالیت زنان در خانوارهای روستایی شهرستان فومن

5- تعیین سهم زنان روستایی فومن از درآمد خانوار

1-3 فرضیه ها ی تحقیق

1- با افزایش میزان سواد، فعالیت اقتصادی زنان روستایی در بخش کشاورزی شهرستان فومن کمتر می شود.

2- نقش زنان روستاهای جلگه ای در اقتصاد خانوارها بیشتر از زنان روستاهای کوهپایه ای و کوهستانی است.

3- با ورود تکنولوژی در فعالیتهای اقتصادی روستا، نقش اقتصادی زنان روستایی در حال کاهش است.