فصل دوم: مروری بر مطالعات انجام شده
2-1-مقدمه……………………………………………………………………………………………. 7
2-2-مروری بر مطالعات انجام شده در خارج از کشور………………………………………. 8
2-3-مروری بر مطالعات انجام شده در داخل کشور……………………………………… 15
فصل سوم: مبانی نظری و ساختار الگو
3-1-مقدمه………………………………………………………………………………………….. 31
3-2-تاریخچه بهرهوری…………………………………………………………………………… 32
3-3-بهرهوری، اهداف و تعاریف آن…………………………………………………………. 34
3-4-بهره وری جزئی……………………………………………………………………………. 36
3-5-بهره وری کل عوامل تولید……………………………………………………………….. 37
3-6-بهره وری کلی………………………………………………………………………………… 37
3-7-بهرهوری و شاخصهای آن ……………………………………………………………….. 38
3-7-1-شاخص بهره وری جزیی (PFP)………………………………………………………….
3-7-2-شاخص بهره وری كل (TFP)………………………………………………………….
3-8-عوامل مؤثر بر بهره وری کل عوامل………………………………………………….. 40
الف) سرمایه گذاری خارجی………………………………………………………………… 40
ب) تحقیق و توسعه…………………………………………………………………………… 40
ج) سیاست تجاری…………………………………………………………………………….. 40
د) آموزش و تحصیلات………………………………………………………………………. 44
ه) کارایی و دانش مدیریت………………………………………………………………….. 44
3-9-اندازه گیری بهره وری کل عوامل…………………………………………………… 46
3-9-1-روشهای غیر پارامتری………………………………………………………………… 46
3-9-2-روش پارامتری…………………………………………………………………………. 46
3-9-2-1-پسماند سولو……………………………………………………………………….. 48
3-10-ساختار الگو………………………………………………………………………………. 48
3-11-تعریف متغیرها…………………………………………………………………………. 51
3-12-روش تحقیق…………………………………………………………………………. 51
3-13-انواع مدلهای دادههای ترکیبی سری زمانی (پانل)……………………………. 52
3-14-آزمون ایستایی در دادههای ترکیبی………………………………………………… 54
3-14-1-آزمون لوین و لین و چو…………………………………………………………. 54
3-14-2-آزمون آیم، پسران و شین…………………………………………………………. 56
3-14-3-آزمون فیشر……………………………………………………………………………. 58
3-15-آزمونهای تشخیص…………………………………………………………………. 59
3-15-1-آزمون چاو………………………………………………………………………… 59
3-15-2-آزمون بروش- پاگان……………………………………………………………… 60
3-15-3-آزمون هاسمن……………………………………………………………………… 61
فصل چهارم: برآورد مدل و تحلیل نتایج
4-1-مقدمه…………………………………………………………………………………… 63
4-2-الگو و متغیرهای مورد استفاده…………………………………………………….. 64
4-2-1-تولید………………………………………………………………………………… 65
4-2-2-موجودی سرمایه…………………………………………………………………… 65
4-2-3-نیروی کار……………………………………………………………………………. 67
4-2-4-بهره وری کل عوامل تولید………………………………………………………. 67
4-2-5-تحقیق و توسعه…………………………………………………………….. 67
4-2-6-الگوی تجاری……………………………………………………………………. 67
4-3-آزمون ایستایی در دادههای پانلی………………………………………………… 68
4-3-1-آزمون ایستایی لوین، لین و چو……………………………………………. 68
4-3-2-آزمون ایستایی فیشر- مربع کا………………………………………………. 69
4-4-آزمونهای تشخیص…………………………………………………………………… 69
4-4-1-آزمون چاو…………………………………………………………………………. 70
4-4-2-آزمون بروش- پاگان……………………………………………………………. 71
4-4-3-آزمون هاسمن…………………………………………………………………… 72
4-5-نتایج تخمین ……………………………………………………………………… 73
فصل پنجم: خلاصه و نتیجه گیری
5-1-مقدمه………………………………………………………………………………. 77
5-2-خلاصه……………………………………………………………………………… 77
5-3-نتیجه گیری……………………………………………………………………. 78
5-4-توصیه های سیاستگذاری……………………………………………………… 80
5-5-پیشنهاد برای تحقیق آینده………………………………………………………. 80
5-6-محدودیت های تحقق………………………………………………………….. 80
فهرست منابع و مأخذ
منابع آماری…………………………………………………………………………….. 81
منابع فارسی……………………………………………………………………………. 85
منابع لاتین……………………………………………………………………………. 87
پیوست……………………………………………………………………………………. 89
چکیده:
بهبود بهره وری یکی از مهمترین عوامل در توسعه اقتصادی یک کشور به شمار میرود. تسریع در این روند، تأثیر مهمی در بهبود رقابت بین المللی یک کشور دارد. در این تحقیق با بهره گرفتن از الگوی با دادههای پانل به بررسی اثر جریانات تجاری بر بهرهوری در صنعت خودروسازی کشور ایران طی سالهای 1386-1376 میپردازایم. ابتدا از الگوی سولو استفاده کرده و بهرهوری کل بنگاه ها برآورد 
میگردد و در مرحله بعد تأثیر جریان تجاری و میزان سرمایهگذاری بنگاه ها در بخش تحقیق و توسعه بر بهرهوری کل عوامل تولید بررسی شده است.
نتایج تخمین الگوی پانل با روش اثرات ثابت نشان میدهد که متغیرهای جریان تجاری و سرمایه گذاری بنگاه در بخش تحقیق و توسعه اثر مثبت و معناداری بر بهرهوری کل عوامل داشته است. علاوه بر این متغیرهای جریان تجاری و سرمایه گذاری بنگاه در بخش تحقیق و توسعه نیز بترتیب بیشترین تأثیر را بر بهرهوری کل عوامل بنگاهها داشته اند، به عبارت دیگر، هر چه سهم بنگاه i-ام در میان بنگاه های دیگر بیشتر و میزان سرمایهگذاری که بنگاه جهت امر تحقیق و توسعه انجام میدهد بیشتر باشد، بهره وری بنگاه بیشتر و آن بنگاه موفقتر خواهد بود.
فصل اول
مقدمه:
امروزه بر کسی پوشیده نیست که صنعت خودرو سازی در جهان نقش و جایگاه ویژهای دارد. در بسیاری از کشورهای جهان صنعت خودرو سازی جزء صنایع مادر بوده و به عنوان موتور و محرکۀ اصلی تولید و توسعه اقتصادی عمل می کند. در عین حال صنعت خودرو سازی یکی از رقابتیترین صنایع جهان نیز محسوب میشود که، هر روزه در این صنعت نوآوری در محصول و بهبود کیفیت مشاهده میشود. برای ماندن در عصر پر رقابت این صنعت باید به بهبود مستمر محصولات و خدمات مرتبط با آن در تمام ابعاد توجه شود، تا با رقبای قدرتمند خارجی بتوان رقابت کرد که یکی از این روشها، بهبود بهرهوری در زمینه تولید محصولات و ارائه خدمات میباشد. .بهبود بهرهوری موضوعی است که از ابتدای تاریخ اقتصادی بشر و در کلیه نظامهای سیاسی و اقتصادی جهان مطرح بوده است. اما تحقیق در مورد چگونگی افزایش بهرهوری بطور سیستماتیک و در چهارچوب مباحث علمی تحلیلی از حدود ۲۳۰ سال پیش به این طرف بطور جدیتر مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. اقتصاد امروزه به سرعت در حال جهانی شدن است. برخی از این نمونهها، توسعه فناوری اطلاعات کاهش موانع تعرفهای و غیر تعرفهای، افزایش تعداد موافقتنامه های تجارت آزاد و خصوصیسازی میباشند. این روند باعث افزایش رقابت در تمامی صنایع شده است و در نتیجه، رقابت روی پیشرفت و توسعه بنگاه ها اثر مثبتی داشته است. – بی شک کیفیت، قیمت و سرعت سه مزیت عمدۀ رقابتی در عصر جهانی شدن میباشند، که برای دستیابی به این مزیتهای رقابتی، بنگاه های خودروسازی باید در جهت سرمایه گذاری، تربیت متخصص و انتقال تکنولوژی در زمینههای تحقیق و توسعه حرکت کنند. علاوه بر این، با فرآیند خصوصیسازی تولیدات نیز افزایش یافته است. در محیط رقابتی شدید، انتخاب جریان تجاری بنگاه، یكی از مهمترین استراتژیها برای افزایش رقابت است. این بدین معنی است که جریان تجاری در بنگاهها فراتر یا پایین تر از ارزش واقعی آن قرار گرفته و در جایگاه حقیقی و واقعی خود قرار ندارند.
علاوه بر این، جریان تجاری همانند رقابت پذیری و بهره وری بنگاه ها، بر کارایی کل اقتصاد نیز اثر می گذارد. جریانات تجاری دو بخش دارند: تجارت معاملات آزاد و تجارت مشارکتی بلند مدت. تجارت مشارکتی بلندمدت نیز به نوبه خود دارای دو بخش است: تجارت اختصاصی، که در آن شرکت ها شرکای تجاری محدودی دارند و تجارت شبکه ای که تعداد شرکای تجاری شرکت ها زیاد هستند. یک تجارت اختصاصی، تجارت بسته ای است و مزایای پایداری آن، سهولت انتقال اطلاعات و ارتباط سریع بین شرکاست. تجارت شبکه ای در بین تجارت معاملات آزاد و تجارت مشارکت بلندمدت قرار می گیرد، از این رو دارای هر دو عنصر رقابت و مشارکت می باشد.
در سال های اخیر، مطالعات صورت گرفته نشان داده که روابط مشارکت بلندمدت ایران میان تامین کنندگان در دهه های 1370 و 1380 در عملکرد تولیدکنندگان خودرو نقش کلیدی بازی کرده اند. قرارداد بین خریدار و عرضه کننده در روابط مشارکتی بلندمدت براساس اعتماد بنا شده است. یعنی در این نوع رابطه تجاری اگر عرضه کننده با هزینه یا کیفیت کالا مشکل داشته باشد، قبل از تغییر تامین کننده به حل آن کمک می کند. در این رابطه، نسبت ثابت دارایی ها بین تامین کننده و عرضه کننده انباشته شده و به کاهش هزینه و بهود کیفیت در کالاهای نهایی کمک می کند. برخلاف روابط تجاری ایران، در ایالات متحده روابط معاملاتی بیشتر به صورت آزاد بوده است (هلپر، 1990)، یعنی در این نوع رابطه تجاری اگر تولیدکننده در معامله با یک عرضه کننده با مشکلی روبرو شد، بلافاصله آن را با عرضه کننده دیگری تعویض می کند. با این حال در دهه گذشته، سازندگان اتومبیل ایالت متحده بیشتر روابط مشارکتی بلندمدت را به عنوان قراردادهای برتر انتخاب کرده اند که این سبب تمایز آنان از سازندگان خودروی ایرانی شده است. تلاش برای برگزیدن روابط مشارکتی بلندمدت در ایران افزایش یافته است و به موفقیت شرکت های آنان نیز کمک کرده است تا حدودی در ردیف شرکت های پیشرفته خارجی بیایند.
همانطور که محیط اقتصادی مناسبتری برای تجارت شبکه ای به اثبات رسیده است، جریان تجاری در ایران از تجارت اختصاصی به سمت تجارت شبکه ای تغییر یافته است. دلیل این تغییر این است که تحت شرایط دشوار، ظرفیت خلق دانش نسبت به بکارگیری آن؛ اصلی رقابتی است. به طور دقیقتر، دستیابی به فن آوری های مهم و اصلی در بازار قطعات نسبت به بازارهای مونتاژ مهمتر است، بنابراین مزایای تجارت شبکه ای که در آن شرکت ها می توانند نوآوری را از طریق رقابت بدست آورند از شرکتهایی که تجارت اختصاصی دارند، بیشتر است. جایی که در آن رقابت بین بنگاه ها محدود شده است. نفوذ تجارت آنلاین توسط فن آوری اطلاعات پیشرفته، پذیرش تجارت شبکه ای را آسان کرده است. تجارت آنلاین امکان ارتباط سریع با همکاران را ایجاد می کند و به کاهش هزینه و تلاش مدیریتی می انجامد. علاوه بر این، خلق و توسعه دانش جدید از طریق تعال بین بخش های مختلف علم، کلید دستیابی به رقابت بلندمدت و همچنین گسترش تجارت شبکه ای می باشد. با توجه به این پدیده، ما روی ارتباط بین جریانات تجاری و بهره وری از طریق مدل نظری و تحلیل تجری تمرکز می کنیم.
1-1-اهمیت و ضرورت تحقیق
